ΑΥΣΤΗΡΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΤΗΣΕΙΣ: ΤΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΒΑΛΕΙΣ ΣΤΗ ΒΑΛΙΤΣΑ ΣΟΥ
Ο διπλασιασμός των εκρήξεων power banks και άλλων συσκευών που έχουν μπαταρία ιόντων λιθίου οδήγησε σε πιο αυστηρούς κανόνες.
Αν τυχόν πρόκειται να μπεις σε αεροπλάνο, είναι χρήσιμο να έχεις υπ’ όψιν σου κάποιες αλλαγές που έγιναν από τον περασμένο Μάιο και αφορούν όσα βάζεις στις αποσκευές σου.
Ή καλύτερα, όσα δεν μπορείς να βάζεις στη βαλίτσα και πρέπει πια, να μπαίνουν στην χειραποσκευή.
Εκτός και αν θες να προκαλέσεις φωτιά.
Διπλασιάστηκαν οι εκρήξεις power banks σε ένα χρόνο
Από το Μάιο του 2025 οι αεροπορικές εταιρείες προσέθεσαν στις οδηγίες τους πως οι επιβάτες των πτήσεων δεν έπρεπε να τοποθετούν τα power banks, τις συσκευές ατμίσματος, τα ασύρματα ακουστικά και όποια άλλη συσκευή έχει μπαταρία ιόντων λιθίου στις βαλίτσες.
Πρέπει να τις έχουμε στην χειραποσκευή.
Έκτοτε, έχει διπλασιαστεί ο αριθμός των εκρήξεων τους, με τα power banks να έχουν αναρριχηθεί στο Νο1 της λίστας με τους κινδύνους ασφαλείας, σε πολλές αρχές αεροπορίας, όπως αποκάλυψε το BBC.
Χαρακτηριστικά, το 2024 τα περιστατικά που είχαν αναφερθεί στις βρετανικές αρχές ήταν 316. Ένα χρόνο μετά έγιναν 643, ενώ διπλασιάστηκαν και οι αναφορές για υπερθέρμανση ή δυσλειτουργία συσκευών: από 123 έγιναν 206.
Οι νέες οδηγίες προς τους ταξιδιώτες για τις συσκευές με μπαταρία λιθίου
Ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (International Civil Aviation Organization -ICAO) αποκάλυψε πως υπάρχουν περί τα δυο περιστατικά με μπαταρίες λιθίου κάθε εβδομάδα και για αυτό προχώρησε σε αυστηροποίηση της οδηγίας.
Mεταξύ άλλων,
- προέκυψε ο περιορισμός των έως 2 power banks ανά επιβάτη (έως 100Wh είναι ελεύθερη. Αν υπερβαίνουν 160Wh χρειάζεται η έγκριση της αεροπορικής, καθώς πρέπει να χρησιμοποιούνται για βοηθήματα κινητικότητας),
- απαγορεύτηκε η επαναφόρτιση του power bank κατά την πτήση και
- τονίστηκε ότι οι συσκευές πρέπει να είναι προστατευμένες (να τοποθετούνται στις αρχικές συσκευασίες ή σε ξεχωριστή πλαστική σακούλα ή σε προστατευτική θήκη ή να καλύπτονται οι ακροδέκτες) και προσβάσιμες -όχι πάνω στο ντουλάπι, αλλά στα πόδια μας.
Καλού κακού, επαναλήφθηκε πως απενεργοποιούμε τα laptops πριν τα βάλουμε στην χειραποσκευή και ότι οι “έξυπνες” τσάντες με power bank ή μπαταρίες ιόντων λιθίου επιτρέπονται, εφόσον η μπαταρία μπορεί να αφαιρεθεί πριν από το check-in και να μεταφερθεί στις χειραποσκευές του επιβάτη.
Διευκρινίστηκε και ότι οι “έξυπνοι” που εξακολουθούν να τοποθετούν τις μπαταρίες λιθίου στις αποσκευές τους, οι οποίες καταλήγουν στο cargo θέτουν κίνδυνο για τη ζωή όλων των επιβατών και φυσικά, τη δική τους.
Γιατί ανατινάζονται τα power banks
Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου μπορούν να έχουν 20 διαφορετικά συστατικά, μερικά από τα οποία είναι υγρά, καθιστώντας τα πιο πτητικά από άλλα, στερεά μέρη όπως τα ηλεκτρόδια ή το περίβλημα.
Η άσκηση πίεσης σε μια μπαταρία ιόντων λιθίου μπορεί να οδηγήσει σε «θερμική διαφυγή», δηλαδή μια ανεξέλεγκτη αύξηση της θερμοκρασίας, ωστόσο όπως αναφέρει ο καθηγητής Επιστήμης και Μηχανικής Υλικών, Neeraj Sharma στην Guardian η έκρηξη μιας μπαταρίας είναι εξαιρετικά σπάνια.
Για να καταλάβουμε το λόγο που εκρήγνυνται οι μπαταρίες λιθίου, είναι χρήσιμο να μάθουμε πώς λειτουργούν.
Σύμφωνα με όσα έχει γράψει ο Στέλιος Στάθης, μηχανολόγος, μηχανικός και υπεύθυνος στο τμήμα κατάσβεσης εταιρείας που προσφέρει υπηρεσίες ασφάλειας και ελέγχου, οι μπαταρίες ιόντων λιθίου είναι τύπος επαναφορτιζόμενης μπαταρίας «στην οποία τα ιόντα λιθίου κινούνται από το αρνητικό ηλεκτρόδιο προς το θετικό κατά τη διάρκεια της εκφόρτισης και αντίστροφα κατά τη φόρτιση {…}.
Ο ηλεκτρολύτης, υγρό που υπάρχει μέσα στην μπαταρία και επιτρέπει την μετακίνηση ιόντων και τα δύο ηλεκτρόδια είναι τα συστατικά του στοιχείου μπαταρίας ιόντων λιθίου. Το περίβλημα των κυψελών μπορεί να είναι μέταλλο ή πολυμερές».
Ως προς την αιτία πυρκαγιάς, εξηγείται πως τα πιθανά αίτια έναρξης είναι
- εσωτερικά κατασκευαστικά ελαττώματα,
- φυσική ζημιά κατά την συναρμολόγηση και τη χρήση,
- κάποιο ηλεκτρικό αίτιο όπως η υπερφόρτιση ή το βραχυκύκλωμα
- ή κάποιο θερμικό αίτιο, με πρώτο την έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες».
Η αστοχία της κυψέλης οδηγεί σε πτώση τάσης και αυξανόμενη απελευθέρωση θερμότητας και σηματοδοτεί την έναρξη της «θερμικής διαφυγής’».
Γιατί σβήνουν δύσκολα οι φλεγόμενες μπαταρίες λιθίου
Η πίεση της καμπίνας δεν θα έφτανε στις μπαταρίες που έχουν περίβλημα πολλαπλών στρωμάτων, ωστόσο οποιοδήποτε κλειστό περιβάλλον καθιστά τις πυρκαγιές ιδιαίτερα επικίνδυνες.
Στο αεροπλάνο τα πράγματα είναι χειρότερα, καθώς δεν γίνεται εκκένωση στον αέρα.
Η αύξηση της θερμοκρασίας (ή η περισσότερη πίεση) παράγει περισσότερη θερμότητα, προκαλείται υπερθέρμανση, βραχυκύκλωμα ή υπερφόρτιση ή φυσική καταστροφή της μπαταρίας, της οποίας τα υλικά αρχίζουν να αποσυντίθεται και να απελευθερώνουν θερμότητα.
Η χημική αντίδραση επιταχύνεται ανεξέλεγκτα, παράγεται φλόγα, καπνός και ενδεχομένως έκρηξη.
Η παραγόμενη θερμότητα ανεβάζει ακόμα πιο γρήγορα τη θερμοκρασία και η κατάληψη είναι έκλυση τοξικών αερίων, ανάφλεξη ή και έκρηξη. Για αυτό και είναι μεγάλος ο κίνδυνος στα αεροπλάνα.
Οι φωτιές αυτές είναι δύσκολο να σβήσουν, καθώς συχνά το μέταλλο λιθίου πιάνει φωτιά, μαζί με όλο το περίβλημα και το πλαστικό «δηλαδή υλικά υψηλής ενέργειας που μπορούν να καούν για πολύ περισσότερο χρόνο», όπως τόνισε η καθηγήτρια Amanda Ellis, επικεφαλής της Σχολής Χημικής και Βιοϊατρικής Μηχανικής του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης.
Οι 3 λόγοι που δεν ρίχνεις ποτέ νερό σε φλεγόμενη μπαταρία λιθίου
Όπως εξηγούν οι ρυθμιστές αρχές, αν τυχόν συμβεί το κακό καλό είναι να υπάρχει άμεση αντίδραση, κάτι που δεν μπορεί να γίνει εφόσον το power bank είναι στη βαλίτσα, στο χώρο αποσκευών.
Οι ειδικοί έκριναν πως εφόσον συμβεί κάτι στην καμπίνα, υπάρχουν τα μέσα να τακτοποιηθεί εγκαίρως πριν προκαλέσει μεγαλύτερα προβλήματα -για παράδειγμα υπάρχουν πυροσβεστήρες διαθέσιμοι, για να λήξουν την έκτακτη ανάγκη.
Τονίζεται ότι δεν ρίχνουμε ποτέ νερό σε φλεγόμενη μπαταρία λιθίου, καθώς στην ουσία πρόκειται για χημική αντίδραση που συμβαίνει μέσα στα “κελιά” που έχουν παράγει τεράστια θερμότητα. Ως εκ τούτου, το νερό θα σβήσει στιγμιαία τη φλόγα, αλλά εσωτερικά η θερμότητα θα παραμείνει μεγάλη και άρα θα υπάρξει αναζωπύρωση.
Δεν πρέπει να ξεχνάς και ότι σε υψηλές θερμοκρασίες, το νερό εξατμίζεται πριν φτάσει στον προορισμό του. Κατά συνέπεια, αν πετάξεις νερό θα γίνει καυτός ατμός που θα επιδεινώσει το πρόβλημα.
Κράτα και ότι το υγρό που υπάρχει μέσα στην μπαταρία (βλ. ηλεκτρολύτης) είναι εύφλεκτο και αντιδρά με το νερό, με συνέπεια να “βγαίνουν” τοξικά αέρια ή και υδρογόνο που επίσης, εκρήγνυται.
Χρειάζεται πυροσβεστήρας ξηρής σκόνης ή CΟ2. Όταν υπάρχει η δυνατότητα, απλά αφήνεις την μπαταρία να καίγεται, σε ασφαλές σημείο.
