Δημοτικές εκλογές στη Γαλλία: Οι κερδισμένοι και οι συμμαχίες ενόψει β’ γύρου

Ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν και η ριζοσπαστική αριστερά του Ζαν-Λυκ Μελανσόν είναι οι κερδισμένοι του πρώτου γύρου των δημοτικών εκλογών στη Γαλλία, με τα δύο κόμματα να εκτιμάται ότι θα αυξήσουν την παρουσία τους σε τοπικό επίπεδο, ενόψει των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία τον επόμενο χρόνο.

Οι γαλλικές δημοτικές εκλογές, που πλέον οδηγούνται στην τελική ευθεία με τον δεύτερο γύρο να είναι προγραμματισμένος για τις 22 Μαρτίου, θεωρούνται κρίσιμο τεστ για το πολιτικό κλίμα που θα διαμορφωθεί πριν από τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους. Οι δύο θητείες του Εμανουέλ Μακρόν ολοκληρώνονται την άνοιξη του 2027 και υπάρχει αβεβαιότητα για το ποιος θα ηγηθεί στη συνέχεια της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ.

Το εκλογικό σύστημα των γαλλικών δημοτικών εκλογών

Το εκλογικό σύστημα της Γαλλίας προβλέπει δύο γύρους για τις τοπικές εκλογές. Εάν κανένας υποψήφιος δεν κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, διεξάγεται επαναληπτική ψηφοφορία την επόμενη Κυριακή.

Μόνο οι υποψήφιοι που λαμβάνουν τουλάχιστον το 10% των ψήφων επιτρέπεται να παραμείνουν στην κούρσα, αν και όσοι έχουν ποσοστό άνω του 5% μπορούν να προχωρήσουν σε συγχώνευση με άλλους πριν από τον δεύτερο γύρο.

Το σύστημα αυτό οδηγεί συχνά σε έντονες διαπραγματεύσεις και σχηματισμούς συμμαχιών ανάμεσα στους δύο γύρους.

Τα πολιτικά κόμματα έχουν στη διάθεσή τους 48 ώρες για να διαπραγματευτούν για συμμαχίες και να υποβάλουν τις τελικές λίστες υποψηφίων τους στις τοπικές αρχές, με την προθεσμία να έχει οριστεί για την Τρίτη στις 6 το απόγευμα.

Οι κερδισμένοι του πρώτου γύρου

Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου την Κυριακή έδειξαν σημαντική αύξηση των ψήφων σε ορισμένες πόλεις και μεγάλες αστικές περιοχές για τη ριζοσπαστική αριστερά της Ανυπότακτης Γαλλίας (La France Insoumise), της οποίας ο ηγέτης Μελανσόν αναμένεται να διεκδικήσει για τέταρτη φορά την προεδρία τον επόμενο χρόνο. Το LFI, το οποίο ιστορικά δεν είχε μεγάλη παρουσία σε τοπικό επίπεδο, κατέγραψε υψηλά ποσοστά στον βορρά, στην πόλη Ρουμπαί, όπου θα μπορούσε να κερδίσει τη θέση του δημάρχου, όπως αναφέρει ο Guardian. Σημαντικά ποσοστά κατέγραψε επίσης σε πόλεις όπως η Τουλούζη, η Λιλ και η Λιμόζ, έχοντας κινητοποιήσει νεαρούς ψηφοφόρους.

Ο αντιμεταναστευτικός Εθνικός Συναγερμός (National Rally), που παραδοσιακά τα πηγαίνει λιγότερο καλά στις τοπικές εκλογές, επίσης πανηγύρισε τα συμβολικά υψηλά ποσοστά που κατέγραψε στον πρώτο γύρο μαζί με τους συμμάχους του.

Στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας, τη Μασσαλία, ο Φρανκ Αλισιό, υποψήφιος του Εθνικού Συναγερμού που διεξήγαγε εκστρατεία με βασικό σύνθημα την επιβολή «τάξης» στους δρόμους επικαλούμενος την εγκληματικότητα των συμμοριών ναρκωτικών, κατέγραψε ποσοστό ίσο με εκείνο του εν ενεργεία αριστερού δημάρχου, Μπενουά Παγιάν, περίπου στο 35,4%. Πλέον, όλα θα κριθούν στον τελικό γύρο.

Ο Αλισιό δήλωσε: «Ο άνεμος της αλλαγής πνέει πάνω από τη Μασσαλία… Αυτό είναι κάτι περισσότερο από ένα ποσοστό, είναι μια υπόσχεση ότι αύριο η Μασσαλία θα γίνει το νέο γαλλικό παράδειγμα».

Πολλά στη Μασσαλία θα εξαρτηθούν πλέον από το αν ο αριστερός συνασπισμός του Παγιάν, που περιλαμβάνει τους Σοσιαλιστές και τους Πράσινους, θα μπορέσει να καταλήξει σε συμφωνία με την Ανυπότακτη Γαλλία ώστε να προσπαθήσει να αναχαιτίσει την ακροδεξιά. Η Ανυπότακτη Γαλλία πέρασε στον δεύτερο γύρο με περίπου 12%, όπως και ο υποψήφιος της παραδοσιακής δεξιάς, επίσης με περίπου 12%.

Η ακροδεξιά διατήρησε τη δημαρχία της Περπινιάν, κοντά στα ισπανικά σύνορα, η οποία με πληθυσμό 121.000 κατοίκους είναι η μεγαλύτερη πόλη που διοικεί το κόμμα τα τελευταία 20 χρόνια.

Ωστόσο, ο Εθνικός Συναγερμός κατέγραψε επίσης υψηλά ποσοστά στον νότο, στην Τουλόν και την Καρκασόν, όπου θα διεξαχθούν επαναληπτικοί γύροι. Στη Νίκαια, την πέμπτη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας, ο Ερίκ Σιοτί, που παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος της παραδοσιακής δεξιάς (Les Républicains) για να συμμαχήσει με τη Λεπέν το 2024, κατέγραψε υψηλό ποσοστό και ελπίζει να κερδίσει την πόλη από τον σφοδρό πολιτικό του αντίπαλο και πρώην δεξιό σύμμαχο, Κριστιάν Εστροζί. Ο Εθνικός Συναγερμός “βλέπει” την κατάκτηση μιας μεγάλης γαλλικής πόλης – όπως η Νίκαια – ως εφαλτήριο για την προεδρία τον επόμενο χρόνο.

Στο Παρίσι, ο Εμανουέλ Γκρεγκουάρ, υποψήφιος δήμαρχος του αριστερού συνασπισμού που περιλαμβάνει Σοσιαλιστές και Πράσινους, προηγείται. Ποσοστά μεγαλύτερα του 10% έλαβαν πέντε συνδυασμοί: πρώτος ήρθε ο υποστηριζόμενος από το Σοσιαλιστικό κόμμα συνασπισμός με 37,98% και δεύτερος ο συνδυασμός του Ρεπουμπλικάνικου κόμματος, ο οποίος υποστηρίχθηκε από τμήμα της παράταξης Μακρόν και έλαβε το 25,46%· τρίτος ήρθε ο συνδυασμός που υποστηρίχθηκε από την Ανυπότακτη Γαλλία με 11,72%, τέταρτος ο συνδυασμός που υποστηρίχθηκε από ένα τμήμα της παράταξης Μακρόν με 11,34% και πέμπτος, με περίπου 10%, ένας ακροδεξιός συνδυασμός, όχι του κόμματος της Μαρίν Λεπέν. Το Παρίσι, που διοικείται από την αριστερά εδώ και 25 χρόνια, θα οδηγηθεί πλέον σε δεύτερο γύρο. 

Ο Εντουάρ Φιλίπ, πρώην πρωθυπουργός, που σκοπεύει να θέσει υποψηφιότητα ως κεντροδεξιός υποψήφιος για την προεδρία τον επόμενο χρόνο, κατέγραψε ισχυρό αποτέλεσμα στον πρώτο γύρο στο βόρειο λιμάνι της Χάβρης και θα αντιμετωπίσει τώρα τον τελικό γύρο.

Στη Λυών, ο δήμαρχος των Πρασίνων Γκρεγκορί Ντουσέ σημείωσε υψηλότερο ποσοστό από ό,τι προβλεπόταν απέναντι στον Ζαν-Μισέλ Ολάς, τον πρώην επικεφαλής της ποδοσφαιρικής ομάδας Ολιμπίκ Λυών, ο οποίος κατεβαίνει υποψήφιος με τη δεξιά. Συγκεκριμένα, την πρώτη και την δεύτερη θέση με ποσοστά περί το 37% καταλαμβάνουν ο συνδυασμός που υποστηρίχθηκε από τα αριστερά κόμματα πλην της Ανυπότακτης Γαλλίας και ο συνασπισμός που υποστηρίχθηκε από το κεντροδεξιά κόμματα, ενώ την τρίτη θέση κατέλαβε ο συνδυασμός που υποστηρίχθηκε από την Ανυπότακτη Γαλλία με 10,41%. Θα διεξαχθεί πλέον δεύτερος γύρος.

Οι βασικές συμμαχίες και οι συζητήσεις εν όψει του δεύτερου γύρου

Συμμαχίες στον χώρο της αριστεράς άρχισαν να διαμορφώνονται τη Δευτέρα ενόψει του δεύτερου γύρου των δημοτικών εκλογών, σε μια σειρά από περιοχές.

Στην Τουλούζη, την τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας, όπου η Ανυπότακτη Γαλλία ξεπέρασε απροσδόκητα την λίστα με επικεφαλής το Σοσιαλιστικό Κόμμα , ανακοινώθηκε ένα κοινό ψηφοδέλτιο τη Δευτέρα το πρωί. Αυτή η συμμαχία θέτει την αριστερά σε ισχυρή θέση για να προσπαθήσει να νικήσει τον νυν δήμαρχο, μέλος της κεντροδεξιάς.

Στη Λιλ, έχουν ξεκινήσει συζητήσεις μεταξύ των τριών κορυφαίων αριστερών δυνάμεων, των Σοσιαλιστών και της Ανυπότακτης Γαλλίας, επιδιώκοντας μια συμμαχία με τους Οικολόγους.

Στη Μπεζανσόν, η απερχόμενη δήμαρχος των Πρασίνων, η οποία υστερούσε πολύ σε σχέση με την υποψήφια των Ρεπουμπλικανών, ανακοίνωσε την υποστήριξή της στην Ανυπότακτη Γαλλία για να «νικήσει τη δεξιά».

Και στη Λυών, ο υποψήφιος του Μελανσόν ελπίζει σε μια συγχώνευση με τη λίστα του απερχόμενου οικολόγου Γκρεγκόρι Ντουσέ για να αντιμετωπίσει τον πρώην επικεφαλής της κεντροδεξιάς, Ζαν-Μισέλ Ολά.

Στη Νάντη, ο υποψήφιος της Ανυπότακτης Γαλλίας, Γουιλιάμ Οκάντ, ο οποίος προκρίθηκε οριακά στον δεύτερο γύρο, δήλωσε στο X ότι έστειλε επιστολή στην υποψήφια των Σοσιαλιστών, Τζοάννα Ρολάντ στην οποία της έκανε μια «τελική πρόταση». Αυτή η πρόταση αφορούσε «ένα αντιφασιστικό μέτωπο, καμία συμφωνία με τον Μακρονισμό και σεβασμό για τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου στην αριστερά». Ισχυρίζεται ότι οι ομάδες των δύο υποψηφίων έχουν ξεκινήσει συζητήσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας.

Ωστόσο, στο Παρίσι και τη Μασσαλία, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να είναι πιο δύσκολες μετά από εξαιρετικά τεταμένες εκστρατείες μεταξύ του Σοσιαλιστικού Κόμματος και της Ανυπότακτης Γαλλίας. Στο Παρίσι, ο υποψήφιος των Σοσιαλιστών Εμανουέλ Γκρεγκουάρ αρνήθηκε την προσφορά συμμαχίας από την υποψήφια του LFI Σοφία Τσικιρού, της οποίας το ποσοστό ψήφων άνω του 10% θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο στην προεκλογική του εκστρατεία. Δήλωσε ότι θα διατηρήσει την υποψηφιότητά της εάν δεν επιτευχθεί συγχώνευση.

Από την άλλη πλευρά, ο υποψήφιος Πιερ-Ιβ Μπουρναζέλ, θα πρέπει επίσης να αποφασίσει εάν θα ανταποκριθεί στο κάλεσμα της Ρατσίντα Ντάτι για «ενότητα». Η Σάρα Κνάφο (Reconquête), η οποία είναι επίσης σε θέση να παραμείνει στην κούρσα, ζήτησε από την αντίπαλό της να αποδεχτεί το «τεντωμένο χέρι» της χωρίς να κάνει καμία «πολιτική συμφωνία».

Για την αριστερά, η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη στη Μασσαλία, όπου ο νυν βουλευτής Μπενουά Παγιάν, στήθος με στήθος με τον Φρανκ Αλίζιο (RN), δήλωσε ότι «δεν τίθεται θέμα συμφωνίας με κανέναν». Αυτή η θέση έχει χαρακτηριστεί «ανεύθυνη» από τον Σεμπαστιάν Ντελόγκου της Ανυπότακτης Γαλλίας, ο οποίος επίσης προκρίθηκε στον δεύτερο γύρο και υποστηρίζει ένα «αντιφασιστικό μέτωπο» .