“Τους επόμενους μήνες” το δημοψήφισμα της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ

Η Ισλανδία τους επόμενους μήνες θα διεξαγάγει δημοψήφισμα για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωσε η πρωθυπουργός της Κριστρούν Φροσταντότιρ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Πολωνία.

«Τους επόμενους μήνες, θα εργαστούμε για την προετοιμασία του δημοψηφίσματος, ενός δημοψηφίσματος για την πιθανή επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε μετά τη συνάντησή της με τον πρωθυπουργό της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ.

Το Ρέικιαβικ το 2013 εγκατέλειψε τις ενταξιακές συνομιλίες με την ΕΕ έπειτα από τέσσερα χρόνια διαπραγματεύσεων, αλλά η αύξηση του κόστους διαβίωσης και ο πόλεμος που συνεχίζεται στην Ουκρανία τα τελευταία χρόνια αναβίωσαν το ενδιαφέρον της νησιωτικής αυτής χώρας για την ένταξή της στην ΕΕ, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.

“‘Ολα καταλήγουν στα ψάρια”

Ωστόσο, η πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ δεν είναι απλή.

Το μεγαλύτερο πιθανό εμπόδιο αφορά τα αλιευτικά δικαιώματα, έναν βασικό κλάδο για την Ισλανδία και ένα μείζον ζήτημα κατά τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

«Στο τέλος όλα καταλήγουν στα ψάρια· αυτό ήταν πάντα το ζήτημα», δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος της ΕΕ.

Υπάρχει όμως μια βασική διαφορά σε σχέση με τότε: το Brexit.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισλανδία είχαν επί μακρόν τεταμένες σχέσεις σχετικά με την αλιεία, εμπλεκόμενες σε μια σειρά βίαιων συγκρούσεων που ονομάστηκαν «Πόλεμοι του Μπακαλιάρου» μεταξύ των δεκαετιών του 1950 και του 1970. Κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ισλανδίας υπήρξαν σοβαρές εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών, με το Ηνωμένο Βασίλειο να διαφωνεί για την ποσότητα σκουμπριού που αλίευαν τα ισλανδικά σκάφη. Η διαμάχη, που αποκαλέστηκε «Πόλεμος του Σκουμπριού», οδήγησε την ΕΕ να απειλήσει με εμπορικές κυρώσεις κατά της Ισλανδίας.

Ωστόσο, με τη Βρετανία πλέον εκτός της ΕΕ, τα αλιευτικά δικαιώματα ενδέχεται να αποτελούν μικρότερο εμπόδιο.

Εάν οι Ισλανδοί αποφασίσουν να επανεκκινήσουν τις συνομιλίες με την ΕΕ, οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να προχωρήσουν γρήγορα. Η Ισλανδία είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και μέρος της ζώνης ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν, και ως εκ τούτου έχει ήδη ενσωματώσει μεγάλο μέρος της νομοθεσίας της ΕΕ.

Πριν από το πάγωμα των συνομιλιών το 2013, η Ισλανδία είχε κλείσει 11 από τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια. Το Μαυροβούνιο, η πιο προχωρημένη υποψήφια χώρα, ξεπέρασε αυτό το ορόσημο μόλις τους τελευταίους μήνες.

«Στα χαρτιά, δεν θα ήταν πολύ δύσκολο· θα μπορούσε να πάρει ακόμη και μόλις έναν χρόνο» για να κλείσουν όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια, δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος της ΕΕ. Ωστόσο, πρόσωπο που γνωρίζει το κλίμα στην Ισλανδία προειδοποίησε ότι ένα τέτοιο χρονοδιάγραμμα θα ήταν υπερβολικά φιλόδοξο, δεδομένης της δυσκολίας ορισμένων πτυχών των διαπραγματεύσεων.

Για να ενταχθεί τελικά στην ΕΕ, η Ισλανδία θα πρέπει επίσης να διεξαγάγει και δεύτερο δημοψήφισμα σχετικά με το αν θα προχωρήσει μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.

Ανάλογα με το πόσο θα διαρκέσει αυτή η διαδικασία και τη γεωπολιτική κατάσταση εκείνη τη στιγμή, το εγχείρημα ενδέχεται να αποδειχθεί απαιτητικό, καθώς τα οφέλη της ένταξης για την Ισλανδία σχετίζονται περισσότερο με την ασφάλεια και λιγότερο με οικονομικά κίνητρα. Η Ισλανδία διαθέτει το πέμπτο υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά την ένταξη στην ΕΕ λιγότερο ελκυστική σε σύγκριση με άλλες χώρες που επιδιώκουν ένθερμα την προσχώρηση στο μπλοκ.