Το ”ανορθόδοξο” σχέδιο Τραμπ για τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ – Πώς θα εφαρμοστεί

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, μετά την αποτυχία των συνομιλιών για εκεχειρία με το Ιράν το Σαββατοκύριακο.

Το Στενό έχει αναδειχθεί στο πιο αποτελεσματικό όπλο του Ιράν στον ασύμμετρο πόλεμο με τις ΗΠΑ. Από τις 28 Φεβρουαρίου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πλήξει το Ιράν, χτυπώντας χιλιάδες στόχους και σκοτώνοντας δεκάδες από τους πιο υψηλόβαθμους ηγέτες της χώρας. Το Ιράν έχει απαντήσει ουσιαστικά κλείνοντας το Στενό – μια κρίσιμη θαλάσσια δίοδο από την οποία, υπό κανονικές συνθήκες, περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου – προκαλώντας άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και φόβους για αύξηση του πληθωρισμού.

Όπως λέει ο Guardian, η απειλή του προέδρου έχει οδηγήσει τις παγκόσμιες αγορές σε νέα περίοδο αβεβαιότητας, μετά την αισιοδοξία της προηγούμενης εβδομάδας ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τερματισμό της αναταραχής που έχει πλήξει την παγκόσμια οικονομία για περισσότερο από έξι εβδομάδες.

Τι ανακοίνωσε ο Τραμπ για τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ

Την Κυριακή, ο πρόεδρος ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, το καλύτερο στον κόσμο, θα ξεκινήσει τη διαδικασία αποκλεισμού κάθε πλοίου που προσπαθεί να εισέλθει ή να εξέλθει από το Στενό του Ορμούζ».

Κατηγορώντας το Ιράν για «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΚΒΙΑΣΗ», ο Τραμπ απείλησε ότι οποιοδήποτε άτομο επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία θα «ΑΝΑΤΙΝΑΧΘΕΙ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ».

Η αρχική, ευρεία απειλή για αποκλεισμό «όλων των πλοίων» φαίνεται να περιορίστηκε λίγες ώρες αργότερα, καθώς η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) ανέφερε ότι ο αποκλεισμός θα αφορά μόνο πλοία που κινούνται προς ιρανικά λιμάνια και ότι θα επιτρέπεται η διέλευση πλοίων με προορισμό λιμάνια συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο.

Η Centcom δήλωσε ότι ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ στις 10 π.μ. ώρα ΗΠΑ (5 μ.μ. ώρα Ελλάδας).

Ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι σύμμαχοι, τους οποίους έχει επικρίνει για έλλειψη στήριξης στον πόλεμο, θέλουν να βοηθήσουν στην επιχείρηση στο στενό. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Guardian, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα συμμετάσχει στον αποκλεισμό, ενώ ο Αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανίζι δήλωσε ότι η χώρα του δεν κλήθηκε να συμμετάσχει.

Γιατί ο Τραμπ απειλεί να κλείσει τα στενά του Ορμούζ, εφόσον στόχος του είναι να το ανοίξει

Αναφορές δείχνουν ότι η επαναλειτουργία του στενού ήταν ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας στις συνομιλίες του Σαββατοκύριακου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι θέλει να διατηρήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας διόδου μετά τον πόλεμο και έχει προτείνει τέλος έως 2 εκατ. δολάρια για κάθε πλοίο που τη διασχίζει. Ο Τραμπ και άλλοι ηγέτες έχουν απορρίψει αυτή την πρόταση ως επίθεση στην «ελευθερία της ναυσιπλοΐας».

Παρά τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι το άνοιγμα του στενού δεν είναι δική του ευθύνη, ο πρόεδρος δέχεται πίεση να λύσει το ζήτημα πριν η συνεχιζόμενη διακοπή λειτουργίας του προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη κρίση στην παγκόσμια οικονομία.

Αν η στρατηγική του πετύχει, θα αφαιρέσει από το Ιράν το μεγαλύτερο διαπραγματευτικό του πλεονέκτημα και θα ανοίξει ξανά το στενό για το παγκόσμιο εμπόριο, πιθανώς μειώνοντας τις τιμές του πετρελαίου.

Πώς θα λειτουργούσε ο αποκλεισμός

Ο αμερικανικός στρατός δεν έχει δώσει ακόμη πολλές λεπτομέρειες, όπως πόσα πολεμικά πλοία θα εμπλακούν, αν θα χρησιμοποιηθούν αεροσκάφη ή αν θα συμμετάσχουν σύμμαχοι του Κόλπου.

Οι ειδικοί θεωρούν απίθανο ο αμερικανικός στρατός να χρησιμοποιήσει πυραύλους, λόγω του κινδύνου περιβαλλοντικής καταστροφής. Το πιο πιθανό σενάριο είναι το Πολεμικό Ναυτικό να προσπαθήσει να αναγκάσει πλοία να αλλάξουν πορεία μέσω απειλών και, αν αυτό αποτύχει, να προχωρήσει σε ένοπλες επιβιβάσεις για τον έλεγχο των πλοίων.

Τι θα κάνει αυτό στις τιμές του πετρελαίου

Οι ειδικοί λένε ότι ο αποκλεισμός μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές πετρελαίου, αλλά αυτό εξαρτάται από την «έκταση και την εφαρμογή» του.

Ο Κέβιν Μπουκ, διευθυντής έρευνας στην εταιρεία ClearView Energy Partners, δήλωσε ότι οι χαμηλότερες ποσότητες οδηγούν συνήθως σε πιο σφιχτές αγορές και υψηλότερες τιμές. «Το πώς θα αντιδράσει η Τεχεράνη έχει επίσης σημασία», είπε.

Μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, το αμερικανικό αργό πετρέλαιο αυξήθηκε κατά 8% στα 104,24 δολάρια το βαρέλι και το Brent κατά 7% στα 102,29 δολάρια. Το Brent έχει αυξηθεί από περίπου 70 δολάρια πριν τον πόλεμο σε έως και 119 δολάρια κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Τι γίνεται τώρα με την εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι οποιαδήποτε πολεμικά πλοία πλησιάσουν το στενό για να επιβάλουν αποκλεισμό θα θεωρηθούν παραβίαση της εκεχειρίας και θα αντιμετωπιστούν δυναμικά. Τόνισαν ότι το στενό παραμένει υπό ιρανικό έλεγχο.

Ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης αμερικανικών επιθέσεων εντός του Ιράν, αναφέροντας εργοστάσια πυραύλων ως πιθανό στόχο. Η Wall Street Journal ανέφερε ότι η κυβέρνησή του εξετάζει την επανέναρξη των επιθέσεων για να σπάσει το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες.