Τράπεζες: Γιατί οι καταθέτες θα δουν μικρές μόνο αυξήσεις μετά την κίνηση της ΕΚΤ

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αυξήσει την περασμένη εβδομάδα τα επιτόκια για πρώτη φορά μετά το 2023 φέρνει νέα δεδομένα για δανειολήπτες και καταθέτες. Ωστόσο, αν και η άνοδος του κόστους χρήματος ενισχύει σημαντικά τα έσοδα των τραπεζών, οι Έλληνες αποταμιευτές για άλλη μια φορά δεν αναμένεται να δουν ανάλογες αυξήσεις στις αποδόσεις των καταθέσεών τους.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, ένα μέρος της αύξησης των επιτοκίων θα περάσει στις προθεσμιακές καταθέσεις, όμως η μετακύλιση δεν θα είναι πλήρης. Αυτό σημαίνει, όπως σε όλες τις αντίστοιχες περιπτώσεις στο παρελθόν, ότι οι τράπεζες θα αυξήσουν μεν τα επιτόκια που προσφέρουν στους καταθέτες τους, αλλά σε σαφώς μικρότερο βαθμό από την αύξηση κατά 0,25% που ανακοίνωσε η ΕΚΤ.

Από τις χαμηλότερες αποδόσεις στην Ευρωζώνη

Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωζώνης ως προς τις αποδόσεις που προσφέρουν οι τράπεζες στους καταθέτες τους. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το μέσο επιτόκιο στις νέες προθεσμιακές καταθέσεις των νοικοκυριών διαμορφώθηκε μόλις στο 1,13%, όταν ο μέσος όρος της Ευρωζώνης έφθανε το 1,87%.

Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι αποδόσεις είναι αισθητά υψηλότερες:

• Ολλανδία: 2,42%
• Φινλανδία: 2,39%
• Ιταλία: 2,25%
• Γαλλία: 2,18%
• Ισπανία: 1,78%
• Πορτογαλία: 1,44%

Η Ελλάδα βρίσκεται προτελευταία μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, ξεπερνώντας μόνο τη Σλοβενία.

Τι θα δουν οι καταθέτες

Οι τραπεζικές διοικήσεις εκτιμούν ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν στοχευμένες βελτιώσεις στις προθεσμιακές καταθέσεις, κυρίως στα προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας και στα νέα κεφάλαια που θα εισρεύσουν στο τραπεζικό σύστημα. Ωστόσο, δεν αναμένεται να υπάρξει γενικευμένη αύξηση των επιτοκίων σε όλους τους λογαριασμούς.

Για παράδειγμα, μια προθεσμιακή κατάθεση που σήμερα προσφέρει απόδοση κοντά στο 1% ή 1,2%, είναι πιθανό να δει μικρή βελτίωση, χωρίς όμως να πλησιάσει τα επίπεδα που καταγράφονται σε αρκετές άλλες χώρες της Ευρωζώνης.

Γιατί οι τράπεζες δεν ανεβάζουν περισσότερο τα επιτόκια

Για την ασύμμετρη μετακύλιση των επιτοκίων στην ελληνική αγορά, τραπεζικές πηγές εξηγούν ότι «ο βασικός λόγος είναι η μεγάλη ρευστότητα που έχουν συσσωρεύσει οι ελληνικές τράπεζες με αποτέλεσμα να μην αντιμετωπίζουν ανάγκη προσέλκυσης νέων καταθέσεων με υψηλές αποδόσεις».

Οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ η ζήτηση για τραπεζικά προϊόντα αποταμίευσης δεν έχει μειωθεί σημαντικά παρά τις χαμηλές αποδόσεις.

Έτσι, οι τράπεζες δεν έχουν ισχυρό κίνητρο να αυξήσουν επιθετικά τα επιτόκια που προσφέρουν στους αποταμιευτές.

Το μεγάλο κέρδος από το «άνοιγμα της ψαλίδας»

Η περιορισμένη αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων σε συνδυασμό με την ταχύτερη αναπροσαρμογή των δανείων δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους για τις τράπεζες.

Το λεγόμενο spread, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο που χρεώνουν στα δάνεια και στο επιτόκιο που πληρώνουν στις καταθέσεις, αυξήθηκε ήδη στο 4,45% τον Απρίλιο από 4,08% τον Μάρτιο.

Την ίδια περίοδο το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων ανέβηκε στο 4,76%, ενώ τα επιτόκια των καταθέσεων κινήθηκαν οριακά υψηλότερα.
Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες κερδίζουν περισσότερα από κάθε ευρώ που δανείζουν, χωρίς να αυξάνουν αντίστοιχα το κόστος που πληρώνουν για τις καταθέσεις.

Τι πρέπει να προσέξουν οι αποταμιευτές

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους καταθέτες να συγκρίνουν προσεκτικά τα διαθέσιμα προϊόντα πριν ανανεώσουν μια προθεσμιακή κατάθεση, καθώς οι διαφορές μεταξύ τραπεζών μπορεί να είναι σημαντικές.

Παράλληλα, όσοι διαθέτουν μεγαλύτερα ποσά μπορούν να εξετάσουν προγράμματα μεγαλύτερης διάρκειας, τα οποία συνήθως προσφέρουν καλύτερες αποδόσεις από τις βραχυχρόνιες τοποθετήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η νέα αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ δεν φαίνεται ότι θα μεταφραστεί σε σημαντική ενίσχυση του εισοδήματος των καταθετών. Αντίθετα, οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι αναμένεται να είναι οι ίδιες οι τράπεζες, οι οποίες θα συνεχίσουν να επωφελούνται από τη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα επιτόκια δανείων και καταθέσεων.