Αφγανιστάν: Ακόμη αναζητούν τις σορούς των αγαπημένων τους μετά την επίθεση σε κέντρο απεξάρτησης

Ο Σοχράμπ Φακίρι πέρασε το Εΐντ αλ-φιτρ, τη μουσουλμανική γιορτή που σηματοδοτεί το τέλος του μήνα νηστείας του Ραμαζανιού, αναζητώντας τον τάφο του αδελφού του, που σκοτώθηκε σε μια μαζική αεροπορική επιδρομή του Πακιστάν στην Καμπούλ αυτή την εβδομάδα.

Η εκστρατεία βομβαρδισμών του Πακιστάν, η οποία, όπως υποστηρίζει, στόχευε τρομοκρατικές και στρατιωτικές υποδομές στο γειτονικό Αφγανιστάν, φαίνεται να πήγε καταστροφικά λάθος. Ένα κέντρο απεξάρτησης επλήγη το βράδυ της Δευτέρας, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη και τις αφγανικές αρχές. Ο προκαταρκτικός απολογισμός των θυμάτων του ΟΗΕ είναι 143 νεκροί, ενώ η διοίκηση των Ταλιμπάν ανεβάζει τον αριθμό σε πάνω από 400.

Ο αδελφός του Φακίρι, ο Καΐς, ράφτης και πατέρας ενός 10χρονου αγοριού, νοσηλευόταν τους τελευταίους τρεις μήνες στη συγκεκριμένη δομή, που ονομαζόταν Omid ή «Ελπίδα». Ο Φακίρι έσπευσε εκεί μετά την αεροπορική επιδρομή, αλλά δεν τον βρήκε ανάμεσα στους επιζώντες. Πέρασε τις επόμενες δύο ημέρες επισκεπτόμενος νοσοκομεία στην Καμπούλ, χωρίς κανένα ίχνος του Καΐς. Έπειτα, όπως είπε στον Guardian, τυχαία, είδε ένα βίντεο με ομαδική ταφή των θυμάτων της επίθεσης και αναγνώρισε τον αδελφό του.

Την Πέμπτη —ημέρα που γιορτάστηκε το Εΐντ στο Αφγανιστάν— πήγε στο κοιμητήριο σε λόφο στα περίχωρα της Καμπούλ, όπου έγινε η ταφή. Εκεί βρήκε σειρές από πέτρες τοποθετημένες πάνω σε φρεσκοσκαμμένο χώμα. Όμως δεν υπήρχαν ονόματα για την ταυτοποίηση των νεκρών.

«Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι ο τάφος του δεν είναι γνωστός σε εμάς», είπε ο Φακίρι, ξεσπώντας σε κλάματα. «Αυτή είναι η πιο θλιβερή στιγμή, να ψάχνει κανείς το σώμα του αδελφού του την ημέρα του Εΐντ». Δεν έχει βρει ακόμη τη δύναμη να το πει στη μητέρα τους.

Η επίθεση σημειώθηκε τη στιγμή που οι ασθενείς επέστρεφαν στους κοιτώνες τους, αφού είχαν συγκεντρωθεί για την Ταραουίχ, τις ειδικές νυχτερινές προσευχές του Ραμαζανιού, κατά τις οποίες οι πιστοί ζητούν συγχώρεση για τις αμαρτίες τους.

Ο Ουαλί Ναζίρ Μοχάμεντ, 23 ετών, ήταν κουρασμένος μετά τις προσευχές και πήγε στο κρεβάτι του, σε ένα από τα μικρότερα κτίρια όπου περίπου 20 ασθενείς διέμεναν σε ένα δωμάτιο. Όταν η έκρηξη τον ξύπνησε, το δωμάτιο και κάποιοι από τους συγκάτοικούς του είχαν τυλιχθεί στις φλόγες. Πολλοί ήταν ήδη νεκροί και άλλοι φώναζαν για βοήθεια.

Ένιωθε έντονο πόνο στη μέση και το πόδι. Όπως είπε, το δωμάτιο δεν χτυπήθηκε άμεσα, αλλά θραύσματα διαπέρασαν τους τοίχους και τον τραυμάτισαν. Περίπου μισή ώρα αργότερα, ασθενοφόρο τον μετέφερε στο νοσοκομείο Wazir Akbar Khan, μία από τις βασικές ιατρικές μονάδες της Καμπούλ. Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα από τα μεγάλα κτίρια δέχθηκε άμεσο πλήγμα.

«Έχω ένα μήνυμα για την κυβέρνησή μας: παρακαλώ πάρτε εκδίκηση για εμάς», είπε από το νοσοκομειακό του κρεβάτι. «Αν η κυβέρνηση δεν μπορεί να το κάνει, ζητώ να μας δώσει όπλα».

Ο Τζούμα Χαν Ναέλ, από την Αφγανική Ερυθρά Ημισέληνο, που αποτελεί μέρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου, δήλωσε ότι πολλοί από τους ασθενείς είχαν ολοκληρώσει τη θεραπεία τους και επρόκειτο να πάρουν εξιτήριο την επόμενη ημέρα. Είπε ότι η φωτιά που προκλήθηκε από τον βομβαρδισμό φαινόταν από χιλιόμετρα μακριά.

«Αυτή η φωτιά ήταν αδιανόητη, δεν μπορούσε να ελεγχθεί, κανείς δεν μπορούσε να βοηθήσει όσους είχαν παγιδευτεί», ανέφερε.

Όταν ο Ναέλ έφτασε στο σημείο το επόμενο πρωί, οι διασώστες συνέχιζαν να σκάβουν στα ερείπια.

Ο Μαϊσάμ Σαφιέι, από τη νορβηγική οργάνωση βοήθειας Norwegian Refugee Council, είπε ότι όταν έφτασε στο σημείο το επόμενο πρωί, καπνός συνέχιζε να αναδύεται, ενώ σε άλλο σημείο παρέμεναν κάποιοι ασθενείς.

Πιστεύει ότι πολλοί από τους νεκρούς βρίσκονταν συγκεντρωμένοι σε ένα μεγάλο κτίριο. «Ένα μεγάλο κτίριο χτυπήθηκε. Δεν υπάρχει πια τίποτα εκεί. Η στέγη είχε καταρρεύσει. Τα πάντα ήταν συντρίμμια», είπε.

Οι αφγανικές αρχές αναφέρουν 408 νεκρούς και 265 τραυματίες. Το Ισλαμαμπάντ, που επιμένει ότι στόχευσε στρατιωτικό στόχο, υποστηρίζει ότι τρομοκράτες που επιτίθενται στο Πακιστάν βρίσκουν καταφύγιο στους Ταλιμπάν.

Η Ζορζέτ Γκανιόν, αναπληρώτρια επικεφαλής της αποστολής του ΟΗΕ στο Αφγανιστάν, δήλωσε ότι ο αριθμός των νεκρών αναμένεται να αυξηθεί. Όπως είπε, «αρκετές εκατοντάδες» φαίνεται να έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί.

Ανέφερε επίσης ότι το κέντρο απεξάρτησης βρισκόταν μέσα σε εγκατάσταση που λειτουργεί υπό τη ντε φάκτο αφγανική διοίκηση. Πριν από το 2015, ο χώρος ήταν στρατιωτική βάση των ΗΠΑ. «Καλούμε όλα τα μέρη να αποκλιμακώσουν την ένταση και να επαναδεσμευτούν σε κατάπαυση του πυρός», δήλωσε.

Ο Ντέγιαν Πάνιτς, διευθυντής της οργάνωσης Emergency στο Αφγανιστάν, που διαχειρίζεται μεγάλο νοσοκομείο στην Καμπούλ, είπε ότι άκουσε δύο ισχυρές εκρήξεις· η αεροπορική επιδρομή σημειώθηκε περίπου 10 χιλιόμετρα μακριά.

Το νοσοκομείο δέχθηκε εκείνη τη νύχτα 24 τραυματίες και τρεις νεκρούς, με πολλούς να έχουν τραύματα από θραύσματα μετάλλου. Τέτοιου είδους τραυματισμοί είναι πλέον σπάνιοι στο Αφγανιστάν, σε σύγκριση με τα χρόνια του πολέμου πριν από την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν το 2021.

Ένας άνδρας είχε σπάσει το μηριαίο οστό του πηδώντας από τον δεύτερο όροφο για να ξεφύγει από τη φωτιά. Ένας άλλος κινδύνευε να πεθάνει από αιμορραγία λόγω ρήξης της μηριαίας αρτηρίας, αλλά μεταφέρθηκε εγκαίρως στο νοσοκομείο και χειρουργήθηκε.

Οι λιγότερο τραυματισμένοι ασθενείς είπαν στον Πάνιτς ότι ήταν ικανοποιημένοι από τη φροντίδα στο κέντρο αποκατάστασης. Οι τοξικομανείς ήταν συχνό θέαμα στους δρόμους της Καμπούλ πριν την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, αλλά πλέον έχουν απομακρυνθεί. Στο κέντρο Omid, οι ασθενείς μάθαιναν δεξιότητες όπως ξυλουργική, ραπτική και ηλεκτρολογικές εργασίες.

«Οι ασθενείς έλεγαν ότι λάμβαναν καλό φαγητό, ρούχα και μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή», είπε ο Πάνιτς.