Τι σημαίνει ο πόλεμος στο Ιράν για την Ουκρανία;

Καθώς η συνεχιζόμενη επιχείρηση του Τραμπ κατά του Ιράν παίρνει προτεραιότητα για τους σχεδιαστές του Πενταγώνου και τον Λευκό Οίκο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι θα χάσει το ενδιαφέρον του για το τέλος του πλήρους πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, που διαρκεί ήδη πέντε χρόνια.

Όπως γράφει το Politico, η πρακτική συνέπεια αν οι ΗΠΑ εμπλακούν σε μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο σοβαρή από την πολιτική επίπτωση: Η Ουκρανία μπορεί να στερηθεί τα αμερικανικής κατασκευής όπλα που χρειάζεται για να αντισταθεί στις καθημερινές ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους – επειδή οι αμερικανικές δυνάμεις θα τα χρησιμοποιούν για να πλήξουν το Ιράν. «Όλοι καταλαβαίνουν ότι για εμάς αυτό είναι η ζωή μας — τα κατάλληλα όπλα», δήλωσε ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα. «Αν υπάρξουν μακροχρόνιες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή, αυτό σίγουρα θα επηρεάσει την προμήθεια. Είμαι σίγουρος γι’ αυτό».

Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν θα μπορούσε να διαρκέσει τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, αλλά είναι έτοιμος να διαρκέσει περισσότερο. Ορισμένοι αναλυτές προειδοποίησαν ότι ενδέχεται να εξελιχθεί σε μια ευρύτερη σύγκρουση, από την οποία θα είναι δύσκολο για τις ΗΠΑ να αποχωρήσουν.

«Υπάρχει μια συνέπεια στην προσοχή», δήλωσε ο Έντ Άρνολντ από το βρετανικό think tank Royal United Services Institute. «Πώς μπορείς να πιέσεις τον Τραμπ να έχει μια πολιτική ή να εξετάσει εκ νέου τις προσπάθειες περιορισμού των Ρώσων στην Ουκρανία, όταν έχει ανοίξει ένα νέο μέτωπο σε έναν ενδεχόμενο πόλεμο; Εξίσου, αν στείλεις πολλές ποσότητες εξοπλισμού στην περιοχή, δεν θα έχεις τα ανταλλακτικά στο ράφι».

Ακόμη και πριν οι ΗΠΑ ξεκινήσουν τις αεροπορικές επιθέσεις κατά του Ιράν, αξιωματούχοι στην Ουάσιγκτον είχαν εκφράσει ανησυχίες ότι μια τέτοια σύγκρουση θα μπορούσε να εξαντλήσει τα αποθέματα όπλων των ΗΠΑ και να αφήσει τις ΗΠΑ πιο ευάλωτες, ένα επιχείρημα που πιθανόν να δυναμώσει όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος. Αυτό μπορεί να οδηγήσει την κυβέρνηση Τραμπ να δώσει προτεραιότητα στην ανανέωση των δικών της αποθεμάτων εις βάρος της διάθεσης πυραύλων προς την Ευρώπη και την Ουκρανία, προειδοποίησε ένας ανώτερος Ευρωπαίος κυβερνητικός αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς το θέμα είναι ευαίσθητο.

«Πολλά όπλα, όπως οι πυραυλικοί αναχαιτιστές και άλλοι πύραυλοι έχουν εξαντληθεί», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Οι ΗΠΑ πρέπει να ανανεώσουν τα αποθέματά τους, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει λιγότερο προς πώληση στην Ευρώπη ή την Ουκρανία».

Χωρίς έτοιμα αποθέματα

Στο Κίεβο, οι πυραυλικοί αναχαιτιστές PAC-3 των ΗΠΑ για τα συστήματα αεράμυνας Patriot θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την αναχαίτιση των ρωσικών πυραύλων. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν επίσης έτοιμα αποθέματα αεράμυνας και προτεραιοποιούν την ανάπτυξη των δικών τους δυνατοτήτων προκειμένου να είναι πιο ανεξάρτητες, καθώς και για να συνεισφέρουν περισσότερο στην Ουκρανία. Αλλά αυτή η προσπάθεια αναμένεται να διαρκέσει χρόνια.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είναι «πολύ νωρίς» για να γνωρίζουμε αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα επηρεάσει την προμήθεια όπλων στην Ουκρανία. «Αλλά θα κάνουμε τα πάντα ώστε η εσωτερική χρηματοδότηση μας να μην σταματήσει και στη συνέχεια η εγχώρια παραγωγή μας να λειτουργήσει στο μέγιστο», είπε.

Η Κατερίνα Τσερνοχόρενκο, πρώην αναπληρώτρια υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, δήλωσε σε ανάρτησή της στο Facebook τη Δευτέρα ότι οι προγραμματιστές drones, οι ειδικοί στον ηλεκτρονικό πόλεμο και άλλοι πρέπει να συνεργαστούν για να αποτρέψουν την εξάντληση των αποθεμάτων. Κάλεσε τις ουκρανικές αμυντικές εταιρείες να ενεργήσουν γρήγορα για να αγοράσουν αποθέματα κρίσιμων εξαρτημάτων, ώστε να μπορέσει η χώρα να αντέξει τους επόμενους 12 με 24 μήνες.

«Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή μπορεί πολύ γρήγορα να εξελιχθεί σε κρίση των εξαρτημάτων για την αμυντική βιομηχανία στην Ουκρανία», δήλωσε. «Οι τιμές, οι ποσοστώσεις και οι αλυσίδες εφοδιασμού θα αλλάξουν δραματικά».

Οι συνομιλίες συνεχίζονται

Εξωτερικά, ο Τραμπ φαίνεται να είναι ακόμα δεσμευμένος στην αναζήτηση μιας λύσης για την σύγκρουση στη Ρωσία-Ουκρανία. Ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, συναντήθηκαν την περασμένη εβδομάδα με Ουκρανούς αντιπροσώπους στη Γενεύη. Ο Τραμπ έχει επίσης μιλήσει με τον Ζελένσκι πριν από τις προγραμματισμένες τριμερείς συνομιλίες με τη Ρωσία, οι οποίες αναμένονταν να γίνουν αργότερα αυτή την εβδομάδα.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι επόμενες συνομιλίες ήταν προγραμματισμένες να αρχίσουν 5-6 Μαρτίου στο Άμπου Ντάμπι, αλλά ότι οι «εχθροπραξίες» στη Μέση Ανατολή σημαίνουν ότι αυτό το σχέδιο δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί. «Ωστόσο, κανείς δεν έχει ακυρώσει τη συνάντηση», είπε, υπονοώντας ότι θα μπορούσε να μεταφερθεί στην Τουρκία ή στην Ελβετία, αν χρειαστεί. «Η συνάντηση πρέπει να πραγματοποιηθεί, είναι σημαντική για εμάς».

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα ικανότητας, όταν ρωτήθηκε για τη δέσμευσή της στην Ουκρανία. «Ο στρατός των ΗΠΑ είναι πλήρως εξοπλισμένος για να πετύχει οποιοδήποτε και όλα τα στρατηγικά στόχους του προέδρου», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι. Ωστόσο, οι προσπάθειες του Τραμπ να επιταχύνει τους ρυθμούς των διαπραγματεύσεων, περιλαμβανομένων των κυρώσεων κατά της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, δεν έχουν ακόμη φέρει καμία ανακάλυψη. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι ενδέχεται κάποια στιγμή να εξαντλήσει την υπομονή του και να «απομακρυνθεί» από την προσπάθεια να βοηθήσει στην επίτευξη της ειρήνης. «Αυτή ήταν μια ευρωπαϊκή κατάσταση. Θα έπρεπε να είχε παραμείνει ευρωπαϊκή κατάσταση», είπε ο Τραμπ τον περασμένο Μάιο.

Ο Ρώσος ηγέτης Βλαντιμίρ Πούτιν φαίνεται να μην βιάζεται να καταλήξει σε συμφωνία. Στις τελευταίες ημέρες, έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες μεγάλες επιθέσεις στην Ουκρανία με εκατοντάδες ρωσικούς πυραύλους και drones.

Ο Πούτιν, παίζοντας το παιχνίδι της αναμονής, με την υποστήριξη συμμάχων, όπως η Κίνα, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν, έχει καταφέρει να ωφεληθεί σε κάποια σημεία. Μετά από σχεδόν τρία χρόνια πολέμου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, άφησε το Λευκό Οίκο και αντικαταστάθηκε από τον Τραμπ, ο οποίος στη συνέχεια διέκοψε τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και ανέστειλε προσωρινά την κοινοποίηση πληροφοριών.

«Θα είναι δύσκολο να διατηρηθεί η προσοχή», δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης. «Πριν από τον πόλεμο κατά του Ιράν, οι Αμερικανοί ήδη έδειχναν λιγότερο ενδιαφέρον και έχαναν υπομονή με την Ουκρανία».

Ο διπλωμάτης δήλωσε ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να χάσει την προσοχή του στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη, αλλά πρόσθεσε: «Πήγαιναν άλλωστε πουθενά;»

Αναβολή προσδοκώμενης εξέλιξης

Η Ρωσία συνέχισε αδιάκοπα τις επιθέσεις στην ουκρανική ενεργειακή υποδομή όλο τον χειμώνα, περιλαμβανομένης μιας μαζικής επίθεσης με πυραύλους και drones τη νύχτα της 25ης-26ης Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου, οι ρωσικές δυνάμεις εκτόξευσαν 420 drones και 39 πυραύλους κατά της Ουκρανίας — η τέταρτη φορά που η Ρωσία εκτόξευσε περισσότερα από 400 βλήματα στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο. Οι ουκρανικές αεροπορικές άμυνες κατέρριψαν 374 drones και 32 από τους πυραύλους, σύμφωνα με το ΙΣΠ. Η πρώτη απτή επίδραση της κρίσης στο Ιράν στην Ουκρανία έχει ήδη γίνει αισθητή — στην προσπάθειά της να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΕ επρόκειτο να παράσχει στους Ουκρανούς αξιωματούχους λεπτομέρειες για τα επόμενα βήματα που πρέπει να ολοκληρώσουν για την ένταξή τους στην Ένωση, σε συνάντηση στην Κύπρο αυτήν την εβδομάδα. Αλλά μετά την επίθεση ιρανικού drone σε βρετανική αεροπορική βάση στην Κύπρο, η συνάντηση αναβλήθηκε. Η καθυστέρηση είναι άλλη μια απογοήτευση για το Κίεβο, μετά που η ΕΕ δεν κατέληξε σε συμφωνία για τη χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την χρηματοδότηση της αποκατάστασης της Ουκρανίας, και αργότερα απέτυχε να οριστικοποιήσει το πολυαναμενόμενο δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ που είχε υποσχεθεί. Χωρίς επείγουσα νέα χρηματοδότηση, η Ουκρανία θα αντιμετωπίσει δημοσιονομικό έλλειμμα τον επόμενο μήνα.

Η ΕΕ σχεδιάζει να επαναπρογραμματίσει τη συνάντηση και να παραδώσει στην Ουκρανία τα υπόλοιπα αρχεία προσχώρησής της προς διαπραγμάτευση το συντομότερο δυνατό, δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης που είναι εξοικειωμένος με τα σχέδια.

«Είναι σημαντικό να μην χάσουμε τη δυναμική», δήλωσε ο διπλωμάτης. «Δεν θέλουμε η κατάσταση στη Μέση Ανατολή να το επηρεάσει».

Όχι όλα με το μέρος του Πούτιν

Βέβαια, ο Πούτιν δεν παίρνει τα πάντα που θέλει. Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και πολλούς διοικητές και άλλα κορυφαία στελέχη του καθεστώτος, στερώντας από τον Πούτιν έναν ακόμα πολύτιμο σύμμαχο, μετά την κατάληψη του Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας από τις αμερικανικές δυνάμεις τον Ιανουάριο.

Το Ιράν είχε επίσης αγοράσει όπλα από τη Ρωσία, και στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία πούλησε τα drones «Shahed» στη Μόσχα. Πιο πρόσφατα, η Ρωσία φτιάχνει πολλά από τα δικά της drones, βασισμένα σε ιρανικά σχέδια.