Κύκλωμα ρευματοκλοπών: Το σπάνιο κόλπο για να “χακάρουν” ακόμα και ψηφιακούς μετρητές

Εξαρθρώθηκε από την Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος εξαρθρώθηκε εγκληματική οργάνωση, τα μέλη της οποίας δραστηριοποιούνταν συστηματικά στη διάπραξη εκτεταμένων ρευματοκλοπών και παράνομων παρεμβάσεων σε αναλογικούς και ψηφιακούς μετρητές παροχών ηλεκτρικής ενέργειας του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε., σε περιοχές της Αττικής, της Θεσσαλονίκης, των Σερρών, του Κιλκίς, της Χαλκιδικής, της Καβάλας, της Πέλλας, της Ημαθίας, της Πιερίας, του Έβρου, της Ξάνθης, της Λάρισας, των Τρικάλων και της Ηλείας.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν 5 άτομα, εκ των οποίων 3 μέλη της οργάνωσης, έπειτα από συντονισμένη αστυνομική επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε πρωινές ώρες της Τρίτης, 23 Ιουνίου, σε περιοχές της Θεσσαλονίκης.

Σε βάρος τους, καθώς και σε βάρος ακόμη 101 φυσικών και νομικών προσώπων, σχηματίσθηκε δικογραφία για –κατά περίπτωση- σύσταση και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, διακεκριμένες κλοπές, απάτες, κλοπές, παρακώλυση λειτουργίας πληροφοριακών συστημάτων και διακεκριμένες φθορές ψηφιακών δεδομένων, κατά συναυτουργία και κατ’ εξακολούθηση, καθώς και παράβαση του νόμου περί όπλων.

Ειδικότερα, κατόπιν πολύμηνης έρευνας, σε συνεργασία με τα αρμόδια Τμήματα του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε., προέκυψε ότι τα τρία βασικά μέλη της οργάνωσης είχαν συγκροτήσει, τουλάχιστον από το 2017, δομημένη και με διαρκή δράση εγκληματική ομάδα, με σκοπό την κατ’ επάγγελμα, με την ίδια ή διαφορετική σύνθεση κάθε φορά, τέλεση παράνομων επεμβάσεων σε αναλογικούς και ψηφιακούς μετρητές παροχών ηλεκτρικής ενέργειας του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. σε πλείστες περιοχές της ελληνικής επικράτειαςκαι την αποκόμιση παράνομου περιουσιακού οφέλους.

Οι παράνομες επεμβάσεις πραγματοποιούνταν κατόπιν αιτήματος φυσικών και νομικών προσώπων, που ήταν συμβεβλημένοι χρήστες των παροχών ηλεκτρικής ενέργειας. Σκοπός των παρεμβάσεων ήταν η μείωση της καταγραφόμενης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας έναντι της πραγματικής, με αποτέλεσμα τη διενέργεια ρευματοκλοπών μεγάλης κλίμακας προς όφελος των χρηστών, αλλά και της ίδιας της εγκληματικής οργάνωσης.

Για την επίτευξη του σκοπού τους, τα μέλη της οργάνωσης είχαν αναπτύξει συγκεκριμένο τρόπο δράσης (modusoperandi), ο οποίος διαφοροποιούνταν ανάλογα με τον τύπο του μετρητή ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο πραγματοποιούσαν την παράνομη επέμβαση.

Πιο αναλυτικά, στους αναλογικούς μετρητές πραγματοποιούσαν κάθε είδους αυθαίρετη, όπως παρέμβαση μέσω γεφυρών, διακλαδώσεων, επεμβάσεων σε πηνία, παραβίασης σφραγίδων, απομονώσεων καλωδίων- πηνίων τάσεως κ.α., επιτυγχάνοντας σημαντική μείωση της καταγραφόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι της πραγματικά καταναλισκόμενης.

Μοναδική παγκοσμίως η μεθοδολογία τους για τους ψηφιακούς μετρητές τύπου EDMIATLAS

Ακόμη πιο εξελιγμένη και μοναδική παγκοσμίως μεθοδολογία ακολουθούσαν στους ψηφιακούς μετρητές τύπου EDMIATLAS. Ειδικότερα, χρησιμοποιούσαν εξειδικευμένο παράνομο λογισμικό (firmware), το οποίο εγκαθιστούσαν στο σώμα του μετρητή με τη χρήση ειδικής οπτικής κεφαλής. Με τον τρόπο αυτό, αποκτούσαν παράνομη πρόσβαση στο λογισμικό του μετρητή και στο πληροφοριακό σύστημα τηλεμέτρησης του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε., μέσω του οποίου αποστέλλονταν διαδικτυακά τα δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Στη συνέχεια, εισήγαγαν στο λογισμικό του μετρητή ειδικούς συντελεστές κλίμακας και χρονικές παραμέτρους εφαρμογής, με τους οποίους προκαθόριζαν το ποσοστό μείωσης της καταγραφόμενης κατανάλωσης και το χρονικό διάστημα εφαρμογής της παραποίησης, με αποτέλεσμα να αλλοιώνονται τα στοιχεία κατανάλωσης που καταγράφονταν και μεταδίδονταν στο κέντρο τηλεμέτρησης του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.

Η μακροχρόνια χρήση του συγκεκριμένου λογισμικού είχε ως αποτέλεσμα τη διαρκή αλλοίωση των αποστελλόμενων δεδομένων και τη διατάραξη της λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος τηλεμέτρησης του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Παράλληλα, οι παρεμβάσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η πρόσβαση των αρμόδιων υπηρεσιών του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. στα πραγματικά δεδομένα της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλωνόταν από τις επηρεαζόμενες παροχές.

Σε πολλές περιπτώσεις οι παρεμβάσεις είχαν περιοδικό χαρακτήρα, καθώς τα μέλη της οργάνωσης επανέρχονταν ανά μήνα, τρίμηνο ή εξάμηνο, προκειμένου να ανανεώνουν τους συντελεστές κλίμακας και τις λοιπές παραμέτρους που επηρέαζαν τη μείωση της καταγραφόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρακτική αυτή προσέδιδε στη δράση τους χαρακτηριστικά «συνδρομητικής υπηρεσίας», εξασφαλίζοντας συνεχή ροή παράνομων εσόδων.

Μάλιστα, τα μέλη της οργάνωσης είχαν αναπτύξει και δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου στοιχείων των παροχών ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που τους επέτρεπε να παρακολουθούν στοιχεία κατανάλωσης, ενεργοποιήσεις και απενεργοποιήσεις μετρητών και λοιπά τεχνικά δεδομένα των παροχών στις οποίες είχαν παρέμβει.

Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει το γεγονός ότι σε συνολικά 88 ψηφιακούς μετρητές διαπιστώθηκαν παρεμβάσεις με τη χρήση του προαναφερόμενου παράνομου λογισμικού. Ο κατασκευαστής των συγκεκριμένων μετρητών χαρακτήρισε τις επεμβάσεις ως το πλέον εξεζητημένο περιστατικό που έχει εντοπισθεί διεθνώς σε περισσότερους από δύο εκατομμύρια μετρητές του ίδιου τύπου που λειτουργούν παγκοσμίως. Λόγω της πρωτοτυπίας και της τεχνικής πολυπλοκότητας του λογισμικού που χρησιμοποιήθηκε, αναπτύχθηκε ειδικό εργαλείο διάγνωσης για την ανίχνευση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων.

Κατά την έρευνα διαπιστώθηκε επίσης ότι η οργάνωση δεν περιοριζόταν αποκλειστικά σε περιπτώσεις ρευματοκλοπής. Ειδικότερα, σε δύο περιπτώσεις φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων διαπιστώθηκαν παράνομες επεμβάσεις με σκοπό όχι τη μείωση της καταγραφόμενης κατανάλωσης, αλλά την τεχνητή αύξηση της εμφανιζόμενης ως παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την παράνομη οικονομική ωφέλεια των εμπλεκομένων.

Για να πετύχουν τον σκοπό τους, τα μέλη της οργάνωσης διέθεταν σαφώς καθορισμένους και διακριτούς ρόλους, ως εξής:

–52χρονος, είχε συντονιστικό ρόλο, παρέχοντας κατευθύνσεις στα λοιπά μέλη όσον αφορά τις αυθαίρετες – παράνομες παρεμβάσεις στους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και το ρόλο του φυσικού αυτουργού, ιδίως όταν επρόκειτο για ψηφιακούς μετρητές, ενώ καθόριζε το ύψος της αμοιβής που εισέπρατταν από τους καταναλωτές για λογαριασμό και προς όφελος των οποίων πραγματοποιούνταν,

–40χρονος, είχε κυρίως επιχειρησιακό ρόλο κατά την τέλεση των αξιόποινων πράξεων και ήταν επιφορτισμένος με την πραγματοποίηση των παράνομων παρεμβάσεων στους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας ενώ επικουρικά και κατά περίπτωση αναλάμβανε ρόλο ενδιάμεσου, μεταφέροντας εντολές και κατευθύνσεις του 52χρονου προς μέλη που αναλάμβαναν την τέλεση παράνομων παρεμβάσεων σε μετρητές,

–43χρονος, ο οποίος είχε καθαρά επιχειρησιακό ρόλο κατά την τέλεση των αξιόποινων πράξεων και ήταν επιφορτισμένος με την τέλεση των παράνομων παρεμβάσεων στους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας και την παραλαβή των αμοιβών από τους καταναλωτές.

Όπως προέκυψε, σημαντικός αριθμός των εμπλεκόμενων παροχών αφορούσε επιχειρήσεις υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης, όπως πρατήρια υγρών καυσίμων, επιχειρήσεις εστίασης, internet cafe, βιομηχανικές μονάδες συσκευασίας κρεάτων, τροφίμων και γάλακτος, καθώς και ελαιοτριβεία. Σε πλήθος περιπτώσεων διαπιστώθηκε κοινό ιδιοκτησιακό ή συγγενικό υπόβαθρο μεταξύ των εμπλεκόμενων προσώπων και επιχειρήσεων, καθώς και χρονική αλληλουχία των παράνομων παρεμβάσεων. Σε αρκετές, μάλιστα, από τις εν λόγω περιπτώσεις, η ζημία που προκλήθηκε από τη μη καταγραφείσα ηλεκτρική ενέργεια υπερέβαινε τις 100.000 ευρώ ανά παροχή.

Πάνω από 600 παράνομες παρεμβάσεις σε μετρητές

Μέχρι σήμερα έχουν διαπιστωθεί 606 παράνομες παρεμβάσεις σε μετρητές παροχών ηλεκτρικής ενέργειας, που αφορούν 103 περιπτώσεις ρευματοκλοπών, με τη συνολική οικονομική ζημία να ανέρχεται σε 9.163.354 ευρώ. Επίσης, εντοπίστηκαν δύο περιπτώσεις απάτης μέσω της παράνομης αύξησης της εμφαινόμενης ως παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, η ακριβής οικονομική διάσταση των οποίων εξακολουθεί να διερευνάται.

Από τις παράνομες αυτές δραστηριότητες εκτιμάται ότι η εγκληματική οργάνωση αποκόμισε τουλάχιστον 371.000 ευρώ.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε οικίες, οχήματα και επαγγελματικούς χώρους όπου, μεταξύ άλλων, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν περίστροφο 9 mm, κρότου αερίου και πλήθος εργαλείων, μολιβδοσφραγίδων και ειδικού εξοπλισμού, ηλεκτρολογικού υλικού κλπ. καθώς επίσης το χρηματικό ποσό των 24.970 ευρώ.

Επιπλέον, στο πλαίσιο των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν από συνεργεία του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. σε παροχές ηλεκτρικής ενέργειας, καταστήματα και επιχειρήσεις που εξετάστηκαν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, εντοπίστηκαν δύο αυτόφωρες περιπτώσεις ρευματοκλοπής, για τις οποίες συνελήφθησαν αντίστοιχα οι δύο νόμιμοι εκπρόσωποι – ιδιοκτήτες των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων.

Ειδικότερα, στη μία περίπτωση, προέκυψε ότι παροχή ηλεκτρικής ενέργειας που είχε διακοπεί από το έτος 2019 είχε επανασυνδεθεί αυθαίρετα και χρησιμοποιούνταν για την ηλεκτροδότηση επιχειρήσεων, με την υπολογισθείσα ζημία να ανέρχεται σε 65.775 ευρώ, ενώ στη δεύτερη περίπτωση διαπιστώθηκε παράνομη γεφύρωση τριφασικού μετρητή επιχείρησης, με αποτέλεσμα τη μη καταγραφή 6.532 kWh ηλεκτρικής ενέργειας και οικονομική ζημία ύψους 4.401 ευρώ. Οι συλληφθέντες, με τη δικογραφία που σχηματίσθηκε σε βάρος τους, οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.