Axios: Στο τραπέζι συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για 20 δισ. δολάρια με αντάλλαγμα το ουράνιο

Οι ΗΠΑ και το Ιράν διαπραγματεύονται ένα σχέδιο τριών σελίδων για τον τερματισμό του πολέμου, με ένα από τα βασικά σημεία να αφορά την απελευθέρωση 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, με αντάλλαγμα το Ιράν να εγκαταλείψει το απόθεμά του σε εμπλουτισμένο ουράνιο, σύμφωνα με πληροφορίες του Axios.

Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας σημειώθηκε πρόοδος στις διαπραγματεύσεις, αν και παραμένουν σημαντικά κενά. Μια συμφωνία με αυτούς τους όρους θα μπορούσε να οδηγήσει στο τέλος του πολέμου, ενδέχεται όμως να προκαλέσει αντιδράσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους του Ιράν.

Ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές ενδέχεται να συναντηθούν αυτό το Σαββατοκύριακο για έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών, με στόχο την οριστικοποίηση της συμφωνίας. Οι συνομιλίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ, πιθανότατα την Κυριακή.

Το Πακιστάν έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, με παρασκηνιακή υποστήριξη από την Αίγυπτο και την Τουρκία.

Βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης Τραμπ είναι να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα έχει πρόσβαση στο απόθεμα σχεδόν 2.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου που βρίσκεται σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις, και ιδιαίτερα στα 450 κιλά που είναι εμπλουτισμένα σε ποσοστό 60%.

Από την πλευρά του, το Ιράν έχει ανάγκη από οικονομικούς πόρους. Τα δύο μέρη διαπραγματεύονται τόσο την τύχη του αποθέματος ουρανίου όσο και το ύψος των ιρανικών κεφαλαίων που θα αποδεσμευτούν, καθώς και τους όρους χρήσης τους.

Ιράν – ΗΠΑ: Ο όρος “χρήματα έναντι ουρανίου”

Σύμφωνα με δύο πηγές, σε προηγούμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων οι ΗΠΑ ήταν διατεθειμένες να αποδεσμεύσουν 6 δισ. δολάρια για την αγορά τροφίμων, φαρμάκων και άλλων ανθρωπιστικών αγαθών. Το Ιράν είχε ζητήσει 27 δισ. δολάρια.

Το ποσό που συζητείται πλέον ανέρχεται στα 20 δισ. δολάρια. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι πρόκειται για πρόταση των ΗΠΑ, ενώ άλλος χαρακτήρισε τη λογική «χρήματα έναντι ουρανίου» ως «μία από τις πολλές ιδέες στο τραπέζι».

Παράλληλα, οι ΗΠΑ ζήτησαν από το Ιράν να μεταφέρει όλο το πυρηνικό του υλικό εκτός χώρας, ενώ η ιρανική πλευρά συμφώνησε μόνο στη μείωση του βαθμού εμπλουτισμού του εντός Ιράν.

Στο πλαίσιο ενός συμβιβασμού που εξετάζεται, μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου θα μπορούσε να μεταφερθεί σε τρίτη χώρα, ενώ το υπόλοιπο θα υποστεί μείωση εμπλουτισμού υπό διεθνή εποπτεία.

Το τριμερές μνημόνιο κατανόησης (MOU) περιλαμβάνει επίσης μια «εθελοντική» παύση εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν.
Οι ΗΠΑ ζητούν πάγωμα 20 ετών, ενώ το Ιράν προτείνει 5 χρόνια, με τους διαμεσολαβητές να προσπαθούν να γεφυρώσουν τη διαφορά.

Σύμφωνα με το σχέδιο, το Ιράν θα μπορεί να διατηρεί ερευνητικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες για ιατρικούς σκοπούς, δεσμευόμενο παράλληλα ότι όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του θα βρίσκονται πάνω από το έδαφος, ενώ οι υπάρχουσες υπόγειες θα παραμείνουν ανενεργές.

Τα βασικά σημεία των διαπραγματεύσεων

Το μνημόνιο αγγίζει και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, αν και παραμένουν σημαντικές διαφωνίες. Δεν είναι σαφές αν περιλαμβάνει ζητήματα όπως τα βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματα του Ιράν ή τη στήριξή του σε περιφερειακές οργανώσεις.

Στο παρελθόν, το Ισραήλ και Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ έχουν ζητήσει να συμπεριληφθούν αυτά τα θέματα σε κάθε διαπραγμάτευση, ενώ έχουν ασκήσει κριτική και για την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων στη συμφωνία του 2015.

«Το Ιράν έχει κάνει κινήσεις, αλλά όχι αρκετές. Το τι χρειάζεται για να προχωρήσει περισσότερο, μένει να φανεί», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.

«Το Ιράν θέλει ξεκάθαρα τα 20 δισ. — και πολλά περισσότερα. Θέλει να πουλά πετρέλαιο χωρίς κυρώσεις και να συμμετέχει στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ταυτόχρονα όμως θέλει να διατηρήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα και να χρηματοδοτεί οργανώσεις όπως η Χαμάς», πρόσθεσε.

Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι συνομιλίες ήταν «παραγωγικές», αποφεύγοντας περαιτέρω σχόλια. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ ανέφερε ότι υπήρξε απευθείας επικοινωνία Τραμπ με Ιρανούς αξιωματούχους.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν δεσμεύτηκε πως «δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα», προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πολύ κοντά σε συμφωνία.

«Είμαστε πολύ κοντά σε συμφωνία. Αν δεν υπάρξει, οι συγκρούσεις θα ξαναρχίσουν», τόνισε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας.

Την Παρασκευή, οι διαμεσολαβητές από Πακιστάν, Αίγυπτο και Τουρκία θα συναντηθούν με Σαουδάραβες αξιωματούχους στο περιθώριο διπλωματικού φόρουμ στην Τουρκία, με βασικό αντικείμενο την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.