FT: “Οι χώρες να μην αποθηκεύουν καύσιμα εν μέσω πολέμου” – Καμπανάκι ΔΟΕ

Οι χώρες πρέπει να αντισταθούν στον πειρασμό να αποθηκεύουν πετρέλαιο και καύσιμα κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, προειδοποίησε ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), καθώς οι προμήθειες αναμένεται να μειωθούν περαιτέρω αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά.

«Προτρέπω όλες τις χώρες να μην επιβάλουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς στις εξαγωγές», δήλωσε στους Financial Times ο Φατίχ Μπιρόλ. «Είναι η χειρότερη στιγμή για κάτι τέτοιο, αν λάβει κανείς υπόψη τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Οι εμπορικοί τους εταίροι, οι σύμμαχοί τους και οι γείτονές τους θα υποφέρουν ως αποτέλεσμα».

Αν και απέφυγε να κατονομάσει ευθέως την Κίνα, τα σχόλιά του φαίνεται να απευθύνονται στο Πεκίνο. Η Κίνα είναι η μόνη μεγάλη χώρα που έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές βενζίνης, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών λόγω του πολέμου που διαρκεί πέντε εβδομάδες, ενώ η Ινδία έχει επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις εξαγωγές.

Ο Μπιρόλ ανέφερε ότι «μεγάλες χώρες στην Ασία που διαθέτουν σημαντικά διυλιστήρια» θα πρέπει να επανεξετάσουν τέτοιες απαγορεύσεις. «Αν συνεχίσουν να περιορίζουν ή να απαγορεύουν πλήρως τις εξαγωγές, ο αντίκτυπος στις ασιατικές αγορές θα είναι δραματικός».

Η έκκλησή του μπορεί επίσης να αφορά τις ΗΠΑ, όπου κυκλοφορούν φήμες για πιθανή απαγόρευση εξαγωγών διυλισμένων καυσίμων, καθώς οι τιμές της βενζίνης ξεπερνούν τα 4 δολάρια το γαλόνι και η Καλιφόρνια αντιμετωπίζει τον κίνδυνο ελλείψεων σε καύσιμα αεροσκαφών. Αν και οι ΗΠΑ στήριξαν την έκκληση της G7 για αποφυγή τέτοιων μέτρων, ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ έχει αποκλείσει μέχρι στιγμής μόνο την απαγόρευση εξαγωγών αργού πετρελαίου.

Ο Μπιρόλ σημείωσε ότι ορισμένες χώρες ήδη αποθηκεύουν ενέργεια, υπονομεύοντας την προσπάθεια του IEA να σταθεροποιήσει τις αγορές μέσω της απελευθέρωσης 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και καυσίμων από στρατηγικά αποθέματα.

«Δυστυχώς βλέπουμε κάποιες χώρες να αυξάνουν τα αποθέματά τους ενώ εμείς απελευθερώνουμε αποθέματα συντονισμένα», είπε. «Αυτό δεν βοηθά. Είναι η στιγμή όλες οι χώρες να αποδείξουν ότι είναι υπεύθυνα μέλη της διεθνούς κοινότητας».

ΗΠΑ και Κίνα έχουν αυξήσει τα αποθέματά τους

Δύο χώρες που έχουν αυξήσει τα αποθέματά τους τις τελευταίες εβδομάδες είναι οι ΗΠΑ και η Κίνα. Παρά τη συμμετοχή των ΗΠΑ στο σχέδιο του IEA, τα αποθέματά τους αυξήθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση. Στην Κίνα, τα χερσαία αποθέματα αργού πετρελαίου αναμένεται να φτάσουν τα 1,3 δισεκατομμύρια βαρέλια.

Η ενεργειακή κρίση έχει πλήξει περισσότερο την Ασία, όπου ορισμένες χώρες έχουν ήδη αρχίσει να περιορίζουν την κατανάλωση καυσίμων και να μειώνουν τις εργάσιμες ημέρες.

Στην Ευρώπη, παρότι οι τιμές ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών έχουν αυξηθεί σημαντικά, ο Μπιρόλ δήλωσε ότι «προς το παρόν δεν υπάρχουν φυσικές ελλείψεις», προειδοποιώντας όμως ότι αυτό μπορεί να αλλάξει αν συνεχιστούν οι διαταραχές από τη Μέση Ανατολή.

Τόνισε ότι, αν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν ξανά, τον Απρίλιο θα χαθεί διπλάσια ποσότητα πετρελαίου και προϊόντων σε σχέση με τον Μάρτιο. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από αυτή τη θαλάσσια οδό.

Θα χρειαστεί πολύς χρόνος για επιστροφή στην κανονικότητα

Ακόμη και μετά το τέλος της σύγκρουσης, θα χρειαστεί πολύς χρόνος για επιστροφή στην κανονικότητα.

«Παρακολουθούμε καθημερινά ή και ανά ώρα όλες τις βασικές ενεργειακές υποδομές στην περιοχή», είπε. «Συνολικά 72 εγκαταστάσεις έχουν υποστεί ζημιές, και το ένα τρίτο έχει υποστεί σοβαρές ή πολύ σοβαρές ζημιές».

Ο Μπιρόλ επαίνεσε τη Σαουδική Αραβία για την ταχεία αντίδρασή της, καθώς ανακατεύθυνε πάνω από τα δύο τρίτα των εξαγωγών της μέσω αγωγού προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά.

Προειδοποίησε ωστόσο ότι ενδεχόμενη επίθεση σε αυτή τη διαδρομή θα είχε «εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες» για την παγκόσμια οικονομία.

Τέλος, εκτίμησε ότι η κρίση θα αναδιαμορφώσει το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα, όπως συνέβη τη δεκαετία του 1970 και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Προέβλεψε αναβίωση της πυρηνικής ενέργειας, αύξηση των ηλεκτρικών οχημάτων και ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών, αλλά και πιθανή επιστροφή στη χρήση άνθρακα.

Σημείωσε επίσης ότι η βιομηχανία φυσικού αερίου θα πρέπει να «δουλέψει σκληρά για να αποκαταστήσει τη φήμη της» μετά από δύο ενεργειακές κρίσεις μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Τέλος, υπογράμμισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να επαναλάβει την πετρελαϊκή άνθηση του παρελθόντος, καθώς «έχει ήδη αξιοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων που μπορούν να εξορυχθούν με οικονομικά βιώσιμο τρόπο».