Το παράδοξο ειδύλλιο ενός ταύρου με έναν… γάιδαρο που αιφνιδίασε την επιστημονική κοινότητα

Στην αρχαία μυθολογία, ο Αχιλλέας και ο Πάτροκλος ήταν δύο Έλληνες ήρωες του Τρωικού Πολέμου, ο δυνατός δεσμός των οποίων θεωρείται από πολλούς ότι υπήρξε και ερωτικός.

Στη σύγχρονη επιστήμη, πρόκειται για έναν ταύρο, τον Αχιλλέα, και έναν γάιδαρο, τον Πάτροκλο, των οποίων η τρυφερή σχέση προσφέρει νέα δεδομένα γύρω από την κοινωνική και σεξουαλική συμπεριφορά στο ζωικό βασίλειο.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα δύο αρσενικά ζώα έχουν αναπτύξει μια ασυνήθιστη σχέση που δεν εξαντλείται στη σεξουαλική επαφή.

Όπως επισημαίνει η ερευνητική ομάδα, την ώρα που οι υπόλοιποι γάιδαροι απέφευγαν τις κινήσεις του Αχιλλέα και αντιδρούσαν απειλητικά απέναντί του, ο Πάτροκλος γύριζε πρόθυμα τα νώτα του προς τον ταύρο και τον χάιδευε.

«Είναι κάτι πραγματικά, μα πάρα πολύ ασυνήθιστο», ανέφερε η Δρ Ελιζαμπέτα Παλάτζι από το Πανεπιστήμιο της Πίζας στην Ιταλία, εκ των συντακτών της μελέτης, στον Guardian. «Και είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται τέτοιο περιστατικό στην επιστημονική βιβλιογραφία».

Ο Αντρέ ντα Κρουζ, υποψήφιος διδάκτορας στο ίδιο πανεπιστήμιο και μέλος της συγγραφικής ομάδας, εξήγησε πως η σχέση τους ανακαλύφθηκε εντελώς τυχαία, καθώς οι ερευνητές μελετούσαν πιθήκους στην Αιθιοπία. «Κάναμε ένα σύντομο διάλειμμα για φαγητό και στο βάθος πρόσεξα κάτι παράξενο», είπε ο ντα Κρουζ. «Είπα στους συναδέλφους μου: “Νομίζω πως βλέπω έναν ταύρο να ερωτοτροπεί με έναν γάιδαρο”. Φυσικά, δεν με πίστευαν».

Σε άρθρο τους στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα δύο ζώα ανήκαν σε διαφορετικούς ιδιοκτήτες και έρχονταν σε επαφή μόνο όταν τα κοπάδια τους έβοσκαν στο ίδιο λιβάδι, στο πλαίσιο της καθημερινής τους ρουτίνας.

Η συμπεριφορά του Αχιλλέα και του Πατρόκλου μελετήθηκε επί τέσσερις ημέρες κατά τις οποίες έβοσκαν μαζί στον ίδιο χώρο, καθώς και άλλες τέσσερις ημέρες όπου στον χώρο βρισκόταν μόνο το ένα από τα δύο ζώα.

“Αντί να ερμηνεύονται καθαρά ως αποτέλεσμα σεξουαλικής διέγερσης, οι κινήσεις αυτές φαίνεται να λειτουργούν ως ένας τρόπος να διατηρηθεί και να παραταθεί η κοινωνική επαφή πέρα από την ίδια τη σεξουαλική πράξη”, αναφέρουν οι ερευνητές στη μελέτη τους.

Παρότι είχαν κάθε ευκαιρία, κανένα από τα δύο ζώα δεν επιχείρησε να ζευγαρώσει με άτομα του δικού του είδους, ανεξαρτήτως φύλου — αν και ο Αχιλλέας φλέρταρε με θηλυκές αγελάδες.

Παρότι σπάνιες, έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν περιπτώσεις διαειδικής σεξουαλικής δραστηριότητας, όπως ένας αρσενικός ιαπωνικός μακάκος που προσπάθησε να ζευγαρώσει με θηλυκά ελάφια, ή μια γουνοφόρος φώκια της Ανταρκτικής που όχι μόνο παρενόχλησε σεξουαλικά βασιλικούς πιγκουίνους, αλλά προχώρησε μέχρι και σε νεκροφιλία.

Ωστόσο, η Παλάτζι ξεκαθάρισε πως δεν υπήρχε καμία ένδειξη εξαναγκασμού ή βίας στη σχέση του γαϊδάρου με τον ταύρο.

«Ερμηνεύουμε τα ευρήματά μας ως μια ιδιαίτερη, επιλεκτική σχέση», δήλωσε η ίδια, σημειώνοντας ότι τα δύο ζώα αναζητούσαν ενεργά την παρουσία το ένα του άλλου. «Όταν ο Αχιλλέας πλησίαζε κάποιο άλλο ζώο στο οροπέδιο, ο Πάτροκλος πήγαινε αμέσως κοντά του και προσπαθούσε να του αποσπάσει την προσοχή».

Ο ντα Κρουζ συμπλήρωσε πως η συμπεριφορά του Αχιλλέα ήταν απίθανο να αποτελεί απλώς μια κίνηση επίδειξης κυριαρχίας.

Η Παλάτζι τόνισε επίσης ότι η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σεξουαλικής επαφής εντελώς αποσυνδεδεμένης από την αναπαραγωγή.

«Όταν δύο ζώα —είτε ανήκουν στο ίδιο είδος είτε όχι— νιώθουν την ανάγκη να χτίσουν έναν ιδιαίτερο δεσμό, απλώς επιστρατεύουν κάθε διαθέσιμο μέσο από το ευρύτερο συμπεριφορικό τους ρεπερτόριο», εξήγησε.

Παραμένει ασαφές κατά πόσο η κοινωνική και η σεξουαλική διάσταση της σχέσης τους συνυπήρχαν εξαρχής ή αν η μία προέκυψε ως εξέλιξη της άλλης. Σε κάθε περίπτωση, πρόσθεσε η Παλάτζι, αυτός ο δεσμός φαινόταν να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη και στα δύο ζώα, τόσο σε επίπεδο συντροφικότητας και προσοχής, όσο πιθανώς και σε αμοιβαία στήριξη.

Ο Τζος Λουκ Ντέιβις, συγγραφέας του βιβλίου A Little Gay Natural History, επεσήμανε ότι τέτοιες διαειδικές σχέσεις δεν είναι απαραίτητα πρωτοφανείς. Η τόσο ευρεία και συχνή παρουσία queer συμπεριφορών στον φυσικό κόσμο καθιστά «μάλλον αναμενόμενο» το να τέμνονται και μεταξύ διαφορετικών ειδών.

«Ασφαλώς και έχει μεγάλη αξία η καταγραφή τέτοιων συμπεριφορών», κατέληξε ο Ντέιβις. «Θα συνιστούσα, ωστόσο, να μην υπερβάλλουμε ως προς τα συμπεράσματα που βγάζουμε, καθώς υπάρχει πάντα ο κίνδυνος τα ευρήματα αυτά να παρερμηνευτούν ή να διαστρεβλωθούν από όσους εξακολουθούν να θεωρούν την ομοφυλοφιλία “αφύσικη”».