Πράσινα τιμολόγια Ιουνίου: Σταθερότητα στις χρεώσεις, αλλά η αγορά “ζυγίσει” ήδη το καλοκαίρι

Σε κλίμα συγκρατημένης σταθερότητας αναμένονται οι ανακοινώσεις των πράσινων τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας για τον Ιούνιο, καθώς οι συνθήκες στη χονδρεμπορική αγορά δεν έχουν μεταβληθεί ουσιαστικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Η εικόνα που διαμορφώνεται μέχρι στιγμής δεν αφήνει περιθώρια για σημαντικές αναπροσαρμογές στις χρεώσεις λιανικής, με τους προμηθευτές να κινούνται σε γραμμή συνέχειας και τη ΔΕΗ να αναμένεται, για ακόμη μία φορά, να δώσει τον τόνο στην αγορά.

Συγκεκριμένα, τα στοιχεία της Αγοράς Επόμενης Ημέρας δείχνουν ότι η μέση τιμή χονδρικής τον Μάιο παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη σε σχέση με τον Απρίλιο, γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις για περιορισμένες μεταβολές στα πράσινα τιμολόγια του επόμενου μήνα.

Ετσι, η μέση τιμή στη χονδρική αγορά διαμορφώνεται έως τώρα περίπου στα 89 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 88 ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Η μεταβολή θεωρείται μικρή, αν και σε σύγκριση με τον περσινό Μάιο, όταν η τιμή βρισκόταν στα 81-82 ευρώ, καταγράφεται αύξηση.

Εκτιμήσεις

Σύμφωνα, λοιπόν, με τις προβλέψεις της αγοράς, οι τελικές χρεώσεις αναμένεται να κινηθούν σε εύρος αντίστοιχο των προηγούμενων μηνών, διατηρώντας τη μέση τιμή κοντά στα σημερινά επίπεδα. Έτσι, τα πράσινα τιμολόγια εκτιμάται ότι θα έχουν ένα εύρος διακύμανσης, για τον επόμενο μήνα περίπου μεταξύ 13,5 και 20,6 λεπτών ανά κιλοβατώρα.

Οι ΑΠΕ

Καθοριστική για τη διατήρηση της ισορροπίας παραμένει η συμβολή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Η αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα, σε συνδυασμό με τα υψηλά υδροηλεκτρικά αποθέματα, έχει περιορίσει σημαντικά τη συμμετοχή του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα, ασκώντας καθοδικές πιέσεις στις τιμές χονδρικής.

Οι ολοένα συχνότερες ώρες μηδενικών ή ακόμη και αρνητικών τιμών στην αγορά αποτελούν χαρακτηριστική ένδειξη της επίδρασης που έχουν πλέον οι ΑΠΕ στη διαμόρφωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

Το μήνυμα Τσάφου

Χαρακτηριστικά, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, μιλώντας την Παρασκευή σε δημοσιογράφους στο περιθώριο του συνεδρίου «Η Ελλάδα στη νέα εποχή της πυρηνικής ενέργειας», που πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Ευγενίδου ανέφερε, ότι μέχρι στιγμής ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν έχει προκαλέσει ουσιαστική επιβάρυνση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ελληνική αγορά, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι η χώρα παραμένει σε σαφώς καλύτερη θέση συγκριτικά με πέρυσι αλλά και με αρκετές ευρωπαϊκές αγορές.

«Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε δει ιδιαίτερη επίπτωση στις τιμές από τον πόλεμο», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τον Μάιο κινείται στα 89 ευρώ/MWh, όταν τον αντίστοιχο μήνα του 2024 ήταν στα 82 ευρώ/MWh και το 2023 στα 81 ευρώ/MWh. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, το σημαντικό στοιχείο είναι ότι σε σχέση με πέρυσι η αγορά παραμένει ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα, παρά τις διεθνείς πιέσεις.

Ο ρόλος των φωτοβολταϊκών

Παράλληλα ο κ. Τσάφος σταθηκε στο φαινόμενο των μηδενικών τιμών κατά τις μεσημβρινές ώρες ένεκα της μεγάλης παραγωγής από φωτοβολταϊκά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, κατά τις ώρες χωρίς έντονη παραγωγή ΑΠΕ (κυρίως τις βραδινές) οι τιμές κινούνται περίπου στα 125 ευρώ/MWh, ενώ η μεγάλη διείσδυση των φωτοβολταϊκών ρίχνει σημαντικά τον ημερήσιο μέσο όρο. «Οι μηδενικές τιμές βοηθούν αυτή τη στιγμή το σύστημα και πιέζουν προς τα κάτω τον μέσο όρο της χονδρικής τιμής», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα φαίνεται να έχει πετύχει ένα σημαντικό «decoupling» από τις αγορές της ευρύτερης περιοχής.

Ενδεικτικά, παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η μέση τιμή χονδρικής στην Ελλάδα τον Μάιο ήταν 89 ευρώ/MWh, όταν στη Γερμανία διαμορφωνόταν στα 98 ευρώ, στη Βουλγαρία στα 102 ευρώ, στη Ρουμανία στα 110 ευρώ και στην Ουγγαρία και την Ιταλία κοντά στα 110 ευρώ/MWh. «Έχουμε γίνει μια μίνι Σουηδία», είπε χαρακτηριστικά, αποδίδοντας αυτή την εξέλιξη στις αυξημένες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας που, όπως σημείωσε, φουλάρουν τα καλώδια και επιτρέπουν στην ελληνική αγορά να αποσυνδέεται από τις υψηλότερες τιμές των γειτονικών χωρών.

Το καλοκαίρι

Αναφερόμενος στις προοπτικές του καλοκαιριού, ο Νίκος Τσάφος σημείωσε ότι το βασικό ερώτημα είναι αν η αύξηση της ζήτησης λόγω τουρισμού και χρήσης κλιματιστικών θα εξισορροπηθεί από την ακόμη μεγαλύτερη παραγωγή των φωτοβολταϊκών.

«Το καλοκαίρι θα συμβούν δύο πράγματα, θα αυξηθεί η ζήτηση λόγω κλιματισμού και τουριστών, αλλά θα αυξηθεί και η παραγωγή από τα φωτοβολταϊκά», σημείωσε. Σύμφωνα με την πρώτη αξιολόγηση που έχει γίνει, φαίνεται πως η χώρα έχει εγκαταστήσει αρκετές νέες ΑΠΕ ώστε να συνεχιστεί η πίεση προς τα κάτω στις τιμές.

«Έχουμε βάλει πολλές περισσότερες ΑΠΕ στο σύστημα και αυτό δημιουργεί πίεση στις τιμές», τόνισε, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν μπορεί ακόμη να υπάρξει ασφαλής πρόβλεψη για το πόσο χαμηλά θα κινηθούν οι τιμές κατά τους θερινούς μήνες. Όπως είπε, το ζητούμενο είναι να φανεί αν οι μεσημβρινές τιμές θα παραμένουν μηδενικές ή αν θα κινούνται σε επίπεδα 20 ή 40 ευρώ/MWh.

Τα υδροηλεκτρικά

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εισέρχεται στη θερινή περίοδο με σημαντικά πλεονεκτήματα, μεταξύ των οποίων και τα υψηλά υδροηλεκτρικά αποθέματα. «Έχουμε από τα υψηλότερα αποθέματα νερού των τελευταίων ετών και μπαίνουμε στη σεζόν με γεμάτους ταμιευτήρες», ανέφερε. Επιπλέον, όπως είπε, αυτή τη στιγμή λειτουργούν περίπου 150 MW αποθήκευσης, ενώ μέσω των διαγωνισμών και των έργων που προχωρούν στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, η συνολική ισχύς αναμένεται να φτάσει τα 900 MW.

Οι μπαταρίες

Σύμφωνα με τον ίδιο, η είσοδος των μπαταριών θα ενισχύσει σημαντικά τον ανταγωνισμό τις βραδινές ώρες και θα περιορίσει την κυριαρχία του φυσικού αερίου στον καθορισμό των τιμών. «Αν καταφέρεις να βάλεις 600-700 MW αποθήκευσης, είναι σαν να έχεις μία ακόμη μονάδα φυσικού αερίου», σημείωσε.

Οι εξαγωγές

Όσον αφορά τις πολυσυζητημένες εξαγωγές ρεύματος, κυρίως προς Βουλγαρία, ο κ. Τσάφος εξήγησε ότι η Ελλάδα εξάγει ηλεκτρική ενέργεια προς τη συγκεκριμένη χώρα σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και συγκεκριμένα στο 96% των ωρών. Μάλιστα, όπως είπε, οι εξαγωγές είναι μεγαλύτερες τις βραδινές ώρες απ’ ό,τι το μεσημέρι, γεγονός που δείχνει ότι η χώρα δεν εξάγει μόνο πλεονάζουσα ηλιακή ενέργεια αλλά και παραγωγή από αιολικά πάρκα και μονάδες φυσικού αερίου. «Δεν υπάρχει στιγμή που η Βουλγαρία να έχει φθηνότερη ενέργεια από εμάς», υποστήριξε, απορρίπτοντας τα σενάρια σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα εξάγει φθηνή ενέργεια και την επανεισάγει ακριβότερα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην τέταρτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων εξαγωγέων ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη σε απόλυτους αριθμούς, πίσω μόνο από τη Γαλλία, τη Σουηδία και την Ολλανδία. «Το 2019 εισάγαμε το 20% του ρεύματός μας και ήμασταν οι πιο ακριβοί στην Ευρώπη. Τώρα εξάγουμε και γκρινιάζουμε», σχολίασε.

Πάντως, παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι, το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα συνεχίζει να εμφανίζει ένα έντονο διαρθρωτικό παράδοξο. Παρά τη μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ και τις ανταγωνιστικές τιμές, η χώρα εξακολουθεί να στερείται επαρκών υποδομών αποθήκευσης ενέργειας. Αποτέλεσμα είναι μεγάλες ποσότητες πράσινης παραγωγής να μην μπορούν να αξιοποιηθούν.

Μόνο τον Μάιο, περίπου το 13% της παραγωγής ΑΠΕ –περίπου 330 Γιγαβατώρες– δεν κατέστη δυνατό να απορροφηθεί από το σύστημα και οδηγήθηκε σε περικοπές. Αν υπήρχαν επαρκείς μονάδες αποθήκευσης, η ενέργεια αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αργότερα, μειώνοντας ακόμη περισσότερο τις χονδρεμπορικές τιμές.Το πρόβλημα αυτό αναδείχθηκε έντονα και στο 11ο Συμπόσιο Ενεργειακής Μετάβασης της HAEE. Ο καθηγητής Παντελής Κάπρος προειδοποίησε ότι οι περικοπές παραγωγής και η εξαγωγή ενέργειας σε μηδενικές τιμές, την ώρα που η χώρα εισάγει ακριβότερη ηλεκτρική ενέργεια αργότερα μέσα στην ημέρα, δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων στις ΑΠΕ.Ανάλογες επισημάνσεις έκαναν και στελέχη του ΑΔΜΗΕ και της αγοράς, τονίζοντας ότι χωρίς γρήγορη ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης, το ενεργειακό κόστος θα συνεχίσει να μετακυλίεται στους καταναλωτές.
Αισιοδοξία της κυβέρνησης

Ο Ν. Τσάφος, ωστόσο, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία της αγοράς τους επόμενους μήνες και όπως είπε η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι φορείς παρακολουθούν καθημερινά τις εξελίξεις και είναι έτοιμοι να παρέμβουν εφόσον καταγραφούν επίμονες αυξήσεις στις τιμές. «Παρακολουθούμε μέρα με τη μέρα. Αν χρειαστεί να παρέμβουμε γιατί θα έχουμε μόνιμα υψηλές τιμές, θα το κάνουμε», είπε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις ενόψει του καλοκαιριού. Η αυξημένη ζήτηση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, η πορεία των διεθνών τιμών φυσικού αερίου και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνθέτουν ένα περιβάλλον που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες πιέσεις τους επόμενους μήνες.

Προς το παρόν, πάντως, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας φαίνεται να διαθέτει ισχυρότερα εφόδια σε σχέση με προηγούμενα καλοκαίρια. Η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ, η λειτουργία των πρώτων συστημάτων αποθήκευσης, τα υψηλά υδάτινα αποθέματα και η ενίσχυση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργούν πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας απέναντι σε ακραίες διακυμάνσεις των τιμών.