Πόσο νόμιμες είναι οι εισβολές των πρακτόρων της ICE στα σπίτια μεταναστών;

Με το πέρας των μηνών, η μεταναστευτική πολιτική που έχει επιβάλλει ο Τραμπ στις ΗΠΑ, φαίνεται να σκληραίνει συνεχώς. Οι πράκτορες της ICE έκαναν αρχικά την εμφάνισή τους σε αρκετές αμερικανικές πόλεις, το τελευταίο διάστημα όμως, η κατάσταση έχει εκτροχιαστεί.

Οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από την ICE αποκαλύπτουν μια επικίνδυνη συρρίκνωση των θεμελιωδών ελευθεριών που θεωρούνταν αδιαπραγμάτευτες στις ΗΠΑ. Η ICE μπουκάρει ανενόχλητη σε σπίτια πολιτών, χωρίς δικαστικό ένταλμα και συλλαμβάνει κόσμο.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός παιδιού ηλικίας μόλις 5 ετών, το οποίο συνελήφθη στη Μινεσότα, την ώρα που επέστρεφε από το σχολείο.

Χείριστη περίπτωση ωστόσο, παραμένει η εν ψυχρώ δολοφονία της Ρενέ Γκουντ από ομοσπονδιακό πράκτορα της ICE, μέσα στο αυτοκίνητό της.

Το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι κατά πόσο νόμιμες είναι οι πρακτικές που ακολουθούν οι πράκτορες της ICE.

Σε μια χώρα που πρεσβεύει το κράτος δικαίου (ή τουλάχιστον έτσι έκανε), τέτοιες πρακτικές μοιάζουν να θυμίζουν μάλλον αυθαιρεσίες παρά εφαρμογή νόμου, απειλώντας να παραδώσουν τα θεμέλια της ιδιωτικότητας και της προσωπικής ελευθερίας στην αδιαφορία της εκτελεστικής εξουσίας.

Με ένα έγγραφο της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) που επιτρέπει στους αξιωματούχους να εισέρχονται σε σπίτια χωρίς δικαστικό ένταλμα, η διοίκηση Τραμπ επιχειρεί να παρακάμψει βασικές προστασίες που παρέχει το Σύνταγμα στις πολιτικές ελευθερίες των Αμερικανών για αιώνες, όπως τόνισαν ειδικοί σε συνταγματικό δίκαιο και μεταναστευτική πολιτική.

Η εν λόγω οδηγία είναι ξεχωριστή για τον τρόπο που παραμερίζει απαγορεύσεις που ισχύουν εδώ και δεκαετίες, σχετικά με τις έρευνες χωρίς ένταλμα σε ιδιωτική περιουσία, μια νομική έννοια που προϋπήρχε της ίδρυσης των ΗΠΑ και αποτελεί μία από τις πιο θεμελιώδεις αρχές της χώρας.

Οι αξιωματούχοι της μετανάστευσης συνήθως επιδιώκουν τις συλλήψεις των παράτυπων μεταναστών με δύο τρόπους: μέσω ενός δικαστικού εντάλματος, το οποίο υπογράφεται και εξουσιοδοτείται από δικαστή, ή μέσω ενός διοικητικού εντάλματος, το οποίο υπογράφεται από άτομα της εκτελεστικής εξουσίας, που υπάγονται στον πρόεδρο.

Η βασική διαφορά μεταξύ αυτών είναι ότι τα δικαστικά εντάλματα επιτρέπουν στους αστυνομικούς να εισέλθουν και να ερευνήσουν την κατοικία κάποιου ή έναν μη δημόσιο χώρο μιας επιχείρησης, ενώ τα διοικητικά εντάλματα όχι.

Η εξουσιοδότηση της ICE και οι συνέπειες για την ιδιωτική ζωή

Το νέο έγγραφο, που εκδόθηκε τον Μάιο του 2025 αλλά αποκαλύφθηκε πρόσφατα μέσω καταγγελίας από whistleblower και δημοσιεύθηκε πρώτα από το Associated Press, επιτρέπει στους αξιωματούχους της ICE να εισέρχονται βίαια σε σπίτια με μόνο ένα διοικητικό ένταλμα, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τη διαδικασία εξέτασης από τρίτους, οι οποίοι θα εξέταζαν τα αποδεικτικά στοιχεία πριν την υπογραφή ενός δικαστικού εντάλματος.

Η ιστορία του Τέταρτου Συντάγματος είναι γεμάτη παραδείγματα όπου τοπικές, πολιτειακές και ομοσπονδιακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου προσπαθούσαν να αμφισβητήσουν ή να αποδυναμώσουν τις προστασίες του.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Emmanuel Mauleón, καθηγητή νομικής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, ο οποίος και μίλησε στο CNN, το έγγραφο αυτό δεν αποτελεί μια σταδιακή αποδυνάμωση των δικαιωμάτων, αλλά “ένα πέρασμα του Ρουβίκωνα”, μια δήλωση ότι οι θεμελιώδεις προστασίες που αναγνωρίζουν τα δικαστήρια απλά δεν ισχύουν πλέον για το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας.

«Ουσιαστικά, θα ήταν το ίδιο σαν να βρισκόσασταν στο τοπικό αστυνομικό τμήμα και ο αστυνομικός που συλλέγει τα αποδεικτικά στοιχεία και σας συλλαμβάνει να πηγαίνει και να συντάσσει το δικό του ένταλμα για να ψάξει το σπίτι σας, επειδή πιστεύει ότι έχει πιθανή αιτία», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η είδηση του εγγράφου προκάλεσε ευρύτατη ανησυχία μεταξύ των υποστηρικτών των πολιτικών ελευθεριών και των Δημοκρατικών βουλευτών. Ο γερουσιαστής Richard Blumenthal του Κονέκτικατ κάλεσε την Υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας Kristi Noem και τον προσωρινό διευθυντή της ICE Todd Lyons να καταθέσουν ενώπιον του Κογκρέσου για το θέμα, ενώ ο κυβερνήτης της Μινεσότα Tim Walz δήλωσε ότι «κάθε Αμερικανός» πρέπει να είναι «εξοργισμένος από αυτήν την επίθεση στην ελευθερία και την ιδιωτικότητα».

Η προβληματική εφαρμογή

Η διοίκηση του Τραμπ υπερασπίστηκε την οδηγία, υποστηρίζοντας ότι όσοι λαμβάνουν διοικητικά εντάλματα ήδη απολαμβάνουν «πλήρη δικονομική διαδικασία και τελικό διάταγμα απομάκρυνσης».

Παρά τη δήλωση αυτή, τα δεδομένα της ίδιας της διοίκησης δείχνουν ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εξέδωσαν διατάγματα απομάκρυνσης με την απουσία τους από το δικαστήριο, γεγονός που προκαλεί αμφισβητήσεις για την αποτελεσματικότητα και τη δικαιοσύνη των διαδικασιών αυτών.

Η γενική στάση της διοίκησης, σύμφωνα με τη Kathleen Bush-Joseph, δικηγόρο του Migration Policy Institute, φαίνεται να είναι ότι οι μετανάστες είναι «εισβολείς» και οι υπάλληλοι της μετανάστευσης πρέπει να επιτρέπεται να επιταχύνουν τη σύλληψη, κράτηση και απέλαση τους.

Ωστόσο, αυτή η διαδικασία, όπως επισημαίνει, παραβιάζει πολλά νομικά όρια και δοκιμάζει πράγματα που δεν έχουν επιχειρηθεί στο παρελθόν με αυτόν τον τρόπο.