Στους διαδρόμους της ζωής, των ονείρων, των τραυμάτων

Το ασυνείδητο, οι εφιάλτες μας, οι μάχες που δίνουμε όλη μας τη ζωή και τα ανομολόγητα που κουβαλάμε και μαζί τους θα «φύγουμε» από αυτόν τον κόσμο. Πώς αναπαρίστανται όλα τούτα όταν το κείμενο είναι του σπουδαίου Γ. Χειμωνά; Με κίνηση και αφήγηση, με χορό και λόγια, με πόνο και πάθος στον ΔΙΑΔΡΟΜΟ της ύπαρξης.

Η Μαρκέλλα Μανωλιάδη χορογραφεί τη σύλληψη της ψυχιάτρου και καλλιτέχνιδος Ευτυχίας Γιομελά που έχει επιμεληθεί μα και εκτελεί αυτή τη συγκλονιστική παρακαταθήκη του συγγραφέα (που επίσης ήταν ψυχίατρος).

Ο «ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ», ένα κείμενο από τον «ΕΧΘΡΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ» του Γ. Χειμωνά, αποτελεί μια διαρκή μετάβαση του Ήρωα-Αφηγητή σε μη συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, στην προσπάθειά του να μη χάσει τη μάχη με τον Χρόνο και τον Έρωτα, καθώς οι πρώτες αγκαλιές με το μητρικό σώμα δεν συγκροτούν έναν ασφαλή τόπο ύπαρξης.

Ο λόγος έρχεται από την «ηχώ των σπλάχνων» σαν προσπάθεια επιβίωσης και πέντε χορευτές performers δίνουν σάρκα και οστά στα περάσματα του ήρωα μέχρι τον τερματικό σταθμό αυτού του κλειστοφοβικού ομφάλιου λώρου. Εκεί, απογυμνωμένος από έρωτες, ρόλους και άμυνες και αρνούμενος να παραδώσει αμαχητί τη ζωή του, κάνει μια τελευταία ανασκόπηση πριν την τελική σιωπή.

Η Ευτυχία Γιομελά εξηγεί…

Ο Διάδρομος, όπως υποδηλώνει η ίδια η λέξη, κυριολεκτικά και μεταφορικά, αποτελεί ένα ενδιάμεσο κείμενο μεταξύ δύο αλληλένδετων κειμένων από τον “Εχθρό του Ποιητή” του Γιώργου Χειμωνά, ένα μεταβατικό μη τόπο, ένα χώρο εν κενώ, όπου ο αφηγητής διερχόμενος τους σταθμούς του εσωτερικού του τοπίου χάνει τη μάχη με το χρόνο και τον έρωτα, καθώς οι πρώτες συναντήσεις-αγκαλιές με το σώμα της μητέρας ιχνογραφούν επάνω του τη στέρηση και τη ματαίωση. Και αυτό διότι η μητέρα δεν τον αξιώνει ως ον ξεχωριστό από τη δική της υπόσταση, λαθροβιώντας εις βάρος του.

Ο λόγος έρχεται από τα σπλάχνα σε μια προσπάθεια του αφηγητή να ενδυθεί τη ζωή, καθώς και η ίδια η ψυχή προέρχεται από τα σπλάχνα γιατί είναι αυτό που γεννιέται, αυτό που προκύπτει μεταξύ των δύο σωμάτων (της μητέρας και του παιδιού-Αφηγητή), όταν το ένα σώμα απομακρύνεται από το άλλο. Σ’ αυτό το λόγο, λοιπόν, που έρχεται όχι από τη λογική αλλά “από τα έγκατα, τα σωθικά, το αίμα”, προσδίδουν σάρκα και οστά, εκτός από τον Αφηγητή, πέντε χορευτές performers, οι οποίοι εικονοποιούν τα περάσματα του ήρωα έως το τερματικό σταθμό αυτού του σκοτεινού, κλειστοφοβικού ομφάλιου λώρου. Εκεί, απογυμνωμένος από έρωτες, ρόλους και άμυνες και αρνούμενος να παραδώσει αμαχητί τη ζωή του κάνει μια τελευταία ανασκόπηση πριν την τελική σιωπή.

Ο ήρωας στα έργα του Χειμωνά, όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, “είναι πάντα οι μάζες, το γένος των ανθρώπων”. Αν κάποιο πρόσωπο κεντρικό φαίνεται να ξεχωρίζει στα κείμενά του, όπως είναι το πρόσωπο του Αφηγητή στο Διάδρομο, αυτό δεν είναι παρά “ένας θυμωμένος, απαρηγόρητος οδοιπόρος χωμένος και αυτός μέσα στο πλήθος” που μοιάζει να μιλά εξ’ ονόματος των άλλων. “Σαν μια αγρύπνια στάζει μέσα μου η μοίρα των ανθρώπων”.

Αφορμή για την επιλογή του έργου υπήρξε η δική μας εικασία πως οι μαννάδες, εκτός από τη ζωή, τρέφουν και με το θάνατο τα παιδιά τους, ειδικά σε καιρούς χαλεπούς. Τα συλλογικά τραύματα, από τα οποία και οι ίδιες διηθούνται, μη έχοντας πενθηθεί ώστε να κατανοηθούν και να αποκτήσουν ιστορικότητα, στοιχειώνουν τις κοινωνίες. Δημιουργούν ένα άμορφο, άτακτο ανθρώπινο υλικό ζυμωμένο από θάνατο, από φόβο, από αρρώστια, από φτώχεια, από σπαρακτική λύπη, από πόλεμο, από διωγμό. Το πένθος είναι μια εργασία αλήθειας· μια προσπάθεια να κατανοήσουμε το παρελθόν, ώστε να νοηματοδοτήσουμε το σήμερα.

Όταν αυτό δε συμβαίνει, άτομα και κοινωνία στρέφονται στο Κακό σε αναζήτηση δομής και ταυτότητας προς αποφυγή της σύγχυσης και του χάους. Είναι προτιμότερο να επιλέγει κανείς να είναι “κακός”, από το να είναι κενός νοήματος.

Συντελεστές

Σύλληψη – Ιδέα – Δραματουργία: Ευτυχία Γιομελά
Χορογράφος: Μαρκέλλα Μανωλιάδη
Performers: Πιερ Μαζεντί, Μαρκέλλα Μανωλιάδη, Μάρω Σταυρινού, Γιάννης Τσιγκρής, Ευτυχία Γιομελά
Μουσική: Γιάννης Αγγελάκης
Σκηνογραφία – Σχεδιασμός κοστουμιών: Ιόλη Μιχαλοπούλου
Σχεδιασμός φωτισμών: Χριστίνα Θανάσουλα
Βοηθός χορογράφου: Ναταλία Καλογεροπούλου
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Γραφιστική επιμέλεια: Μάρκελλος Κολοφωτιάς
Οργάνωση παραγωγής: Όλγα Τσατσούλη
Συμπαραγωγή: ΜΕΤΑΝΕΙΡΑ και Χώρος ΦΙΑΤ