FT: Συνωστισμός δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ

Περισσότερα από 400 μεγάλα πλοία αναμένουν στα ανοικτά της ανατολικής πλευράς των Στενών του Ορμούζ, καθώς οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές δεξαμενόπλοιων περιμένουν την ευρύτερη επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού μετά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ανάλυση των Financial Times σε δορυφορικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος κατέγραψε 441 μεγάλα πλοία μεγέθους δεξαμενόπλοιου συγκεντρωμένα έξω από το Σοχάρ και τη Φουτζέιρα, τα κύρια λιμάνια στην ανατολική πλευρά του στενού.

Η συγκέντρωση των εν λόγω δεξαμενόπλοιων στην περιοχή παρατηρήθηκε από δορυφόρο ραντάρ Sentinel-1, ο οποίος πέρασε πάνω από την περιοχή περίπου στις 2:15 μ.μ. GMT την Κυριακή (21/06). Αρκετές ναυτιλιακές εταιρείες έχουν δηλώσει ότι συγκεντρώνουν πλοία σε θέσεις κοντά στον Κόλπο, προκειμένου να επωφεληθούν από το πλήρες άνοιγμα των Στενών.

Ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί σημαντικά σε σύγκριση με τον Απρίλιο, όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν αποκλεισμό της θαλάσσιας οδού.

Αν και είναι ασυνήθιστα υψηλός με βάση τα ιστορικά δεδομένα, ο αριθμός των πλοίων είναι ωστόσο μειωμένος κατά 42 σε σχέση με το προηγούμενο πέρασμα του Sentinel-1, πέντε ημέρες νωρίτερα. Οι διαχειριστές πλοίων φαίνεται πως την προηγούμενη εβδομάδα εκμεταλλεύτηκαν τη φαινομενική “αύξηση της ασφάλειας” για να επιχειρήσουν διελεύσεις, μετά και την ανακοίνωση της προκαταρκτικής συμφωνίας από τις ΗΠΑ και το Ιράν.

Το Ιράν, παρότι συμφώνησε να ανοίξει και να αποναρκοθετήσει τις κύριες ναυτιλιακές λωρίδες των Στενών, κήρυξε εκ νέου κλειστή τη θαλάσσια οδό το Σάββατο (20/06), μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο.

Ο δορυφόρος Sentinel-1 δεν κατέγραψε σημαντική κίνηση στο κύριο κανάλι των Στενών την Κυριακή (21/06).

Την ίδια μέρα ΗΠΑ και Ιράν πραγματοποιήσαν έντονες διαπραγματεύσεις στην Ελβετία μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας (22/06) σχετικά με τη μορφή της τελικής συμφωνίας.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι συζητήσεις περιλάμβαναν «την αποσαφήνιση ορισμένων από τα συγκεχυμένα μηνύματα από το Ιράν» για τα Στενά του Ορμούζ και «τη δημιουργία μηχανισμών αποκλιμάκωσης (deconfliction)» για να διασφαλιστεί ότι η θαλάσσια οδός θα παραμείνει πλήρως ανοιχτή.

Το Ιράν είχε προηγουμένως υπονοήσει ότι, μετά από την περίοδο 60 ημερών, θα μπορούσε να απαιτήσει από τα πλοία να πληρώνουν για τη διέλευση από την περιοχή με κάποια μορφή, για παράδειγμα αγοράζοντας ιρανική ασφάλιση.

Η απότομη αύξηση των μετακινήσεων την περασμένη εβδομάδα υποδηλώνει, ωστόσο, ότι οι διαχειριστές των πλοίων αποκτούν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ενδέχεται να είναι πρόθυμοι να αναλάβουν ταξίδια που προηγουμένως θεωρούνταν πολύ επικίνδυνα, ακόμη και πριν οριστικοποιηθεί μια συμφωνία.

Τέσσερα δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ έπλεαν μέσω των Στενών το πρωί της Δευτέρας, ο υψηλότερος αριθμός από το ξέσπασμα της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.

Το Σάββατο, το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων MSC Qingdao εξήλθε από τον Κόλπο μέσω των Στενών, ακολουθώντας μια διαδρομή που πλησιάζει τις ακτές του Ομάν. Η MSC είχε στο παρελθόν γίνει στόχος ιρανικών πληγμάτων σε αρκετά πλοία της, ενώ δύο από τα σκάφη της είχαν καταληφθεί από μέλη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν.

Το MSC Qingdao έπλεε με ενεργοποιημένο τον πομπό του (transponder), πράγμα που σημαίνει ότι η τοποθεσία του μεταδιδόταν ευρέως. Αυτό υποδηλώνει ότι υπήρχαν λιγότερες ανησυχίες για ιρανικές επιθέσεις μετά την ανακοίνωση της ειρηνευτικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν την περασμένη εβδομάδα, παρά τον φόβο ότι η συμφωνία δεν θα αντέξει.

Ιρανικά δεξαμενόπλοια πλέουν επίσης πιο ελεύθερα προς και από τον Κόλπο, αφότου οι ΗΠΑ συμφώνησαν να άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και πλοίων την Τετάρτη.

Οι δορυφορικές εικόνες ραντάρ έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των “παραδοσιακών” εικόνων για την παρακολούθηση των πλοίων, καθώς μπορούν να αποτυπώσουν τι συμβαίνει τη νύχτα και δεν επηρεάζονται από σύννεφα. Επίσης καταγράφονται πλοία που δεν εκπέμπουν τις θέσεις τους.

Τα δεδομένα, ωστόσο, επιτρέπουν μόνο εκτιμήσεις για το μέγεθος των πλοίων, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη βέβαιη ταυτοποίηση συγκεκριμένων πλοίων.