Η γάτα μεταφέρει πολλές περισσότερες ασθένειες από όσες νομίζετε

Οι γάτες αποτελούν αναπόσπαστο μέλος πολλών οικογενειών, προσφέροντας συντροφιά και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.

Ωστόσο, μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη υπενθυμίζει ότι οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα σε εξωτερικούς χώρους μπορεί να αποτελέσουν «γέφυρα» μετάδοσης ασθενειών από την άγρια ζωή προς τον άνθρωπο.

Οι ερευνητές, που ειδικεύονται στην υγεία της άγριας πανίδας και στις ζωονόσους, εξέτασαν περισσότερες από 400 επιστημονικές μελέτες για να διαπιστώσουν κατά πόσο ο τρόπος ζωής μιας γάτας επηρεάζει τον κίνδυνο μεταφοράς παθογόνων μικροοργανισμών.

Τα συμπεράσματα της μελέτης που δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Pathogenes ήταν σαφή: οι οικόσιτες γάτες που βγαίνουν ανεξέλεγκτα έξω έχουν σημαντικά αυξημένες πιθανότητες να μεταφέρουν μικρόβια, παράσιτα και άλλους παθογόνους οργανισμούς που μπορούν να προσβάλουν και τους ανθρώπους.

Οι γάτες εξωτερικού χώρου διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα σε γειτονιές, αγρούς ή φυσικές περιοχές έχουν τρεις έως πέντε φορές περισσότερες πιθανότητες να είναι φορείς κάποιου παθογόνου που μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο, σε σχέση με τις γάτες που ζουν αποκλειστικά μέσα στο σπίτι.

Οι επιστήμονες κατέγραψαν σχεδόν 100 διαφορετικά παθογόνα που έχουν εντοπιστεί σε γάτες και μπορούν να μολύνουν ανθρώπους. Ανάμεσά τους βρίσκονται η τοξοπλάσμωση, η σαλμονέλα, τα εντερικά παράσιτα και η λύσσα.

Μάλιστα, οι γάτες που έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε εξωτερικούς χώρους εμφανίζουν επίπεδα έκθεσης σε παθογόνα παρόμοια με εκείνα των αδέσποτων γατών.

Πώς φτάνουν οι ασθένειες στο σπίτι

Ο βασικός λόγος είναι η επαφή των γατών με την άγρια πανίδα. Οι γάτες κυνηγούν τρωκτικά, πουλιά και νυχτερίδες, ζώα που μπορεί να φιλοξενούν επικίνδυνους μικροοργανισμούς.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πολλοί ιδιοκτήτες δεν γνωρίζουν πόσο συχνά κυνηγούν οι γάτες τους. Μελέτες δείχνουν ότι η κυνηγετική δραστηριότητα συχνά υποεκτιμάται σημαντικά, καθώς πολλά θηράματα δεν μεταφέρονται ποτέ στο σπίτι.

Έτσι, μια γάτα μπορεί να έρθει σε επαφή με μολυσμένα ζώα και στη συνέχεια να μεταφέρει παθογόνους οργανισμούς στο οικιακό περιβάλλον, εκθέτοντας σε κίνδυνο τόσο τα μέλη της οικογένειας όσο και άλλα κατοικίδια.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες

Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι κίνδυνοι επεκτείνονται και στη δημόσια υγεία. Οι γάτες που ζουν έξω συχνά αφοδεύουν σε κήπους, πάρκα, παιδικές χαρές και άλλους κοινόχρηστους χώρους.

Τα περιττώματά τους μπορεί να περιέχουν παράσιτα ή αυγά παρασίτων που επιβιώνουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια στο περιβάλλον.

Αυτό σημαίνει ότι μικρά παιδιά, άλλα ζώα ή άνθρωποι που έρχονται σε επαφή με μολυσμένο έδαφος ενδέχεται να εκτεθούν σε ασθένειες χωρίς να το γνωρίζουν.

Για τους επιστήμονες, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ευζωία των κατοικίδιων, αλλά συνδέεται άμεσα με την προστασία της δημόσιας υγείας και της βιοποικιλότητας.

Τι μπορούν να κάνουν οι ιδιοκτήτες

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η πιο αποτελεσματική λύση είναι να αποφεύγεται η ανεξέλεγκτη περιπλάνηση των γατών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το ζώο πρέπει να στερηθεί τον εξωτερικό χώρο. Υπάρχουν ασφαλείς εναλλακτικές, όπως:

• ειδικά περιφραγμένοι χώροι για γάτες σε αυλές ή μπαλκόνια,
• βόλτες με λουρί και επίβλεψη,
• ελεγχόμενη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους.

Παράλληλα, οι τακτικές επισκέψεις στον κτηνίατρο, οι εμβολιασμοί και η πρόληψη κατά των παρασίτων παραμένουν απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι κανένα εμβόλιο ή αντιπαρασιτική αγωγή δεν μπορεί να καλύψει το σύνολο των παθογόνων που συναντώνται στην άγρια ζωή. Για τον λόγο αυτό, ο περιορισμός της έκθεσης αποτελεί την πιο αποτελεσματική στρατηγική πρόληψης.

Η συζήτηση, τονίζουν οι ερευνητές, δεν πρέπει να περιορίζεται στο δίλημμα «ελεύθερη γάτα ή ευτυχισμένη γάτα». Όπως συμβαίνει και με τους σκύλους, η καλή ποιότητα ζωής δεν προϋποθέτει ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε δρόμους, αυλές ή φυσικές περιοχές.

Αντίθετα, οι γάτες που ζουν σε ασφαλές περιβάλλον και βγαίνουν έξω υπό επίβλεψη μπορούν να απολαμβάνουν μια υγιή και ποιοτική ζωή, ενώ παράλληλα μειώνονται οι κίνδυνοι για τους ανθρώπους, τα άλλα ζώα και το περιβάλλον.