Εσύ τι κάνεις για να σώσεις τον πλανήτη;

Ο πλανήτης μας, το σπίτι μας, βρίσκεται σε κίνδυνο. Η ζωή στην Γη έχει αλλάξει και χρόνο με τον χρόνο, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα είναι όλο και πιο δυσβάσταχτες για την ευημερία κάθε είδους, καθώς και για τις μελλοντικές γενιές.

Η ανθρώπινη δραστηριότητα αποτελεί τη συντριπτικά κυρίαρχη αιτία της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που επιβεβαιώνουν οι επιστήμονες. Οι αλλαγές στο κλίμα είναι εκτεταμένες, ταχείες και ολοένα πιο έντονες, ενώ ορισμένες από αυτές, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας ή η τήξη των παγοκαλυμμάτων, είναι μη αναστρέψιμες για περιόδους που εκτείνονται από εκατοντάδες έως χιλιάδες χρόνια, σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Οι ανθρώπινες δραστηριότητες, ιδιαίτερα η εξάρτηση από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για ενέργεια, έχουν επηρεάσει δραματικά το κλίμα.  Καθώς τα αέρια του θερμοκηπίου από την καύση ορυκτών καυσίμων συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα, θερμαίνουν τον πλανήτη. Η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας έχει οδηγήσει σε εντονότερους καύσωνες και πιο ισχυρές καταιγίδες που γίνονται όλο και δυσκολότερο να αντιμετωπιστούν.

Ωστόσο, όπως ακριβώς οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν να οδηγούν οχήματα που καταναλώνουν πολύ καύσιμο, μπορούν επίσης να επιλέξουν να ενεργούν τρόπους που επηρεάζουν θετικά το κλίμα, την ποιότητα του αέρα και τη δημόσια υγεία.

Άλλωστε, η ανησυχία των πολιτών για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, είναι πλέον εμφανής. Η μεγάλη ανεξάρτητη δημοσκόπηση κοινής γνώμης για την κλιματική αλλαγή, Peoples’ Climate Vote 2024, δείχνει ότι το 80%, δηλαδή τέσσερις στους πέντε ανθρώπους παγκοσμίως, θέλουν οι κυβερνήσεις τους να λάβουν πιο ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Ακόμα περισσότεροι, ποσοστό που φτάνει το 86%, επιθυμούν οι χώρες τους να παραμερίσουν τις γεωπολιτικές τους διαφορές και να συνεργαστούν για την κλιματική αλλαγή.

Και σταδακά, υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σε πιο βιώσιμους τρόπους ζωής, όμως πολλοί δυσκολεύονται να αλλάξουν συνήθειες και συχνά δεν γνωρίζουν από πού να ξεκινήσουν τη δική τους πορεία προς τη βιωσιμότητα.

Εμείς ρωτήσαμε τον κόσμο τι είναι αυτό που κάνει προκειμένου να μειώσει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα και δημιουργήσαμε μια λίστα με καθημερινές συνήθειες και μικρές αλλαγές που μπορούν να συμβάλουν σε έναν πιο βιώσιμο τρόπο ζωής.

Από τη μετακίνηση μέχρι το φαγητό: οι συνήθειες που βοηθούν τον πλανήτη

1. Δεν σπαταλάω άσκοπα φαγητό: Κάθε χρόνο, περίπου το ένα τρίτο της τροφής που παράγεται παγκοσμίως καταλήγει στα σκουπίδια, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Τα τρόφιμα που σαπίζουν στις χωματερές παράγουν μεθάνιο, αέριο πολύ πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα. Ο προγραμματισμός των γευμάτων εκ των προτέρων και η κατανάλωση του φαγητού που περίσσεψε βοηθούν στη μείωση της σπατάλης τροφίμων.
2. Χρησιμοποιώ ποδήλατο ή πόδια για μικρές αποστάσεις: Ακόμη και η αντικατάσταση μίας διαδρομής με αυτοκίνητο την ημέρα από ποδήλατο ή περπάτημα μπορεί να μειώσει αισθητά το προσωπικό ανθρακικό αποτύπωμα, σύμφωνα με μελέτες πανεπιστημίων της Ευρώπης και του ΟΗΕ.
3. Σβηνω τα φώτα όταν φεύγω απο ένα δωμάτιο: Τα σπίτια και τα κτίρια παράγουν πάνω από το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εκπομπών που σχετίζονται με την ενέργεια, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA). 
4. Δεν αγοράζω ρούχα από fast-fashion αλυσίδες/προτιμώ second-hand: Η βιομηχανία της μόδας παράγει περισσότερους από 92 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων κάθε χρόνο, τα περισσότερα από τα οποία καίγονται, καταλήγουν σε χωματερές ή εξάγονται σε αναπτυσσόμενες χώρες.
   
   AP
5. Κάνω ανακύκλωση: Παράγουμε περισσότερους από 2 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους στερεών αστικών αποβλήτων παγκοσμίως κάθε χρόνο. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί κατά 70% έως το 2050/ Τα απορρίμματα που δεν ανακυκλώνονται καταλήγουν συχνά σε χωματερές ή θάλασσες, όπου χρειάζονται εκατοντάδες χρόνια για να διασπαστούν. Ενδεικτικά, ένα πλαστικό μπουκάλι μπορεί να χρειαστεί έως και 450 χρόνια.
   
6. Επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες αντί για πλαστικές: Κάθε χρόνο χρησιμοποιούνται παγκοσμίως περίπου 5 τρισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες, οι περισσότερες μόνο για λίγα λεπτά, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι οποίες καταλήγουν στη φύση και τις θάλασσες.
7. Τρώω περισσότερα λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια και προσπαθώ να μειώνω την κατανάλωση σε κρέας και γαλακτοκομικά προιόντα. Η παραγωγή φυτικών τροφίμων γενικά προκαλεί λιγότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και απαιτεί λιγότερη ενέργεια, γη και νερό. Η μετάβαση από μια μικτή διατροφή σε χορτοφαγική μπορεί να μειώσει το ανθρακικό σας αποτύπωμα έως και κατά 500 κιλά ισοδυνάμου CO2 (CO2e) τον χρόνο — ή έως και 900 κιλά στην περίπτωση μιας αυστηρά φυτικής (vegan) διατροφής.
8. Δεν πετάω ποτέ κάτω τα σκουπίδια μου: Κάθε χρόνο, η ανθρωπότητα παράγει 2 δισεκατομμύρια τόνους απορριμμάτων. Περίπου το ένα τρίτο από αυτά βλάπτει το περιβάλλον, μολύνοντας τους υδάτινους πόρους και καταστρέφοντας την ποιότητα του εδάφους
   
   AP
9. Δεν πετάω ποτέ τις γόπες μου κάτω ή στην άμμο: Μια μόνο γόπα μπορεί να μολύνει έως και 500 λίτρα νερού και χρειάζεται χρόνια για να διασπαστεί.
10. Δεν χρησιμοποιώ για τα πάντα το ChatGPT: Οι ερευνητές του University of California Riverside και του University of Texas εκτιμούν ότι μια συνομιλία περίπου 20–50 ερωταπαντήσεων με το ChatGPT μπορεί να καταναλώσει περίπου 500 ml νερού,δηλαδή περίπου ένα μπουκάλι νερό.
11. Χρησιμοποιώ μπάρες σαπουνιών: Απαιτούν πολύ λιγότερη πλαστική συσκευασία από τα υγρά σαπούνια, συμβάλλοντας στη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων.
12. Vegan επιλογές σε καλλυντικά: Η βιομηχανία ομορφιάς παράγει περισσότερους από 120 δισεκατομμύρια πλαστικές συσκευασίες κάθε χρόνο παγκοσμίως, σύμφωνα με στοιχεία της Zero Waste Week. Πολλά προϊόντα καλλυντικών περιέχουν μικροπλαστικά, τα οποία καταλήγουν σε θάλασσες και υδάτινα οικοσυστήματα.
13. Χρησιμοποιώ επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι αντί για πλαστικό: Παγκοσμίως αγοράζονται περίπου 1 εκατομμύριο πλαστικά μπουκάλια κάθε λεπτό, ενώ μεγάλο ποσοστό τους δεν ανακυκλώνεται ποτέ και καταλήγει σε χωματερές ή θάλασσες, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Η χρήση επαναχρησιμοποιούμενου μπουκαλιού μειώνει σημαντικά τα πλαστικά απορρίμματα μίας χρήσης.
    
    AP
    
    
14. Προτιμώ τοπικά και εποχικά προϊόντα: Τα τρόφιμα που μεταφέρονται για χιλιάδες χιλιόμετρα απαιτούν περισσότερα καύσιμα, περισσότερη ψύξη και περισσότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η επιλογή τοπικών και εποχικών προϊόντων μπορεί να μειώσει σημαντικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της διατροφής μας.
15. Αποσυνδέω τις συσκευές όταν δεν τις χρησιμοποιώ: Πολλές ηλεκτρικές συσκευές συνεχίζουν να καταναλώνουν ενέργεια ακόμη και όταν βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, η «κρυφή» αυτή κατανάλωση μπορεί να αντιστοιχεί έως και στο 10% της οικιακής χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας.