Νέα δικαστική εξέλιξη στη διαμάχη Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης – Heineken ανοίγει τον δρόμο για την κρίση των αποζημιώσεων

Η εξέλιξη αυτή, όπως ενημέρωσε το κοινό η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, μεταφέρει πλέον το ενδιαφέρον στην επικείμενη απόφαση για το ύψος των αποζημιώσεων που διεκδικεί η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης (ΖΜΘ), σε μια υπόθεση που συνδέεται με πρακτικές οι οποίες είχαν κριθεί από τις ελληνικές αρχές ανταγωνισμού ως αντίθετες προς τους κανόνες της αγοράς.

Το… σημείο καμπής

Η δικαστική αντιπαράθεση μεταξύ της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης και του ομίλου Heineken πλησιάζει σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής, ύστερα από την πρόσφατη απόφαση του ανώτατου δικαιοδοτικού οργάνου της Ολλανδίας, η οποία έκλεισε ακόμη ένα κεφάλαιο της πολυετούς διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και χρόνια.

Το ανώτατο ολλανδικό δικαστήριο έκρινε ότι οι ολλανδικές δικαστικές αρχές μπορούν να εξετάσουν τις αξιώσεις που έχει εγείρει η ελληνική ζυθοποιία κατά της μητρικής εταιρείας Heineken και της ελληνικής θυγατρικής της. Με τον τρόπο αυτό απορρίφθηκε η επιχειρηματολογία που είχε αναπτυχθεί από την πλευρά του διεθνούς ομίλου αναφορικά με τον τόπο εκδίκασης της υπόθεσης, επιβεβαιώνοντας τις προηγούμενες κρίσεις των κατώτερων βαθμίδων της ολλανδικής δικαιοσύνης.

Τι απαντά η Αθηναϊκή

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου επί της έφεσης της Heineken έχει αμιγώς διαδικαστικό χαρακτήρα και αφορά αποκλειστικά το ζήτημα της δικαιοδοσίας των δικαστηρίων. Δεν υπεισέρχεται στην ουσία της υπόθεσης, η οποία εξετάζεται από το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ που θα κληθεί να εκδώσει την τελική απόφαση.

Η απόφαση του 2015

Η συγκεκριμένη δικαστική διαμάχη συνδέεται άμεσα με την απόφαση που εξέδωσε το 2015 η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού, έπειτα από πολυετή έρευνα για τη λειτουργία της αγοράς μπύρας. Η ανεξάρτητη αρχή είχε τότε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχε αξιοποιήσει τη δεσπόζουσα θέση της με τρόπο που περιόριζε τη δυνατότητα ανάπτυξης ανταγωνιστικών επιχειρήσεων στην ελληνική αγορά για διάστημα που ξεπερνούσε τη δεκαπενταετία.

Η απόφαση εκείνη αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τον κλάδο, καθώς αφορούσε έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες της ελληνικής αγοράς ζύθου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εγχώριες μικρότερες ζυθοποιίες επιχειρούσαν να αυξήσουν το αποτύπωμά τους σε ένα ιδιαίτερα συγκεντρωμένο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Η πρόσφατη εξέλιξη στην Ολλανδία δεν αφορά ακόμη την ουσία των οικονομικών αξιώσεων, ωστόσο θεωρείται καθοριστική, καθώς αίρει ένα σημαντικό διαδικαστικό εμπόδιο που καθυστερούσε την οριστική κρίση της υπόθεσης. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι προηγήθηκε σχετική γνωμοδότηση και ερμηνεία του ευρωπαϊκού δικαίου από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις αρχές του 2025, η οποία συνέβαλε στη διαμόρφωση του πλαισίου πάνω στο οποίο κινήθηκε η τελική απόφαση του ολλανδικού ανώτατου δικαστηρίου.

Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα εξελίξεις, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ, το οποίο αναμένεται να εξετάσει το ζήτημα της οικονομικής αποκατάστασης που διεκδικεί η ελληνική εταιρεία. Η σχετική απόφαση εκτιμάται ότι θα εκδοθεί εντός των επόμενων μηνών και ενδεχομένως μέσα στο καλοκαίρι, εξέλιξη που αναμένεται να καθορίσει το τελικό οικονομικό αποτύπωμα της υπόθεσης.

Για τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, η οποία δραστηριοποιείται από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και έχει συνδέσει την παρουσία της στην αγορά με το εμπορικό σήμα Βεργίνα, η υπόθεση θεωρείται κομβικής σημασίας. Η εταιρεία έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι πρακτικές που εξετάστηκαν από τις αρχές ανταγωνισμού επηρέασαν τις συνθήκες ανάπτυξης και διείσδυσης των ανεξάρτητων παραγωγών στην ελληνική αγορά.

Παράλληλα, η υπόθεση παρακολουθείται στενά από τον ευρύτερο επιχειρηματικό κόσμο, καθώς αγγίζει ζητήματα εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου ανταγωνισμού, λογοδοσίας πολυεθνικών ομίλων και δυνατότητας διεκδίκησης αποζημιώσεων από επιχειρήσεις που θεωρούν ότι ζημιώθηκαν από πρακτικές περιορισμού του ανταγωνισμού.

Με την απόφαση περί δικαιοδοσίας να έχει πλέον κριθεί οριστικά, το επόμενο στάδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία τόσο για τα εμπλεκόμενα μέρη όσο και για την αγορά συνολικά. Η ετυμηγορία που θα ακολουθήσει για το ύψος των αποζημιώσεων αναμένεται να αποτελέσει το καθοριστικότερο κεφάλαιο μιας υπόθεσης που εξελίσσεται επί σειρά ετών και έχει ήδη καταγράψει σημαντικές νομικές και επιχειρηματικές προεκτάσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το χρονικό της διαμάχης

Υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για μια υπόθεση που ξεκίνησε με την απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού που δημοσιεύτηκε το 2015 (Αρ. Αποφ.: 590/2014), η οποία όπως αναφέρουν πηγές κοντά στη ΖΜΘ διαπίστωσε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία καταχράστηκε τη δεσπόζουσα θέση της στην ελληνική αγορά μπύρας για 16 έτη, προβαίνοντας κυρίως σε πρακτικές αποκλεισμού κατά των ανταγωνιστών της, όπως η μπύρα Βεργίνα, της ΖΜΘ.

Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία άσκησε προσφυγή κατά της απόφασης της Επ.Αντ. ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, η οποία όπως αναφέρει η ΖΜΘ απορρίφθηκε στην ουσία της, επιτυγχάνοντας μόνο μείωση 17% του προστίμου. Επίσης προσέφυγε με αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπου και αυτή απορρίφθηκε.

Η ΖΜΘ για τη ζημία που υπέστη από την παράβαση αυτή άσκησε αγωγή αποζημίωσης ενώπιον των ολλανδικών δικαστηρίων κατά της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας και της μητρικής της, Heineken.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ έχει ήδη αποφανθεί ότι δεσμεύεται από την απόφαση της Επ.Αντ. και ότι η Heineken και η Αθηναϊκή “είναι αλληλέγγυα και εις ολόκληρον υπεύθυνες για τις ζημίες που προέκυψαν από την παράβαση” .

Επιπλέον η ΖΜΘ έχει κάνει και δεύτερη προσφυγή στην Επιτροπή Ανταγωνισμού το 2023, με την απόφαση σχετικά με καταχρηστικές πρακτικές στον κλάδο παραγωγής – εισαγωγής και διάθεσης ζύθου και αλκοολούχων ποτών στην Ελλάδα, στην περίοδο μετά την απόφαση του 2014, να αναμένεται σύντομα.