Πότε έχεις δικαίωμα να μην πληρώνεις ενοίκιο – Νέα Δεδομένα

Διαβάζεται σε 5'
Πότε έχεις δικαίωμα να μην πληρώνεις ενοίκιο – Νέα Δεδομένα
EUROKINISSI ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Μια απόφαση εφετείου αλλάζει ό,τι νομίζαμε ότι ξέρουμε για τις μισθώσεις – και αφορά πολύ περισσότερα από ένα κατάστημα.

Για να υπογραφεί ένα μισθωτήριο, υπάρχει και η πρακτική διαδικασία -έλεγχος, εγγύηση, πρώτος μήνας μπροστά- και εκ των υστέρων προκύπτει ότι το ακίνητο έχει πρόβλημα που δεν φαινόταν, πρόβλημα που υπήρχε ήδη εκεί όταν παραδόθηκε, δεν το ανέφερε η αγγελία ωστόσο ο ιδιοκτήτης απαιτεί κανονικά το μίσθωμα σαν να μην συνέβη τίποτα. Αυτό το σενάριο έφτασε στο δικαστήριο και η απόφαση που εκδόθηκε -ΕφΠειρ 352/2026- δεν αφήνει πολλά περιθώρια ερμηνείας.

Η υπόθεση και η απόφαση

Η υπόθεση αφορούσε εμπορική μίσθωση: ένας μισθωτής αρνήθηκε να πληρώσει ενοίκιο επειδή το μίσθιο αντιμετώπιζε πολεοδομικό εμπόδιο που το καθιστούσε αδύνατο να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό για τον οποίο είχε μισθωθεί, ενώ το ζητούμενο ήταν αν ο εκμισθωτής ευθύνεται ακόμα κι όταν η σύμβαση ανέθετε ρητά στον μισθωτή τη λήψη των απαιτούμενων αδειών. Το Εφετείο Πειραιά απάντησε καταφατικά, εφαρμόζοντας τα άρθρα 574, 576 και 585 του Αστικού Κώδικα, με το σκεπτικό ότι ο εκμισθωτής δεν μπορεί να μεταθέσει συμβατικά την ευθύνη για ελαττώματα που ήδη υπήρχαν κατά την παράδοση του ακινήτου.

Αυτό που έκρινε το δικαστήριο δεν ήταν απλώς «ο ενοικιαστής δεν οφείλει να πληρώσει τα μισθώματα» – ήταν κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: εκεί όπου ένα πραγματικό ελάττωμα εμποδίζει πλήρως ή σημαντικά τη συμφωνημένη χρήση, δεν υπάρχει ρήτρα στο μισθωτήριο που να μπορεί να αναιρέσει αυτό το δικαίωμα, ανεξάρτητα από το πώς είναι διατυπωμένη η σύμβαση.

Προσοχή, αυτό αφορά και ένα διαμέρισμα

Το άρθρο 576 ΑΚ, στο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση του εφετείου, δεν περιορίζεται στις εμπορικές μισθώσεις – καλύπτει κάθε είδος μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένων των κατοικιών, πράγμα που σημαίνει ότι ενοικιαστής διαμερίσματος που ανακαλύπτει κρυφό ελάττωμα μπορεί να βρίσκεται στην ίδια ακριβώς νομική θέση με τον μισθωτή της συγκεκριμένης περίπτωσης. Πραγματικό ελάττωμα σε κατοικία μπορεί να είναι εκτεταμένη υγρασία που αλλοιώνει την αρτιότητα του χώρου και την καθημερινότητα του μισθωτή, βλάβη στο σύστημα θέρμανσης ή στην αποχέτευση, ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση που μειώνει ουσιαστικά τη δυνατότητα κανονικής διαβίωσης – υπό την προϋπόθεση ότι το ελάττωμα υπήρχε ήδη κατά την παράδοση, έστω και αν δεν ήταν αρχικά ορατό.

Το “ανακαινισμένο” δεν είναι απλώς διαφήμιση

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο πρακτικό συμπέρασμα για την ελληνική αγορά κατοικίας και λογικά θα επηρεάσει τον τρόπο λειτουργίας της κτηματαγοράς: κάθε φορά που ένας ιδιοκτήτης χαρακτηρίζει το ακίνητό του ως «ανακαινισμένο» -στην αγγελία, στο μισθωτήριο ή ακόμα και προφορικά κατά τη διαπραγμάτευση- αυτός ο χαρακτηρισμός μετατρέπεται νομικά σε «συμφωνημένη ιδιότητα», δηλαδή σε εγγύηση ή διασφάλιση, και όχι σε απλή περιγραφή ή διαφήμιση. Αν μετά την παράδοση αποδειχθεί ότι κρυφά ελαττώματα υπήρχαν ήδη εκεί -υγρασία πίσω από τα πλακίδια, ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις που δεν ανταποκρίνονται στην εικόνα ανακαίνισης, προβλήματα που αποκαλύφθηκαν μετά τον πρώτο χειμώνα- τότε ο μισθωτής έχει, βάσει νόμου και απόφασης, δικαίωμα μείωσης ή και μηδενισμού του μισθώματος ανάλογα με τον βαθμό που επηρεάζεται η χρήση.

Η μείωση υπολογίζεται αναλογικά: συγκρίνεται η μισθωτική αξία του ακινήτου με το ελάττωμα έναντι της αξίας χωρίς αυτό, και το μίσθωμα διαμορφώνεται αντίστοιχα για όσο χρόνο διαρκεί η κατάσταση – ενώ ενοίκια που έχουν ήδη καταβληθεί για το διάστημα αυτό μπορούν να ανακτηθούν ως αδικαιολόγητος πλουτισμός. Οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι αυτή η έκβαση ακουγόταν σαν ανέκδοτο ορισμένα χρόνια πίσω, ωστόσο αποδεικνύεται ότι η αγορά των ακινήτων είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται και προσαρμόζεται στις αλλαγές της κοινωνίας μας.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά

Για τον ενοικιαστή η διαδρομή είναι συγκεκριμένη: δεν αρκεί να υπάρχουν παράπονα στον ιδιοκτήτη, αλλά χρειάζεται να τεκμηριωθεί ότι το ελάττωμα υπήρχε κατά την παράδοση -με φωτογραφίες, τεχνικές εκθέσεις ή αποδεικτικά στοιχεία- να ειδοποιηθεί εγγράφως δίνοντας εύλογο χρόνο αποκατάστασης, και αν δεν υπάρξει ανταπόκριση, πλέον ο νομικός δρόμος με βάση τα άρθρα 574–576 ΑΚ, διεκδικώντας μείωση, επιστροφή ενοικίων που ήδη πληρώθηκαν, αποζημίωση ή ακόμα και λύση της σύμβασης.

Για τον ιδιοκτήτη, η εικόνα αντιστρέφεται: η λέξη «ανακαινισμένο» σε αγγελία ή μισθωτήριο δεν είναι marketing – πλέον είναι νομική δέσμευση που μπορεί να κοστίσει ακριβά αν αποδειχθεί αναληθής, καθώς η νομική έκθεση περιλαμβάνει όχι μόνο μείωση μισθώματος αλλά και αξίωση αποζημίωσης ή λύση της σύμβασης χωρίς υποχρέωση αποζημίωσης εκ μέρους του μισθωτή.

Επιπρόσθετα είναι άξιο αναφοράς ότι η απόφαση ΕφΠειρ 352/2026 δεν αλλάζει τους νόμους – τους εφαρμόζει όπως πάντα έπρεπε, με σαφήνεια και χωρίς να αφήνει περιθώρια για συμβατικές «διαφυγές» σε βάρος του ενοικιαστή· αυτό που αλλάζει είναι η επίγνωση, και για μια αγορά που αντιμετωπίζει ανεξέλεγκτες τιμές ενοικίων, αυτή η επίγνωση μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην κουλτούρα της κτηματαγοράς.

Αστεριάδης Βασίλης, Σύμβουλος Επένδυσης σε Ακίνητα – Vasilisasteriadis.com

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα