Μαγικές εικόνες στο Σούνιο: Η πανσέληνος του Μαΐου “έντυσε” τον Ναό του Ποσειδώνα

Ένα καθηλωτικό, σχεδόν απόκοσμο σκηνικό εκτυλίχθηκε το βράδυ της Κυριακής στον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, με την πανσέληνο να ανατέλλει επιβλητικά πάνω από το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, αποχαιρετώντας με τον πιο ατμοσφαιρικό τρόπο τον Μάιο.

Η αποψινή αυλαία του μήνα δεν ήταν μια συνηθισμένη νύχτα. Ο ουρανός φιλοξένησε ένα σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο, το περίφημο «Blue Moon» (Μπλε Φεγγάρι), χαρίζοντας μοναδικές εικόνες σε όσους επέλεξαν να στρέψουν το βλέμμα τους ψηλά.

Το φεγγάρι έκανε την εμφάνισή του στον ορίζοντα περίπου στις 20:36 και αναμένεται να κυριαρχήσει στον νυχτερινό ουρανό καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.

Το σπάνιο αυτό υπερθέαμα θα παραμείνει ορατό μέχρι τα ξημερώματα της Δευτέρας 1ης Ιουνίου, λίγο μετά τις 04:00, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία σε όσους βρέθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο του Σουνίου αλλά και στους απανταχού εραστές του ουρανού.

Τι είναι τελικά το “Μπλε Φεγγάρι”;

Παρά το άκρως υποβλητικό του όνομα, το φεγγάρι απόψε δεν αλλάζει χρώμα. Ο όρος είναι καθαρά αστρονομικός και έχει μεταφορική σημασία.

​«Μπλε φεγγάρι» αποκαλείται η δεύτερη πανσέληνος που συμπίπτει μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα.

​Καθώς ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα σε δύο πανσελήνους είναι κατά μέσο όρο 29,53 ημέρες και οι μήνες μας έχουν 30 ή 31 ημέρες, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι κάθε 2 με 3 χρόνια θα έχουμε δύο πανσελήνους στον ίδιο μήνα — μία στην αρχή και μία στο τέλος του, όπως συμβαίνει τώρα.

​Η καθιέρωση αυτού του ορισμού προέκυψε από μια παρερμηνεία του αμερικανικού περιοδικού ερασιτεχνικής αστρονομίας Sky & Telescope τον Μάρτιο του 1946, την οποία επανέλαβε η δημοφιλής ραδιοφωνική εκπομπή Stardate το 1980, αντικαθιστώντας τον παλαιότερο ορισμό που αναφερόταν στην ύπαρξη τεσσάρων πανσελήνων μέσα σε μία μόνο εποχή του έτους.

​Η σπανιότητα του φαινομένου έχει αποτυπωθεί βαθιά και στη γλώσσα. Στα αγγλικά, η παροιμιώδης έκφραση «once in a blue moon» χρησιμοποιείται για να περιγράψει κάτι που συμβαίνει εξαιρετικά σπάνια, «μια στο τόσο».

​Υπάρχει περίπτωση το φεγγάρι να γίνει… πράγματι μπλε;

​Η απάντηση είναι θετική, αλλά αυτό δεν σχετίζεται με τα αστρονομικά δεδομένα, παρά μόνο με γήινες ατμοσφαιρικές διαταραχές. Πρόκειται για ένα σπάνιο οπτικό φαινόμενο, κατά το οποίο η Σελήνη (όχι απαραίτητα σε φάση πανσελήνου) παίρνει μια γαλαζωπή απόχρωση στα μάτια του παρατηρητή, επειδή στην ατμόσφαιρα αιωρούνται μεγάλα μόρια σκόνης ή καπνού.

​Στην ιστορία έχουν καταγραφεί ελάχιστες τέτοιες περιπτώσεις, όλες συνδεδεμένες με μεγάλες φυσικές καταστροφές:

• ​1883: Μετά την τρομακτική έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα, το φεγγάρι εμφανιζόταν με μπλε απόχρωση για περίπου δύο χρόνια.
• ​1950 – 1951: Το φαινόμενο παρατηρήθηκε ξανά μετά από τεράστιες δασικές πυρκαγιές στη Σουηδία και τον Καναδό.
• ​1980 & 1991: Γαλαζωπές αποχρώσεις στη Σελήνη καταγράφηκαν επίσης μετά τις εκρήξεις των ηφαιστείων στο Όρος της Αγίας Ελένης (ΗΠΑ) και στο Πινατούμπο (Φιλιππίνες) αντίστοιχα.