ΟΙ ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΜΕ ΓΑΛΑΖΙΑ ΣΗΜΑΙΑ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΓΕΜΑΤΕΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑ
Τι αποκαλύπτουν οι μετρήσεις του ΠΑΚΟΕ για την Αττική και γιατί οι επίσημες Γαλάζιες Σημαίες σε παραλίες δεν συμπίπτουν πάντα με την καθαρότητα των νερών.
Υπάρχει ένας φορέας που εμπιστευόμαστε κάθε χρόνο, για να μάθουμε πόσο καθαρά είναι τα νερά στις παραλίες που επισκεπτόμαστε τα καλοκαίρια. Ή καλύτερα, πόσο ασφαλή για την υγεία μας είναι τα νερά που επιλέγουμε να βυθιστούμε, προκειμένου να δροσιστούμε.
Είναι ο ΠΑΚΟΕ, που διενεργεί κάθε χρόνο μετρήσεις σε νερά παραλιών, ώστε να ενημερώσει αν είναι κατάλληλα ή ακατάλληλα για κολύμβηση, ώστε να πάρουν οι λουόμενοι τα μέτρα τους.
Όπου “μέτρα τους” κατ’ αρχάς, να μην καταπιούν το θαλασσινό νερό που είναι γεμάτο μικρόβια.
Ο χημικός, γεωλόγος, Πανεπιστημιακός, Παναγιώτης Χριστοδουλάκης είναι πρόεδρος του Πανελληνίου Κέντρου Οικολογικών Ερευνών, μιας αστικής, επιστημονικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας με 35.000 μέλη που συμπληρώνει φέτος 48 χρόνια ενεργής δραστηριοποίησης σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος, των καταναλωτικών δικτύων και της δημόσιας υγείας.
Του ζητήσαμε να μας εξηγήσει τη μεθοδολογία των μετρήσεων και γιατί πολλές φορές οι αριθμοί δεν συμφωνούν με τις Γαλάζιες Σημαίες.
Ο ΠΑΚΟΕ μας έδωσε τις μετρήσεις τις πρώτες μετρήσεις που έβγαλε από τις παραλίες που έχουν Γαλάζια Σημαία. Από τις 15 παραλίες που αναφέρονται σε αυτήν, τα νερά των τριών είναι γεμάτα εντερόκοκκους. Πρόκειται για μικρόβια επικίνδυνοι για τη δημόσια υγεία γενικά και δη για τις γυναίκες.
Διευκρινίζεται ότι επειδή δεν αναγράφονται οι συντεταγμένες των σημείων που τοποθετήθηκαν οι Γαλάζιες Σημαίες, υπάρχει σχετική απόσταση μεταξύ των δυο διαφορετικών μετρήσεων.
galazies-simaiesΟ κανονισμός και οι οδηγίες για τους ελέγχους στις παραλίες
Για να καταλάβουμε τη σοβαρότητα του θέματος, κατ’ αρχάς πρέπει να μάθουμε ποια μικρόβια ελέγχονται στις ελληνικές θάλασσες, ώστε να διαπιστωθεί αν είναι κατάλληλες ή ακατάλληλες για χρήση και βάσει ποιου κανονισμού;
«Η νομοθεσία που υπάρχει είναι του 2006. Πρόκειται για ευρωπαϊκή οδηγία, η οποία έχει ενσωματωθεί και στην Ελλάδα.
Κάνουμε λοιπόν, τις μετρήσεις που προβλέπονται σε αυτήν και αφορούν δυο μικροβιολογικές παραμέτρους, που “κρίνουν” αν οι θάλασσες είναι κατάλληλες ή ακατάλληλες.
Η μια είναι για Escherichia coli (κολοβακτηρίδιο) και η δεύτερη είναι για τον εντερόκοκκο, που και αυτό είναι επικίνδυνο μικρόβιο.
Σε αυτά τα δύο στηρίζεται η ελληνική νομοθεσία που έχει ενσωματώσει την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Ποια είναι τα όρια για τα “εξαιρετικής ποιότητας” νερά
Προφανώς και μέσα στην ευρωπαϊκή οδηγία αναφέρονται ακριβή όρια στα μικρόβια που μετρώνται, προκειμένου να βγει το “πόρισμα” αν κινδυνεύουμε εφόσον γίνει κατάποση ή όχι.
Είναι άλλα έξω, έξω (εκεί που καθόμαστε και ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία ή πλατσουρίζουμε -εκεί δηλαδή, που παίζουν τα μικρά παιδιά) και άλλα πιο βαθιά.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει όρια, για εξαιρετικής ποιότητας θαλασσινά νερά, τα 250 Escherichia coli και τους 100 εντερόκοκκους.
Εμείς λοιπόν, στεκόμαστε εκεί και μόνο εκεί: στα εξαιρετικής ποιότητας θαλασσινά νερά στα οποία έχει δικαίωμα να κολυμπάει ο Έλληνας πολίτης. Δεν μπορούμε δηλαδή, να “βαφτίσουμε” ως τέτοιο θαλασσινό νερό που έχει 500 κολοβακτηρίδια.
Αν λοιπόν, τα κολοβακτηρίδια είναι πάνω από 250 και οι εντερόκοκκοι πάνω από 100 λέμε πως τα νερά είναι ακατάλληλα».
Οι άλλες 5 μετρήσεις που θα έπρεπε να γίνονται
Ο πρόεδρος του ΠΑΚΟΕ επισημαίνει ότι αν ζητούμενο ήταν πράγματι, η ασφάλεια των λουόμενων θα έπρεπε να ελέγχονται και άλλα μικρόβια.
«Για εμάς που λειτουργούμε σχεδόν μισό αιώνα (48 χρόνια) και κάνουμε κάθε χρόνο μετρήσεις στις θάλασσες, υπάρχουν τουλάχιστον άλλες πέντε παράμετροι που θα έπρεπε να ελέγχονται.
Είναι
- *οι καρκινογόνοι υδρογονάνθρακες, από τα πετρελαιοειδή,
- *τα νιτρικά και τα φωσφορικά που δημιουργούν προβλήματα στα στομάχια των παιδιών και όποιων άλλων πίνουν νερό, όπως κολυμπούν ή απολαμβάνουν τη θάλασσα, καθώς σε υπερβολική ποσότητα πρόκειται για καυστικά υγρά,
- *η σαλμονέλα, συχνό παθογόνο βακτήριο που προκαλεί τροφική δηλητηρίαση και
- *το διαλυμένο οξυγόνο που υπάρχει μέσα στη θάλασσα, που είναι το οξυγόνο το οποίο χρειάζονται οι υδρόβιοι οργανισμοί, προκειμένου να λειτουργούν μέσα στη θάλασσα. Δίχως αυτό πεθαίνουν. Η μέτρηση μπορεί να δείξει ότι υπολειτουργεί το θαλάσσιο σύστημα, γεγονός που έχει συνέπειες και στους ανθρώπους».
Παρ’ όλα αυτά, «οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά συμφέροντα περιορίζουν τα βασικά κριτήρια για την ασφαλή χρήση της θάλασσας στα δυο».
Οι Γαλάζιες Σημαίες που «δεν δείχνουν τίποτα»
Ο ιδιωτικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που λέγεται ΠΑΚΟΕ λαμβάνει κάθε χρόνο κοντά στα 600 δείγματα, τα οποία πληρώνει από την τσέπη του.
«Το κόστος για τα φίλτρα και τα pads που χρησιμοποιούμε για αυτήν τη δουλειά είναι ακριβά. Στοιχίζουν περίπου 80.000 ευρώ κάθε χρόνο και πρόκειται στην ουσία, για οικονομική θυσία του οργανισμού μας».
«Το υπουργείο Περιβάλλοντος που είναι και το αρμόδιο για να ελέγχει την ποιότητα των νερών της θάλασσας, χρησιμοποιεί 10 ιδιωτικά εργαστήρια και δίνει 180.000 με 200.000 ευρώ στο καθ’ ένα, δηλαδή 2.000.000 ευρώ το χρόνο, για να πάρουν, να μετρήσουν και να βγάλουν τα αποτελέσματα από 1.500 δείγματα».
«Μάλιστα, δημοσιεύει τα αποτελέσματα τον επόμενο χρόνο από τη λήψη δειγμάτων. Δηλαδή, αυτές του 2026 θα εμφανιστούν τον Ιούνιο του 2027.
Στο μεσοδιάστημα, πάνε στις Βρυξέλλες, όπου “μαγειρεύονται” και μετά επιστρέφουν για να ενημερωθούμε πως από τα 1.500 δείγματα που εξετάστηκαν, τα 1.501 είναι πεντακάθαρα».
Από αυτήν την database προκύπτουν και οι Γαλάζιες Σημαίες.
«Είναι μια σύμβαση που υπεγράφη πριν δεκαετίες με τους Δανούς. Την υπέγραψε η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, ένας οικολογικός φορέας που κάνει κάθε χρόνο αυτήν τη δουλειά.
Όμως, δεν έχει δικά του εργαστήρια για να παίρνει τα δείγματα, να τα μετράει και να βγάζει αποτελέσματα.
Τι κάνει λοιπόν; Τα δανείζεται ή καλύτερα τα κλέβει από τον ελληνικό λαό. Πώς γίνεται αυτό; Όπως σας είπα, ο ελληνικός λαός πληρώνει κάθε χρόνο 2.000.000 ευρώ για να βγάλει το υπουργείο τα αποτελέσματα των μετρήσεων που κάνει κάθε χρόνο».
Οι δικαστικές νίκες επί διαμαρτυρόμενων δήμων
Δεν είναι λίγες οι φορές που δήμοι κινούνται νομικά εναντίον του ΠΑΚΟΕ. Έως τώρα, το Κέντρο έχει επιτύχει καταδίκες όσων το συκοφάντησαν.
Πώς;
«Έρχονται οι δήμοι και λένε “εσείς κύριοι του ΠΑΚΟΕ λέτε πως τα όρια είναι τα 250 κολοβακτηρίδια και οι 100 εντερόκοκοι. Εμείς λέμε πως είναι τα 500 και τα 300”.
Η συνήθης απάντηση μας είναι η προτροπή να πάνε αυτοί που τα λένε αυτά, να κολυμπήσουν στα συγκεκριμένα νερά και μετά να έλθουν να μας πουν τι έγινε».
Όταν φτάνουν τα δεδομένα των μετρήσεων στα δικαστήρια «οι δήμοι χάνουν. Δυο, τρεις δήμοι έχουν καταδικαστεί μάλιστα, και για συκοφαντική δυσφήμιση εναντίον μας, μετά τις αγωγές και τις μηνύσεις που έχουμε καταθέσει.
Καταλαβαίνουμε πως υπάρχουν επιχειρηματικά συμφέροντα, όταν επιχειρηματίες, ταβέρνες, ξενοδοχεία, εστιατόρια κλπ που βρίσκονται σε παραλιακά μέτωπα και δεν απολαμβάνουν το γεγονός ότι εμείς βγάζουμε τη θάλασσα που έχουν μπροστά μολυσμένη.
«Δεν μπορούμε όμως, να αφήνουμε παιδάκια και ενήλικες να κολυμπούν σε θάλασσα που έχει υψηλά επίπεδα κολοβακτηριδίων, πράγμα που σημαίνει πως αν πιουν λίγο νερό θα έχουν πρόβλημα με το στομάχι τους και τον οργανισμό τους, γενικότερα».
«Το όριο για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης, το νερό που πίνουμε δηλαδή, είναι 0 κολοβακτηρίδια και 0 εντερόκοκκοι. Φανταστείτε τι σημαίνει να πιείτε 100 ml νερού που έχει 200 εντερόκοκκους.
Για αυτό λέμε πως θέλει ιδιαίτερη προσοχή στις παραλίες που μετράμε και τα αποτελέσματα είναι πάνω από τα όρια».
Ο κύριος Χριστοδουλάκης επισημαίνει πως ο ΠΑΚΟΕ έχει στο πλευρό του και τους απλούς πολίτες, με χαρακτηριστικό το γεγονός ότι «στην ιστοσελίδα μας τον Ιούνιο μήνα είχαμε 500.000 με 600.000 επισκέψεις.
Το υπουργείο είχε 10 με 12.000. Έχουμε λάβει 25.000 emails, στα οποία άνθρωποι μας δίνουν συγχαρητήρια για τη δουλειά που κάνουμε και μας ζητούν να τους πούμε ποια νερά είναι ασφαλή για να κολυμπήσουν. Το υπουργείο δεν έχει ανταλλαγή emails με τους πολίτες».
Τώρα, μάλλον ξέρετε τι πρέπει να τσεκάρετε πριν κινήσετε για μια παραλία και δη στην Αττική.
