Εντυπωσιακή ανακάλυψη: Οι Νεάντερταλ θεράπευαν την τερηδόνα πριν από 60.000 χρόνια
Διαβάζεται σε 3'
Ένα νέο αρχαιολογικό εύρημα αποκάλυψε πως οι Νεάντερταλ επιχειρούσαν πρώιμες μορφές οδοντιατρικής παρέμβασης.
- 13 Μαΐου 2026 22:55
Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη από τη νότια Σιβηρία αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τους Νεάντερταλ, καθώς επιστήμονες εντόπισαν το αρχαιότερο γνωστό ίχνος αντιμετώπισης τερηδόνας, ηλικίας περίπου 60.000 ετών.
Το εύρημα δείχνει ότι οι προϊστορικοί άνθρωποι δεν περιορίζονταν μόνο στην επιβίωση, αλλά φαίνεται πως επιχειρούσαν και πρώιμες μορφές οδοντιατρικής παρέμβασης.
Το εύρημα αφορά έναν γομφίο που βρέθηκε στο σπήλαιο Chagyrskaya, περιοχή όπου έχουν ανασκαφεί και εργαλεία και οστά Νεάντερταλ. Το δόντι φέρει μια βαθιά οπή, την οποία οι ερευνητές αποδίδουν σε επεξεργασία με αιχμηρό λίθινο εργαλείο, όσο ο κάτοχός του ήταν εν ζωή.
Σύμφωνα με την επιστημονική εκτίμηση, η επέμβαση πιθανότατα έγινε για την ανακούφιση έντονου πόνου από τερηδόνα και φλεγμονή στον πολφό, λειτουργώντας ως μια πρωτόγονη μορφή αποσυμπίεσης του δοντιού.
«Προηγμένη συμπεριφορά» για την εποχή των Νεάντερταλ
Η αρχαιολόγος Kseniya Kolobova σημείωσε στον Guardian ότι το εύρημα ενισχύει την άποψη πως οι Νεάντερταλ είχαν πολύ πιο σύνθετη συμπεριφορά από ό,τι πιστευόταν παλαιότερα, περιλαμβάνοντας ακόμη και επεμβάσεις ιατρικού χαρακτήρα.
Η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί την παλαιότερη γνωστή ένδειξη οδοντικής διάτρησης εκτός Homo sapiens, κατά δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Ο καθηγητής Justin Durham χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «αρκετά καλό», σημειώνοντας ότι η τρύπα στο δόντι δείχνει τεχνική ικανότητα για τα δεδομένα της εποχής.
Όπως εξήγησε, η διάνοιξη πιθανότατα μείωσε την πίεση της φλεγμονής, προσφέροντας προσωρινή ανακούφιση. Τα ίχνη φθοράς δείχνουν ότι ο ασθενής έζησε για κάποιο διάστημα μετά την επέμβαση.
Οι ερευνητές αναπαρήγαγαν τη διαδικασία σε σύγχρονα δόντια, χρησιμοποιώντας λεπτό λίθινο εργαλείο από ίασπη που περιστρεφόταν με τα δάχτυλα. Η διάτρηση απαιτούσε περίπου 35–50 λεπτά συνεχούς προσπάθειας και θα ήταν εξαιρετικά επώδυνη, αλλά αποτελεσματική στην αποσυμπίεση του δοντιού.
Το εύρημα ενισχύει την εικόνα ότι οι Νεάντερταλ φρόντιζαν τα μέλη των ομάδων τους και επιχειρούσαν να αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα υγείας με πρακτικές λύσεις.
Η αρχαιολόγος Lydia Zotkina τόνισε ότι το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η αντοχή του ασθενή, ο οποίος φαίνεται πως υπέμεινε τον πόνο γνωρίζοντας ότι η διαδικασία θα του προσέφερε ανακούφιση.
Η ανακάλυψη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στην εικόνα των Νεάντερταλ ως ενός ανθρώπινου πληθυσμού με περισσότερες δεξιότητες, αντοχή και κοινωνική φροντίδα από ό,τι θεωρούσε παλαιότερα η επιστήμη.
