Επιστήμονες ανακάλυψαν το μεγαλύτερο και αρχαιότερο νεκροταφείο φαλαινών

Το αρχαιότερο, βαθύτερο και πιο εκτεταμένο “νεκροταφείο φαλαινών” που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα εντοπίστηκε στον νοτιοανατολικό Ινδικό Ωκεανό, με απολιθώματα που χρονολογούνται σε περισσότερα από 5 εκατομμύρια χρόνια.

Τα “νεκροταφεία φαλαινών” δεν αποτελούν σπάνιο φαινόμενο. Ωστόσο, τα περισσότερα έχουν καταγραφεί σε βάθη μικρότερα των 4 χιλιομέτρων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, το νέο εύρημα φτάνει σε βάθη άνω των 7 χιλιομέτρων και εκτείνεται για εκατοντάδες μίλια στον θαλάσσιο πυθμένα, σχηματίζοντας μια εντυπωσιακή υποθαλάσσια “νεκρόπολη”.

Όπως αναφέρει ο Guardian, ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι οι ερευνητές εντόπισαν αποσυντιθέμενα κουφάρια που φιλοξενούσαν πλούσια θαλάσσια ζωή.

Ο δρ Τζοβάνι Μπιάνουτσι, συγγραφέας της μελέτης από το Πανεπιστήμιο της Πίζας, τόνισε ότι η ανακάλυψη αποκαλύπτει πόσο λίγα γνωρίζουμε για τα ακραία και ανεξερεύνητα θαλάσσια περιβάλλοντα.

«Η ανακάλυψη αυτή αποδεικνύει ότι αυτά τα ακραία και ανεξερεύνητα περιβάλλοντα φιλοξενούν είδη και οικοσυστήματα άγνωστα ακόμη στην επιστήμη, και ότι απέχουμε πολύ από το να κατανοήσουμε την πραγματική βιοποικιλότητα του πλανήτη μας», ανέφερε.

Πρόσθεσε επίσης ότι η μελέτη προσφέρει μοναδικές πληροφορίες για είδη όπως οι «μυστηριώδεις και δυσπρόσιτες» ράμφοφαλαινες, που ζουν σε μεγάλα βάθη.

Σε άρθρο του που συνοδεύει τη μελέτη, ο Στίβεν Τζ. Γκόντφρεϊ από το Ναυτικό Μουσείο Calvert στις ΗΠΑ χαρακτήρισε το εύρημα «πραγματικά μοναδικό», σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη περισσότερες σημαντικές ανακαλύψεις.

Ερευνητική ομάδα από την Κίνα, την Ιταλία και τη Νέα Ζηλανδία χρησιμοποίησε βαθυσκάφος για να εξερευνήσει μια περιοχή τάφρων και ρηγμάτων στη ζώνη ρηγμάτων Diamantina, η οποία δημιουργήθηκε πριν από 50 έως 60 εκατομμύρια χρόνια, όταν η Αυστραλία και η Ανταρκτική απομακρύνονταν.

Κατά τις έρευνες, οι επιστήμονες εντόπισαν απολιθώματα φαλαινών σε βάθη που φτάνουν τα 7.002 μέτρα, κοντά στο βαθύτερο σημείο της περιοχής. Στη συνέχεια πραγματοποίησαν 32 καταδύσεις στον πυθμένα, καταγράφοντας 485 σημεία με απολιθώματα φαλαινών, καθώς και πέντε σύγχρονα κουφάρια σε προχωρημένο στάδιο αποσύνθεσης.

Το μεγαλύτερο δείγμα που εντοπίστηκε ήταν ένας σκελετός μήκους πέντε μέτρων από φάλαινα της Ανταρκτικής. Ανάμεσα στα ευρήματα περιλαμβάνονται επίσης απολιθωμένα κρανία από εξαφανισμένα είδη ραμφοφαλαινών, όπως το Pterocetus benguelae ηλικίας 5,3 εκατομμυρίων ετών, καθώς και ένα νέο είδος που ονομάστηκε Pterocetus diamantinae.

Τα αποσυντιθέμενα κουφάρια φιλοξενούσαν πλούσια θαλάσσια ζωή, όπως καρκινοειδή, μαλάκια, σκουλήκια που τρέφονται με οστά και εύθραυστα αστεροειδή, με αρκετά είδη πιθανώς άγνωστα μέχρι σήμερα.

Ο καθηγητής Τζον Κόπλεϊ από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον χαρακτήρισε την ανακάλυψη «σπάνια και συναρπαστική», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για το βαθύτερο γνωστό οικοσύστημα τέτοιου τύπου.

Όπως σημείωσε, τα whale falls λειτουργούν σαν «νησιά ζωής» για οργανισμούς των μεγάλων βαθών, παρόμοια με οικοσυστήματα γύρω από υδροθερμικές πηγές, προσελκύοντας είδη που τρέφονται από τα υπολείμματα.

Ωστόσο, η εντόπιση ενός τόσο εκτεταμένου «νεκροταφείου φαλαινών» με σχεδόν 800 σκελετούς ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο προκάλεσε έκπληξη στους επιστήμονες και εγείρει ερωτήματα για τη μοναδική γεωγραφική και οικολογική του θέση.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το φαινόμενο ίσως συνδέεται με μεταναστευτικές διαδρομές φαλαινών, αλλά και με είδη που κυνηγούν σε μεγάλα βάθη, όπως οι ράμφοφαλαινες, τα οποία ίσως φτάνουν στα όρια των φυσικών τους δυνατοτήτων σε αυτή τη «ρωγμή» του ωκεάνιου πυθμένα.