Ανακάλυψη: Οι φάλαινες φυσητήρες της Μεσογείου μιλούν διαφορετικές διαλέκτους

Ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι φάλαινες φυσητήρες που ζουν σε διαφορετικές περιοχές της Μεσογείου παρουσιάζουν παρόμοιες διαφοροποιήσεις στον τρόπο που επικοινωνούν.

Οι φυσητήρες επικοινωνούν μέσω ακολουθιών σύντομων ήχων. Ωστόσο, το ρυθμικό μοτίβο αυτών των ήχων, δηλαδή η «διάλεκτός» τους, μπορεί να διαφέρει από τη μία μητριαρχική ομάδα στην άλλη.

Το σημαντικό είναι ότι μια ομάδα φυσητήρων συναναστρέφεται μόνο άλλες ομάδες που μιλούν την ίδια «διάλεκτο» και επομένως ανήκουν στην ίδια «φωνητική φυλή».

«Η διάλεκτος χρησιμοποιείται για τη δημιουργία κοινωνικών δομών, μέσα στις οποίες τα ζώα συνεργάζονται», εξήγησε ο δρ Λουκ Ρέντελ από το Πανεπιστήμιο του Σεντ Άντριους και συγγραφέας της νέας μελέτης στον Guardian. Όπως σημείωσε, υπάρχουν ομοιότητες με τους ανθρώπους, οι οποίοι συχνά αισθάνονται πιο άνετα να ξεκινήσουν μια συζήτηση με κάποιον που ακούγεται οικείος.

Δύο διαφορετικές «διάλεκτοι» στη Μεσόγειο – Οι καταγραφές σε Ελλάδα και Ισπανία

Ο Ρέντελ και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν δύο ξεχωριστές διαλέκτους στους φυσητήρες της Μεσογείου.

Το εύρημα προσφέρει νέα στοιχεία για το πώς δημιουργούνται οι διάλεκτοι στους φυσητήρες.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the Royal Society B, οι ερευνητές αναφέρουν ότι γενετικές αναλύσεις έχουν δείξει πως οι μεσογειακοί φυσητήρες είναι σε μεγάλο βαθμό απομονωμένοι από άλλους πληθυσμούς του είδους. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι αναπαραγωγικές επαφές μεταξύ των πληθυσμών της δυτικής και της ανατολικής Μεσογείου είναι περιορισμένες, αν και ορισμένα άτομα έχουν καταγραφεί να μετακινούνται ανάμεσα στις δύο περιοχές.

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν ηχογραφήσεις από υδρόφωνα που πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα 112 ημερών μεταξύ 2003 και 2021.

Οι καταγραφές έγιναν στην Ελληνική Τάφρο, κοντά στην Ελλάδα στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς και γύρω από τις Βαλεαρίδες Νήσους, στα ανοιχτά της Ισπανίας, στη δυτική λεκάνη της Μεσογείου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, παρότι ορισμένα μοτίβα ήχων εμφανίζονταν σχεδόν αποκλειστικά είτε στη δυτική είτε στην ανατολική Μεσόγειο, οι περισσότερες «λέξεις» των φυσητήρων αποτελούνταν από τέσσερα κλικ.

Ωστόσο, υπήρχε μια βασική διαφορά: οι φυσητήρες της δυτικής Μεσογείου προτιμούσαν ένα μοτίβο 3+1, με τρία ισόχρονα κλικ, ακολουθούμενα από μια μεγαλύτερη παύση και στη συνέχεια ένα ακόμη κλικ. Αντίθετα, οι φυσητήρες της ανατολικής Μεσογείου χρησιμοποιούσαν μια ταχύτερη εκδοχή του ίδιου μοτίβου.

Παρόλα αυτά, υπήρχε και αλληλεπικάλυψη, καθώς ορισμένοι φυσητήρες της ανατολικής Μεσογείου παρήγαγαν περιστασιακά και τη «δυτική» διάλεκτο.

Πώς γεννιούνται οι νέες διάλεκτοι

Σύμφωνα με τον Ρέντελ, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι φυσητήρες εγκαταστάθηκαν αρχικά στη δυτική Μεσόγειο και στη συνέχεια εξαπλώθηκαν προς τα ανατολικά, όπου ανέπτυξαν σταδιακά μια πιο γρήγορη εκδοχή της ίδιας διαλέκτου.

«Οι φάλαινες της ανατολής θυμούνται τους παλιούς τρόπους, αλλά προχωρούν μπροστά και έχουν διαμορφώσει μια ελαφρώς διαφορετική εκδοχή αυτού που είναι ξεκάθαρα ο ίδιος γενικός τύπος κώδικα. Τον έχουν εξελίξει και τον έχουν αλλάξει λίγο», ανέφερε.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η δημιουργία νέων διαλέκτων είναι μια αργή διαδικασία που απαιτεί έναν βαθμό απομόνωσης μεταξύ των πληθυσμών. Το φαινόμενο αυτό παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με την πολιτισμική εξέλιξη των ανθρώπινων γλωσσών αλλά και των διαλέκτων που συναντώνται στα τραγούδια των πτηνών.

«Είναι το πρώτο παράδειγμα όπου μπορούμε να παρατηρήσουμε ένα στιγμιότυπο και να σκεφτούμε: “Αυτό φαίνεται να μας δείχνει πώς δημιουργούνται οι νέες διάλεκτοι”. Γνωρίζαμε ότι υπήρχαν διαφορετικές διάλεκτοι, αλλά ποτέ δεν είχαμε δει την προέλευσή τους ή στοιχεία για το πώς εμφανίζονται. Εδώ βλέπουμε μια ομάδα φυσητήρων που αποσχίστηκε από έναν μεγαλύτερο πληθυσμό και έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει τη διάλεκτό της», κατέληξε ο Ρέντελ.