Πορτογαλία: Συστράτευση για να ανακοπεί η ακροδεξιά στην κάλπη της Κυριακής

Οι Πορτογάλοι ψηφοφόροι θα επιστρέψουν στις κάλπες την Κυριακή (8/2) για τον τελικό γύρο των προεδρικών εκλογών, βασικό ζήτημα οι οποίες σημαδεύτηκαν από την προσπάθεια να κρατηθεί μακριά ο ακροδεξιός υποψήφιος και επισκιάστηκαν από τις φονικές καταιγίδες που πλήττουν τη χώρα τις τελευταίες ημέρες.

Ο κεντροαριστερός υποψήφιος Αντόνιο Χοσέ Σεγκούρο κέρδισε τον πρώτο γύρο των εκλογών, ο οποίος διεξήχθη στις 18 Ιανουαρίου, λαμβάνοντας το 31,1% των ψήφων.

Ο Αντρέ Βεντούρα, ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Chega – το οποίο είναι πλέον το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο – έλαβε το 23,5% των ψήφων, ενώ ο Ζοάο Κοτρίμ ντε Φιγκεϊρέδο, του συντηρητικού φιλοεπιχειρηματικού κόμματος Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία, ήρθε τρίτος μεταξύ των 11 υποψηφίων, κερδίζοντας περίπου το 16% των ψήφων. Ο Λουίς Μάρκες Μέντες, υποψήφιος του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (PSD) της Πορτογαλίας, ήρθε πέμπτος με 11,3% των ψήφων.

Πριν η προεκλογική εκστρατεία διακοπεί από δύο φονικές και καταστροφικές καταιγίδες, ορισμένες συντηρητικές προσωπικότητες στη χώρα προχώρησαν σε μια σπάνια κίνηση ενότητας, έστω φαινομενικά όπως αναφέρει ο Guardian, δηλώνοντας την υποστήριξή τους στον Σεγκούρο σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν την πιθανότητα μιας ακροδεξιάς προεδρίας. Άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του κεντροδεξιού πρωθυπουργού της Πορτογαλίας, Λουίς Μοντενέγκρο, αρνήθηκαν να στηρίξουν τον σοσιαλιστή υποψήφιο.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι συσπειρώνονται επίσης γύρω από τον Σεγκούρο. Σύμφωνα με έρευνα δημοσκόπησης του Πανεπιστημίου Católica που δημοσιεύθηκε αργά την Τρίτη, ο σοσιαλιστής υποψήφιος συγκεντρώνει το 67% έναντι 33% του Βεντούρα.

Συστράτευση για να ανακοπεί η ακροδεξιά – Ο στόχος

Εάν οι δημοσκοπήσεις αποδειχθούν ακριβείς, ο Σεγκούρο θα εξασφαλίσει το υψηλότερο ποσοστό για υποψήφιο για την πρώτη προεδρική θητεία εδώ και πέντε δεκαετίες από τότε που η Πορτογαλία ανέτρεψε το αυταρχικό της καθεστώς.

Αλλά αν ο Βεντούρα εξασφαλίσει περισσότερο από 32% των ψήφων, το Chega θα έχει εξασφαλίσει μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων από ό,τι το κυβερνών PSD στις τελευταίες γενικές εκλογές. Οι αναλυτές λένε ότι αυτό από μόνο του θα μπορούσε να προμηνύσει μια ακόμη πολιτική καμπή. «Το συνεχιζόμενο πρόβλημα είναι το ποσοστό του Αντρέ Βεντούρα και η ικανότητά του να κινητοποιήσει το δεξιό εκλογικό σώμα», δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα Πίντο, πολιτικός επιστήμονας στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Λισαβόνας.

«Αυτό που θα είναι σημαντικό να παρακολουθήσουμε την Κυριακή το βράδυ είναι αν ο ηγέτης του Chega καταφέρει να ξεπεράσει το μερίδιο ψήφου του Μοντενέγκρο. Αν συμβεί αυτό – και οι δημοσκοπήσεις το υποδηλώνουν αυτό – ο Βεντούρα θα ενισχύσει το σχέδιό του να κανιβαλίσει τον δεξιό χώρο στην Πορτογαλία».

Μεταξύ των πρώτων που δήλωσαν την υποστήριξή τους στον Σεγκούρο ήταν δύο κεντροδεξιοί πολιτικοί – ο πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός Ανίμπαλ Καβάκο Σίλβα και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Πάουλο Πόρτας.

Πολιτικοί, πρώην υπουργοί, διανοούμενοι και άλλες προσωπικότητες που αυτοπροσδιορίζονται ως «μη σοσιαλιστές» είναι μεταξύ των περισσότερων από 6.600 υπογραφόντων μιας ανοιχτής επιστολής που υποστηρίζει τον Σεγκούρο.

Άλλες συντηρητικές προσωπικότητες που έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στον Σεγκούρο το έχουν κάνει απρόθυμα. Ο Κάρλος Μοέδας, ο κεντροδεξιός δήμαρχος της Λισαβόνας, δήλωσε στην πορτογαλική έκδοση της Expresso ότι θα ψήφιζε τον Σεγκούρο επειδή ο σοσιαλιστής υποψήφιος «ήταν ικανός να μην διχάζει». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η υποστήριξή του δεν ήταν καθόλου «ενθουσιώδης».

Η Μαριάνα Λεϊτάο, ηγέτιδα του κόμματος της Φιλελεύθερης Πρωτοβουλίας, δήλωσε επίσης ότι ο Σεγκούρο θα λάβει την ψήφο της, έστω και «χωρίς ενθουσιασμό».

Παρά την προσοχή των μέσων ενημέρωσης που έχει τραβήξει η υποστήριξη των συντηρητικών προς τον Σεγκούρο, οι ειδικοί πιστεύουν ότι μπορεί να μην αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική. «Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα συντηρητικά ονόματα δεν είναι πλέον τόσο σημαντικά», δήλωσε ο Κόστα Πίντο. «Η σημερινή ελίτ των κομμάτων Σοσιαλδημοκρατίας και Φιλελεύθερης Πρωτοβουλίας γνωρίζει καλύτερα και γνωρίζει ότι η πραγματικότητα έχει αλλάξει. Το Chega ουσιαστικά αποκεφάλισε αυτές τις ιστορικά αξιοσημείωτες προσωπικότητες».

Ο πρωθυπουργός αρνείται να στηρίξει τον υποψήφιο της κεντροαριστεράς

Ο Μοντενέγκρο, ο οποίος ηγείται του PSD, δήλωσε ότι δεν θα υποστηρίξει κανέναν από τους υποψηφίους για τον επαναληπτικό γύρο, δηλώνοντας ότι το κόμμα του αποσύρεται από την εκστρατεία.

Ο Κοτρίμ ντε Φιγκεϊρέδο, του οποίου η απόδοση στον πρώτο γύρο ξεπέρασε τις προσδοκίες, απέφυγε επίσης να υποστηρίξει ρητά τον υποψήφιο της κεντροαριστεράς, αλλά δήλωσε ότι δεν θα ψηφίσει τον Βεντούρα, δεν θα απόσχει ούτε θα ρίξει λευκό ψηφοδέλτιο.

Η άρνηση του Μοντενέγκρο να επιλέξει πλευρά έχει επικριθεί από αρκετές πολιτικές προσωπικότητες και σχολιαστές στην Πορτογαλία. «Η θέση του πρωθυπουργού θεωρείται δειλή από ορισμένους σοσιαλδημοκρατικούς κύκλους μπροστά στην απειλή που θέτει ο Βεντούρα στα θεμέλια του καθεστώτος», δήλωσε ο Μιγκέλ Καρβάλιο, δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου Por Dentro do Chega (Μέσα στο Chega).

Είπε ότι η ουδετερότητα του πρωθυπουργού, η οποία συνδέεται με τις νομοθετικές παραχωρήσεις της κυβέρνησής του προς τον Τσέγκα, θα επιστρέψει για να τον στοιχειώσει: «Η απόφαση του Μοντενέγκρο θα παραμείνει στη σκοτεινή μνήμη του PSD και ανοίγει την πόρτα για την εδραίωση του Βεντούρα ως ηγέτη της δεξιάς στην Πορτογαλία».

Αλλά, όπως επεσήμανε επίσης ο Καρβάλιο, ο Μοντενέγκρο και ο Κοτρίμ ντε Φιγκέιρεδο μπορεί να έχουν τοποθετηθεί όπως έχουν, επειδή γνωρίζουν ότι η «φαινομενική ενότητα» των συντηρητικών γύρω από τον Σεγκούρο θα μπορούσε στην πραγματικότητα να ωφελήσει τον Βεντούρα. «Ενισχύει τον ισχυρισμό του Βεντούρα ότι είναι ο υποψήφιος κατά του κατεστημένου», είπε.

Η προεκλογική εκστρατεία για τον δεύτερο γύρο των εκλογών διακόπηκε από δύο ισχυρές καταιγίδες που οδήγησαν στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία παρατάθηκε έως τις 15 Φεβρουαρίου. Ο Βεντούρα ζήτησε την αναβολή της ψηφοφορίας κατά μία εβδομάδα, αποκαλώντας την «θέμα ισότητας μεταξύ όλων των Πορτογάλων».

Η εθνική εκλογική αρχή δήλωσε ότι η ψηφοφορία θα διεξαχθεί όπως έχει προγραμματιστεί: «Μια κατάσταση καταστροφής, οι προειδοποιήσεις για καιρικά φαινόμενα ή οι συνολικά δυσμενείς συνθήκες δεν αποτελούν από μόνες τους επαρκή λόγο για την αναβολή της ψηφοφορίας σε μια πόλη ή περιοχή».

Ωστόσο, ο εκλογικός νόμος επιτρέπει σε μεμονωμένους δήμους να αναβάλουν την ψηφοφορία.

Ο Μοντενέγκρο δήλωσε ότι, ενώ οι καταιγίδες είχαν προκαλέσει μια «καταστροφική κρίση», τα εμπόδια στην ψηφοφορία θα μπορούσαν να ξεπεραστούν.