Ο φόβος για το παρακάτω

Πριν από λίγες μέρες δημοσιεύτηκε στο NEWS 24/7 ένα πολύ καλό ρεπορτάζ του Πάνου Κωδωνά, για το τι κρατά τους ανθρώπους στην Αθήνα. Μίλησαν αρκετοί, διαφορετικών ηλικιών και το συμπέρασμα που προέκυψε είναι πως όσοι έχουν σκεφτεί κάποια στιγμή να φύγουν από την Αθήνα, διστάζουν, κυρίως για δύο λόγους.

Ο ένας, ο πρώτος και σημαντικότερος, είναι οι άνθρωποι. Πώς φεύγεις μακριά από τους ανθρώπους σου; Φίλους κυρίως. Πώς αφήνεις να σκορπίσει η μοναδική περιουσία μας, που είναι οι άνθρωποί μας;

Ο δεύτερος λόγος είναι πως μία πόλη σαν την Αθήνα, υπόσχεται ακόμα. Δηλαδή έχεις ελπίδες κάτι να γίνει, κάτι καλύτερο να βρεθεί στον δρόμο σου γιατί στατιστικώς οι πιθανότητές είναι περισσότερες. Είτε είναι επαγγελματικό, είτε πιο προσωπικό.

Έχω καταναλώσει δεκάδες ρεπορτάζ και εκπομπές στην τηλεόραση γύρω από το θέμα. Προφανώς είναι κάτι που έχει καρφωθεί στο μυαλό μου εδώ και χρόνια, γνωρίζοντας πως υπάρχουν απάλευτες αντικειμενικότητες που δεν θα μου το επιτρέψουν, τουλάχιστον άμεσα.

Θα προσέθετα κι έναν τρίτο λόγο που στην ουσία είναι ένας συνδυασμός των δύο που αναφέρθηκαν, και έχει να κάνει περισσότερο με τον φόβο για νέα ξεκινήματα. Από μία ηλικία και μετά δεν ξέρεις αν σε περιμένει κάτι παρακάτω. Παραλύεις και μένεις σε καταστάσεις που δεν σου δίνουν άλλη ζωή -ότι είχαν να σου δώσουν στο έδωσαν- αλλά επιλέγεις την «ασφάλεια» από το πέταγμα. Έχουμε βαρύνει για να μας κρατήσει ο αέρας, δεν το ρισκάρεις εύκολα.

Παραβλέπω το γεγονός πως η επαρχία έχει αφεθεί στην τύχη της και αρχίζουν να σκέφτονται να της κλείσουν ακόμη και κομβικά νοσοκομεία. Ας μείνουμε στα «θεωρητικά», στις μύχιες αγωνίες μας, σε εκείνο το εσωτερικό πάλεμα που έχει να κάνει με τον φόβο πως οι κύκλοι δεν ανοίγουν πια τόσο εύκολα. Και βέβαια πως κανείς, πουθενά, δεν σε περιμένει με ανοιχτές αγκαλιές. Θα είσαι ο ξενομερίτης.

Τα υλικά με τα οποία φτιάξαμε την ζωή μας είναι πάνω κάτω τα ίδια για όλους. (όπως ίδια είναι και τα υλικά με τα οποία την χαλάμε).

Και τα υλικά αυτά δεν είναι ξέχωρα από τόπο, αντιθέτως ορίζονται από τον τόπο σε μεγάλο βαθμό. Αν οι γονείς μου δεν αποφάσιζαν στα είκοσι να έρθουν στην Αθήνα, θα ήμουν άλλος, σίγουρα θα ήμουν άλλος. Η Αθήνα ίσως ήταν ένα δώρο, όπως εξελίχτηκαν τα πράγματα. Δεν έχω να πω κακή κουβέντα. Δεν είναι η πόλη που σε διώχνει, είναι ο εαυτός σου που αρχίζει να λαχταράει αλλιώς πια. Αλλιώς και άλλα. Αν είναι να θέλεις να φύγεις επειδή θεωρείς πως ότι στράβωσε εδώ θα ισιώσει αλλού, κάπου μακριά, ξαναδιάβασε το ποίημα «Η πόλις» του Καβάφη. Τα έχει πει όλα.

Δεν είναι κάποιο λογοτεχνικό σχήμα πως ο τόπος σου είναι εκεί που είναι οι άνθρωποί σου. Και πως δεν υπάρχει τίποτα πραγματικά καλό αν δεν μπορείς να το μοιραστείς μαζί τους. Κάποιοι μπορούν και αφήνουν εύκολα πίσω τους τέτοιους δεσμούς. Οι περισσότεροι όχι. Δεν είναι κάπου καλύτεροι οι μεν από τους δε. Η ζωή δεν έχει manual. Πάντως όσους ανθρώπους έχω χαιρετήσει στο νέο τους ξεκίνημα, παρά τις αμοιβαίες υποσχέσεις πως δεν θα χαθούμε και πως δυο βήματα είναι, χαθήκαμε. Ελπίζω για καλό.