Ουκρανία: Εικόνες υποδεικνύουν τη χρήση ρωσικού πυραύλου που προκαλεί “ρήξη” στη Συνθήκη INF

Οπτικό υλικό από συντρίμμια σε στόχους ρωσικών επιθέσεων κατά της Ουκρανίας δείχνει ότι η Μόσχα έχει κάνει χρήση του πυραύλου Cruise 9M729 η ανάπτυξη του οποίου οδήγησε το 2019 την Ουάσινγκτον να αποδεσμευθεί από την Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μεσαίου Βεληνεκούς (INF) με το αιτιολογικό ότι ο νέος χερσαίος ρωσικός πύραυλος έχει ακτίνα δράσης πολύ μεγαλύτερη των 500 χιλιομέτρων που όριζε η συνθήκη σταθμός για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών.

Το οπτικό υλικό παραδόθηκε στο Reuters από τρεις υπηρεσίες ασφαλείας της Ουκρανίας, αναλύθηκε από ειδικούς αναλυτές και είναι η πρώτη οπτική απόδειξη για την χρήση του πυραύλου από την Μόσχα.

Η χρήση του δεκάδες φορές στην Ουκρανία αποτελεί ισχυρό παράδειγμα για τον τρόπο με τον οποίο το οικοδόμημα του ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών που δημιουργήθηκε μετά την Ψυχρό Πόλεμο έχει αποσαθρωθεί τα τελευταία χρόνια. Αυτόν τον μήνα εξέπνευσε και η συνθήκη New START που έθετε όρια στα στρατηγικά όπλα των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Ουκρανίας δήλωσε στο Reuters τον Νοέμβριο ότι ένας από τους ρωσικούς πυραύλους 9M729 που εκτοξεύθηκε από την Ρωσία στις 5 Οκτωβρίου του περασμένου έτους πέταξε σε απόσταση μεγαλύτερη των 1.200 χιλιομέτρων.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντριι Σιμπίχα και ουκρανικές πηγές δήλωσαν στο Reuters τον Οκτώβριο ότι η Ρωσία εκτόξευσε πυραύλους 9M729 κατά της Ουκρανίας δύο φορές το 2022 και 23 φορές από τον Αύγουστο μέχρι το Οκτώβριο του 2025. Είναι οι πρώτες επιχειρησιακές χρήσεις του πυραύλου.

Η Ρωσία εκτόξευσε τουλάχιστον τέσσερις ακόμη τέτοιους πυραύλους κατά της Ουκρανίας στις 17 Φεβρουαρίου, δήλωσε μία από τις ουκρανικές υπηρεσίες ασφαλείας και υπάρχουν και άλλες χρήσεις του πυραύλου μετά τον Οκτώβριο.

«Οι φωτογραφίες φαίνεται πραγματικά να δείχνουν τον 9M729. Πέραν των σφραγίδων, τα συντρίμμια είναι όμοια με τα αυτά άλλων πυραύλων Cruise που σχετίζονται με τον 9M729», δήλωσε ο Jeffrey Lewis, Distinguished Scholar of Global Security at Middlebury College του Βερμόντ.

Αναλυτές της επιθεώρησης Janes δήλωσαν στο Reuters ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα συντρίμμια που εμφανίζονται στις εικόνες να προέρχονται από τον χερσαίο πύραυλο 9M729.

Οι ουκρανικές υπηρεσίες διευκρίνισαν ότι οι εικόνες των συντριμμιών προέρχονται από τις τοποθεσίες Ζιτομίρ, Λβιβ, Χμελνίτσκι και Βινίτσια. Όλες βρίσκονται στην δυτική Ουκρανία.

Ενα κομμάτι φέρει το σειριακό αριθμό 0274, άλλα την εγγραφή 9M729.

Το ρωσικό υπουργείο Αμυνας δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.

Οι ανησυχίες αυξάνονται στην Ευρώπη

Η Ρωσία έχει παραδεχθεί την ύπαρξη του πυραύλου, αλλά έχει αρνηθεί ότι η ανάπτυξή του αποτελεί παραβίαση της συνθήκης INF του 1987 και επιμένει ότι έχει ακτίνα δράσης εντός των ορίων που θέτει η συνθήκη.

Ενας από τους 9M729 που εκτοξεύθηκαν από την Ρωσία στις 5 Οκτωβρίου έπληξε κατοικία στο χωριό Λαπαΐβκα κοντά στο Λβιβ, με αποτέλεσμα τον θάνατο πέντε αμάχων, σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του γενικού εισαγγελέα της Ουκρανίας. Επεσε σε απόσταση άνω του 1.200 χιλιομέτρων από το σημείο από το οποίο εκτοξεύθηκε.

Η χρήση των ρωσικών αυτών πυραύλων αποτελεί αντικείμενο έρευνας σε οκτώ διαφορετικές περιοχές, σύμφωνα με την γενική εισαγγελία της Ουκρανίας.

Η συνθήκη INF απαγορεύει ακριβώς αυτούς του χερσαίους πυραύλους με βεληνεκές άνω των 500 χιλιομέτρων, διότι ο εκτοξευτές τους είναι εύκολο να κρυφτούν, γεγονός που τους καθιστά μεγαλύτερη εν δυνάμει απειλή από τα αεροσκάφη ή τα πολεμικά πλοία τα οποία εντοπίζονται με στρατιωτικά μέσα.

Από τον Νοέμβριο 2024, η Ρωσία έχει εξαπολύσει δύο φορές επιθέσεις με τον Oreshnik, τον νέο χερσαίο βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς, ο οποίος θα είχε επίσης απαγορευθεί βάσει της INF.

Τόσο ο 9M729 όσο και ο Oreshnik έχουν την δυνατότητα να φέρουν πυρηνικές ή συμβατικές κεφαλές και το βεληνεκές τους φέρνει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σε απόσταση βολής της Μόσχας.

Ο 9M729 έχει βεληνεκές 2.500 χιλιομέτρων, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Missile Threat του Center for Strategic and International Studies στην Ουάσινγκτον.

Πολλές νατοϊκές χώρες επιδιώκουν τώρα να αγοράσουν ή να αναπτύξουν τους δικούς τους πυραύλους μακρού βεληνεκούς, όπλα deep-strike τα οποία θα αμβλύνουν το κενό που υπάρχει ανάμεσα σε εκείνες και την Ρωσία ως προς τις αποτρεπτικές τους ικανότητες.

Την ώρα που η προσήλωση των ΗΠΑ στην άμυνα της Ευρώπης δεν είναι δεδομένη, η Ρωσία ανακοίνωσε τον περασμένο Αύγουστο ότι δεν θα θέτει πλέον όρια ως προς τα σημεία ανάπτυξης των ρωσικών πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς με δυνατότητα να φέρουν πυρηνικές κεφαλές.

Γιατί η Ρωσία έκανε χρήση των 9M729 στην Ουκρανία;

Η Ρωσία έχει εκτοξεύσει χιλιάδες drone και πυραύλους κατά της Ουκρανίας εδώ και τέσσερα χρόνια. Πιο πρόσφατα έχει συστηματικά πλήξει τις ενεργειακές υποδομές και τις μονάδες θέρμανσης της Ουκρανίας.

Δεν είναι σαφείς οι λόγοι για τους οποίους η Ρωσίας έκανε χρήση του πυραύλου 9M729.

Ο αναλυτής επί των πυραύλων Jeffrey Lewis δήλωσε ότι προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η Ρωσία είναι πρόθυμη να χάσει ευαίσθητα στοιχεία χρησιμοποιώντας τους πυρηνικών δυνατοτήτων πυραύλους της στην Ουκρανία, πράγμα που επιτρέπει στους αναλυτές να μελετήσουν τις επιχειρησιακές της επιδόσεις και να εξετάσουν και να αναλύσουν τα συντρίμμια των πυραύλων.

«Είναι πιθανόν ότι η Ρωσία έχει σχετικά μικρό στοκ πυραύλων Cruise αιχμής και κατά συνέπεια αντλεί πυραύλους από το στοκ των όπλων μεγάλου βεληνεκούς», είπε.