Τι μας λέει και τι μας κρύβει ο Τσίπρας

Το μανιφέστο του Ινστιτούτου Τσίπρα για την «Κυβερνώσα Αριστερά» και την «ενιαία παράταξη» είναι ένα καλογραμμένο κείμενο στη σφαίρα του αυτονόητου. Οι διαπιστώσεις του είναι πιο έγκυρες από τις προτάσεις του. Αναμενόμενο. Ολοι μπορούμε να περιγράψουμε αυτό που βλέπουμε. Ομως οι λύσεις που διατυπώνουμε δοκιμάζονται από την πραγματικότητα.

Στα κείμενα της Αριστεράς το οραματικό στοιχείο πρέπει να υπερτερεί του ρεαλιστικού. Και αν δεν προσθέσεις γενναιόδωρες δόσεις ουτοπίας, τότε ο λόγος σου ελέγχεται ως προς τη συνέπεια του στις αρχές της Αριστεράς. Στον εν λόγω κείμενο οι συντάκτες έπρεπε να ισορροπήσουν σαν ακροβάτες. Από τη μία να υπηρετούν το στοιχείο της Αριστεράς, αλλά συνάμα να μην απομακρύνουν τους Κεντρώους. Η δε Οικολογία είναι ο απαραίτητος μπαλαντέρ των καιρών μας. Ουσιαστικά αυτό που προσπαθεί να μας πει ο Τσίπρας είναι ότι στο σχήμα που ετοιμάζει ανήκουν όλοι όσοι αυτοπροσδιορίζονται ως Κεντροαριστεροί, δίνοντας ένα προβάδισμα στην έννοια της «Κυβερνώσας Αριστεράς».

Λογικό και αυτό. Οταν ξεκίνησε το rebranding, η λέξη «Αριστερά» απουσίαζε από το δημόσιο λόγο του, ενώ οι πρώην σύντροφοι είχαν εξοριστεί στον εξώστη του «Παλλάς». Στη συνέχεια, ο Τσίπρας, διαπίστωσε ότι αυτή πασιέντζα δεν βγαίνει και έκανε επαναφορά στις εργοστασιακές ρυθμίσεις. Αλλωστε το νέο πολιτικό προϊόν πρέπει να έχει σαφή ιδεολογική διάκριση από το ΠΑΣΟΚ, έστω στις αποχρώσεις. Από την άλλη, βέβαια, πολλά από όσα αναφέρονται τα έχουμε ακούσει στο παρελθόν (και από τον Γιώργο Παπανδρέου) ή τα συναντάμε στα προγραμματικά κείμενα του ΠΑΣΟΚ.

Το κείμενο ελέγχεται για τις κοινοτυπίες του. «Ενσωματώνοντας τη ριζοσπαστική ευαισθησία απέναντι στις σύγχρονες διαρθρωτικές αδικίες». Υπάρχουν αμέτρητες αντίστοιχες εκφράσεις. Ομως κάτι τέτοιο είναι αναπόφευκτο. Ολα τα πολιτικά κείμενα είναι γεμάτα από κοινοτυπίες. Ελέγχεται όμως και για παραλείψεις. Για παράδειγμα προτείνει τη δωρεάν είσοδο σε θέατρα και κινηματογράφους για νέους ως 30 ετών. Kαλό, βγάζει χαμόγελο. Αλλά δεν περιέχει προτάσεις για το Δημογραφικό. Μας υπόσχεται φθηνή ενέργεια, αλλά δεν εξηγεί πώς αυτό θα καταστεί εφικτό. Περιγράφει ένα κράτος-πατερούλη που έρχεται και λύνει τα προβλήματα της καθημερινότητας, αλλά δεν μας δείχνει και τον οδικό χάρτη για την εύρεση των πόρων. Ευαγγελίζεται την «παραγωγική ανασυγκρότηση», ανασύροντας όρους του προηγούμενου αιώνα, αλλά δεν παραθέτει τη διαδρομή και το βηματισμό. Δεν εκθέτει ένα συγκεκριμένο παραγωγικό μοντέλο για το πώς η χώρα θα ξεφύγει από το τρίπτυχο τουρισμός-καφέ-real estate. Μας λέει για τις έμφυλες διακρίσεις, αλλά ξεχνάει να αναφερθεί στο Μεταναστευτικό και στην ενσωμάτωση.

Είναι και άλλα που λείπουν. Κάποιοι, ας πούμε, παρατήρησαν ότι δεν υπάρχουν αναφορές στο Ισραήλ και στο ΝΑΤΟ. Αλλά, εντάξει, όταν γράφεις κείμενο που σκοπεύει να αποτελέσει πλατφόρμα εξουσίας, κάτι τέτοια τα προσέχεις. Υπάρχουν βέβαια και τα γνωστά για το κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τη θεσμική λειτουργία κ.λ.π. Αλλά αυτά μας τα είπαν και άλλοι, θα μας τα πουν και στο μέλλον.

Με δυο λόγια: το κείμενο απαντά σε πολλά ερωτήματα. Δεν απαντά όμως στα πιο κρίσιμα. Πώς, δηλαδή, μία χώρα που συρρικνώνεται δημογραφικά και παραγωγικά, θα πορευτεί σε ένα περιβάλλον με αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια. Και νομίζω ότι το κάνει σκοπίμως. Αποφεύγει τα δύσκολα. Δεν είναι ένα φτωχό μανιφέστο. Αλλά του λείπουν εκείνα που θα το έκαναν πλούσιο. Και ρεαλιστικό, πιο κοντά στην πραγματικότητα. Από την άλλη όμως, ας έχουμε κατά νου ότι η πολιτική αρχίζει εκεί που τελειώνουν τα μανιφέστα.