Ουγγαρία: Τέλος της εποχής Όρμπαν; Τι λένε οι δημοσκοπήσεις

Ο Βίκτορ Όρμπαν, που έχει λάβει στήριξη τόσο από τον Τραμπ όσο και από το Κρεμλίνο, ενδέχεται να χάσει την 16ετή ισχυρή του κυριαρχία στην εξουσία την Κυριακή, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, σε εκλογές που πολλοί Ούγγροι πιστεύουν ότι θα καθορίσουν τη θέση της χώρας τους στην Ευρώπη.

Ο Όρμπαν, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ηγείται της Ουγγαρίας από το 2010, εδραιώνοντας την εξουσία του περιορίζοντας τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και τα δημοκρατικά δικαιώματα και οικοδομώντας μια «ανελεύθερη δημοκρατία», που του έχει εξασφαλίσει υποστηρικτές στην ευρωπαϊκή ακροδεξιά και στο κίνημα MAGA του Τραμπ. Ωστόσο, τρία χρόνια οικονομικής στασιμότητας και αυξανόμενου κόστους ζωής, μαζί με τον πλουτισμό ολιγαρχών που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση, έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια στους ψηφοφόρους.

Η προεκλογική εκστρατεία του Όρμπαν έχει επίσης κλονιστεί από δημοσιογραφικές αποκαλύψεις ότι η κυβέρνησή του συνεργάστηκε με τη Μόσχα.

Ένας πρώην πιστός του Όρμπαν, ο Péter Magyar, έχει καταφέρει να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια των Ούγγρων και το κεντροδεξιό κόμμα του, Tisza, προηγείται πλέον άνετα στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.

Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι, η αναδιάταξη των εκλογικών περιφερειών υπέρ του κόμματος Fidesz του Όρμπαν και το υψηλό ποσοστό Ούγγρων που ζουν σε γειτονικές χώρες – οι οποίοι στηρίζουν κυρίως το κυβερνών κόμμα – δημιουργούν ένα κλίμα αβεβαιότητας. Εκτιμούν ότι όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά: από μια υπερπλειοψηφία του Tisza, ικανή να αλλάξει το Σύνταγμα, έως μια νέα πλειοψηφία του Fidesz.

«Καθοριστικές» εκλογές

Τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά υψηλά τόσο για το κράτος της Κεντρικής Ευρώπης των 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων όσο και για την ήπειρο.

«Πρόκειται για μία από τις πιο καθοριστικές εκλογές στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια», δήλωσε ο Γκρεγκουάρ Ρους, διευθυντής προγραμμάτων Ευρώπης, Ρωσίας και Ευρασίας στο Chatham House.

«Για τη Μόσχα, η Ουγγαρία θεωρείται πολύτιμος “ταραχοποιός” εντός της ΕΕ — διατηρώντας ενεργειακές σχέσεις και υιοθετώντας τη σκληρότερη στάση έναντι της Ουκρανίας από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ουγγαρία έχει προσελκύσει ενδιαφέρον ως “εργαστήριο” κυριαρχικής πολιτικής.»

Η δημόσια στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ προς τον Όρμπαν κορυφώθηκε αυτή την εβδομάδα με επίσκεψη του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επέκρινε ως «ντροπιαστική» την παρέμβαση της ΕΕ στις εκλογές. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι οι εκλογές είναι «αποκλειστική επιλογή των πολιτών».

Η Μόσχα έσπευσε να ακολουθήσει. Την Τετάρτη, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι «πολλές δυνάμεις στην Ευρώπη και στις Βρυξέλλες δεν θα ήθελαν να κερδίσει ξανά ο Όρμπαν».

Η Ουγγαρία, η οποία έχει επικρίνει τις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας, παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Επικαλούμενος διαμάχη με το Κίεβο σχετικά με έναν αγωγό πετρελαίου που έχει υποστεί ζημιές λόγω του πολέμου, ο Όρμπαν, 62 ετών, έχει μπλοκάρει δάνειο της ΕΕ προς την Ουκρανία που συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο, στο πλαίσιο των πολλών συγκρούσεών του με τις Βρυξέλλες.

Αντικρουόμενα οράματα

Ο ηγέτης του Tisza, Μαγιάρ, 45 ετών, έχει δεσμευτεί να καταπολεμήσει τη διαφθορά, να ξεμπλοκάρει δισεκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια που έχουν παγώσει και να φορολογήσει τους πλουσιότερους, ενώ παράλληλα θα μεταρρυθμίσει το προβληματικό σύστημα υγείας της Ουγγαρίας.

Δήλωσε στο Reuters ότι οι εκλογές αφορούν το αν η Ουγγαρία θα εδραιώσει τη θέση της ως ευρωπαϊκό κράτος και θα αναζωογονήσει την οικονομία της ή θα διολισθήσει περαιτέρω προς τον αυταρχισμό.

«Σε λίγες μόνο ημέρες θα δούμε αλλαγή καθεστώτος», είπε ο Μαγιάρ σε συγκέντρωση στην πόλη Μπάγια την Τετάρτη, υποσχόμενος να γεφυρώσει τις πολιτικές διαιρέσεις.

«Αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία… να αποτρέψουμε τη χώρα μας από το να γίνει μαριονέτα της Ρωσίας… Ας μην επιτρέψουμε στο Fidesz να οδηγήσει την Ουγγαρία εκτός της ΕΕ.»

Ο Όρμπαν δηλώνει ότι θέλει να μεταρρυθμίσει την ΕΕ εκ των έσω και όχι να αποχωρήσει από αυτήν. Έχει παρουσιάσει αυτές τις εκλογές ως μια ξεκάθαρη επιλογή μεταξύ «πολέμου ή ειρήνης», υποστηρίζοντας ότι οι αντίπαλοί του θα σύρουν τη χώρα στον πόλεμο στην Ουκρανία — κάτι που το Tisza αρνείται.

«Αυτές οι εκλογές αφορούν το μέλλον της Ουγγαρίας. Η επιλογή είναι σαφής: εξάρτηση και παρακμή — ή κυριαρχία, ισχύς και ειρήνη», δήλωσε ο Όρμπαν την Τρίτη.

Το ακροδεξιό κόμμα Our Homeland ελπίζει να κερδίσει αρκετή στήριξη ώστε να διαδραματίσει ρόλο «ρυθμιστή», ανοίγοντας πιθανώς τον δρόμο για την παραμονή του Όρμπαν στην εξουσία.

Αν το Tisza κερδίσει, η ανατροπή των νομικών και θεσμικών αλλαγών που έχει εφαρμόσει ο Όρμπαν με συνταγματική πλειοψηφία θα είναι δύσκολη για μια νέα κυβέρνηση, εάν διαθέτει απλή πλειοψηφία στο κοινοβούλιο των 199 εδρών, σύμφωνα με τον Μάριο Μπικάρσκι, ανώτερο αναλυτή Ευρώπης στη Verisk Maplecroft.

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε «ένα περιβάλλον διαρκούς νομοθετικού αδιεξόδου και πολιτικής αβεβαιότητας», είπε.

Ωστόσο, οι επενδυτές εστιάζουν προς το παρόν στα πιθανά οφέλη μιας νίκης του Tisza.

«Το τέλος του καθεστώτος Όρμπαν θα έδινε σημαντική ώθηση στην ουγγρική οικονομία», ανέφερε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Χόλγκερ Σμίντινγκ.

«Θα αφαιρούσε ένα βασικό εμπόδιο για στενότερη ευρωπαϊκή συνεργασία… και θα άνοιγε τον δρόμο για αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.»