“Κούρσα” για αναβίωση των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν, με επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έφτασε το Σάββατο (11/07) στο Ομάν, προκειμένου να συζητήσει τις ρυθμίσεις για την ασφαλή διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Ουάσινγκτον ζητά από την Τεχεράνη να δεσμευτεί δημόσια ότι η ναυσιπλοΐα στην περιοχή θα είναι ελεύθερη και ασφαλής.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες, παρά την κλιμάκωση των εχθροπραξιών αυτή την εβδομάδα. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η εκεχειρία που είχε επιτευχθεί μεταξύ των δύο πλευρών έχει τερματιστεί.

Ωστόσο, την Παρασκευή και τις πρώτες ώρες του Σαββάτου δεν αναφέρθηκαν νέες επιθέσεις. Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι έχει συμφωνηθεί η πραγματοποίηση τηλεφωνικής επικοινωνίας μεταξύ του Ιράν, των ΗΠΑ, του Κατάρ και του Πακιστάν.

Οι διαμεσολαβητές προσπαθούν να οργανώσουν την επικοινωνία για όσο ο Αραγτσί βρίσκεται στο Ομάν.

Το Ομάν συμβάλλει στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για τον τερματισμό ενός πολέμου που έχει προκαλέσει ανασφάλεια στον Κόλπο και έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών σε όλο τον κόσμο, μετά την έναρξη των αεροπορικών επιδρομών των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Το CBS News και το βρετανικό συνεργαζόμενο δίκτυό του, το BBC, μετέδωσαν ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, αναμενόταν να ηγηθούν των διαπραγματεύσεων του Σαββάτου με τον Αραγτσί.

Αργότερα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars επικαλέστηκε πηγή, σύμφωνα με την οποία δεν πρόκειται να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις μέχρι οι Ηνωμένες Πολιτείες να υποχωρήσουν από τις θέσεις τους.

Καταριανοί διαμεσολαβητές είχαν συνομιλίες στην Τεχεράνη την Παρασκευή

Τρία εμπορικά δεξαμενόπλοια από το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία δέχθηκαν πυρά νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα. Το περιστατικό οδήγησε τις ΗΠΑ να πλήξουν στόχους στο Ιράν, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε χώρες του Κόλπου.

Ο Αραγτσί κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τη συμφωνία εκεχειρίας. Την Τρίτη, μετά τις επιθέσεις στα πλοία, οι ΗΠΑ ανακάλεσαν την άδεια που επέτρεπε την πώληση ιρανικού αργού πετρελαίου.

«Μπορεί να υπάρξει μόνο αμοιβαία συμμόρφωση», έγραψε ο Αραγτσί σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Παρότι το Ιράν δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις επιθέσεις στα πλοία, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τέτοιου είδους ενέργειες για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση.

Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν την Παρασκευή ότι το Ιράν ενημέρωσε τις ΗΠΑ πως οι πρόσφατες επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στα Στενά προήλθαν από ένα «ανεξέλεγκτο τμήμα του συστήματός του». Οι δηλώσεις αυτές φάνηκε να αποσκοπούν στην αποκλιμάκωση της έντασης.

Η νέα έξαρση των συγκρούσεων ενίσχυσε τις αμφιβολίες για το μέλλον μιας προσωρινής συμφωνίας, η οποία είχε στόχο τον τερματισμό του πολέμου. Παράλληλα, προκάλεσε άνοδο των τιμών του πετρελαίου, ένα πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα για τον Τραμπ ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο.

«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν μάς ζήτησε να συνεχίσουμε τις “συνομιλίες”. Συμφωνήσαμε, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες τούς ξεκαθάρισαν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι η εκεχειρία ΤΕΛΕΙΩΣΕ», έγραψε την Παρασκευή ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social.

Καταριανοί διαπραγματευτές συναντήθηκαν την Παρασκευή με Ιρανούς αξιωματούχους, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης και τη συζήτηση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει την υπόθεση και μίλησε στο Reuters.

Το Ιράν απειλεί με εκδίκηση για τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη

Σε γραπτή δήλωσή του το Σάββατο, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, απείλησε ότι θα εκδικηθεί τον θάνατο του προκατόχου και πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου.

Η δήλωση δημοσιοποιήθηκε με αφορμή τις τελετές κηδείας του πρώην ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στις οποίες δεν παρέστη ο νέος ανώτατος ηγέτης. Στο μήνυμα αναφερόταν ότι η εκδίκηση θα πραγματοποιηθεί ανεξάρτητα από τις συνέπειες για το Ιράν.

«Δεσμευόμαστε να εκδικηθούμε το αίμα του μαρτυρικού ηγέτη και όλων των μαρτύρων», ανέφερε το μήνυμα.

Ο Τραμπ είχε αναρτήσει την Παρασκευή ότι έδωσε εντολή στον αμερικανικό στρατό να είναι έτοιμος να εκτοξεύσει χιλιάδες πυραύλους κατά του Ιράν, σε περίπτωση που η Τεχεράνη επιχειρήσει να τον δολοφονήσει.

Η Wall Street Journal και άλλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν αυτή την εβδομάδα ότι το Ισραήλ είχε μοιραστεί με την Ουάσινγκτον πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν είχε καταρτίσει πρόσφατα σχέδιο δολοφονίας του Τραμπ.

Μέχρι στιγμής δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από την Τεχεράνη για τις τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.

Κατά τις τελετές κηδείας της Πέμπτης, ένα τεράστιο πλήθος πενθούντων κατέκλυσε έναν προαύλιο χώρο, ενώ ορισμένοι κρατούσαν πανό που έγραφαν: «Θα σκοτώσουμε τον Τραμπ».

Αμερικανοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με το Ιράν

Η προσωρινή συμφωνία του προηγούμενου μήνα είχε στόχο να ανοίξει τον δρόμο για τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία βρίσκεται πλέον στον πέμπτο μήνα της. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων, έχει περιορίσει την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία και έχει ενισχύσει τους φόβους για παγκόσμια οικονομική ύφεση.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Τεχεράνη απέκτησε σε μεγάλο βαθμό τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, οδηγώντας την κατάσταση σε αδιέξοδο.

Οι ΗΠΑ απαιτούν από το Ιράν να δηλώσει δημόσια ότι θα σταματήσει τις επιθέσεις κατά πλοίων στα Στενά και ότι όλες οι θαλάσσιες οδοί θα παραμείνουν ανοικτές, χωρίς την επιβολή διοδίων ή τελών.

 

Πριν από τον πόλεμο, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, σύμφωνα με όσα δήλωσαν την Παρασκευή ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Τουλάχιστον 17 άνθρωποι σκοτώθηκαν από αμερικανικά πλήγματα σε έξι πόλεις του Ιράν την Τετάρτη και την Πέμπτη, σύμφωνα με τον επικεφαλής του κέντρου δημοσίων σχέσεων και ενημέρωσης του ιρανικού υπουργείου Υγείας. Ο ίδιος ανέφερε ότι ακόμη 115 άνθρωποι τραυματίστηκαν.

Παρά τα παραπάνω, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών τις τελευταίες ημέρες ήταν παραγωγικές. Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε παραβίαση των δεσμεύσεων από την Ουάσινγκτον θα αντιμετωπιστεί με «ανάλογη αντίδραση».

Η επανέναρξη των συγκρούσεων στον Κόλπο έχει επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους Αμερικανούς καταναλωτές. Έπειτα από εβδομάδες συνεχούς υποχώρησης, οι τιμές του αργού πετρελαίου κατέγραψαν τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδό τους των τελευταίων οκτώ εβδομάδων.