Τα πυρηνικά και τα νέα όπλα που έφερε ο Μακρόν στην Ημέρα της Βαστίλης

Η Γαλλία γιορτάζει την Τετάρτη την Ημέρα της Βαστίλης (la fete nationale francaise) με μια ειδική εκδήλωση αλληλεγγύης προς την Ουκρανία. Η παρέλαση προγραμματίστηκε με την παρουσία φυσικά του Προέδρου Μακρόν ο οποίος εμφανίστηκε πάνω σε στρατιωτικό όχημα σε ρόλο αρχιστράτηγου. Στην εκδήλωση έδωσαν το “παρών” τριάντα ηγέτες, ενώ συμμετείχαν ευρωπαϊκά στρατεύματα και πολεμικά αεροσκάφη σε υποστήριξη του Κιέβου.

Πρόκειται για την τελευταία “Ημέρα Βαστίλης” του Μακρόν ως Προέδρου της χώρας. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρέθηκε στους εορτασμούς ως ειδικός προσκεκλημένος. Καλεσμένοι ήταν επίσης ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο απερχόμενος Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, αλλά και ο Πέδρο Σάντσεθ. Στην ετήσια στρατιωτική παρέλαση της Γαλλίας συμμετείχαν επίσης αεροσκάφη από 11 ευρωπαϊκές χώρες και περίπου 500 στρατιώτες από τον Συνασπισμό των Προθύμων που έχουν δεσμευτεί να βοηθήσουν στην ασφάλεια της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο. Μάλιστα, μεταξύ των ευρωπαϊκών στρατευμάτων βρέθηκαν και ουκρανικά στρατεύματα και Ουκρανοί αεροπόροι που έχουν εκπαιδευτεί στη Γαλλία πέταξαν με δύο μαχητικά αεροσκάφη Mirage 2000B μαζί με Γάλλους πιλότους της πολεμικής αεροπορίας.

Ο Μακρόν δήλωσε τη Δευτέρα το βράδυ ότι είναι “μεγάλη τιμή” να καλωσορίζει στην παρέλαση “όλους τους εταίρους του Συνασπισμού των Προθύμων και τους Ουκρανούς φίλους μας που θα παρελάσουν μαζί μας και θα δείξουν τη στρατηγική ετοιμότητα και την ενότητά μας”. Στους αιθέρες μετείχαν αεροσκάφη από τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κροατία, την Πολωνία, τη Δανία, την Ελλάδα, τη Σουηδία, τη Νορβηγία,  την Ισπανία και την Ιταλία.

Η παρέλαση ήταν η πιο πολυπληθής φέτος καθώς συγκέντρωσε 6.800 στρατιώτες σε σύγκριση με 5.810 το 2025. Ανάμεσά τους, 500 στρατιώτες από χώρες του Συνασπισμού, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σουηδίας, της Σλοβακίας, της Αυστρίας, της Αυστραλίας και του Καναδά.

Η οπλική αντεπίθεση της Γαλλίας

Όπως αναλύει πάντως το Euractiv, ο Μακρόν “χρησιμοποιεί” τους εορτασμούς της Ημέρας της Βαστίλης για να αναδείξει τις αυξανόμενες αμυντικές φιλοδοξίες της Ευρώπης μπροστά στους δεκάδες ηγέτες που τον πλαισιώνουν κατά τη διάρκεια της εθνικής εορτής. Το Μέγαρο των Ηλυσίων ανέφερε επισήμως ότι η παρέλαση της Τρίτης θα αναδείξει την στρατιωτική ενίσχυση της Γαλλίας, την προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες και αυτό που χαρακτήρισε ως “στρατηγική αφύπνιση” της ηπείρου, “καθώς η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις οδηγούν σε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες”.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία υπήρξε καθοριστικό θέμα της προεδρίας Μακρόν. Υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η Ευρώπη πρέπει να γίνει λιγότερο εξαρτημένη από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά της, ενισχύοντας παράλληλα την υποστήριξη προς την Ουκρανία. Το Μέγαρο των Ηλυσίων δήλωσε ότι η παρέλαση θα στείλει ένα “στρατηγικό μήνυμα” ότι η Γαλλία διαθέτει ένοπλες δυνάμεις ικανές να ηγηθούν πολυεθνικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Euractiv, αφού ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2017, ο Μακρόν δεσμεύτηκε να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ έως το 2025, ένας στόχος που η Γαλλία έχει επιτύχει. Οι στρατιωτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν σε λίγο πάνω από 2,5% του ΑΕΠ έως το 2030, πράγμα που σημαίνει ότι το Παρίσι θα πρέπει να επιταχύνει περαιτέρω τις δαπάνες για να επιτύχει τον νέο στόχο του ΝΑΤΟ, που είναι 3,5% έως το 2035. Με το δημόσιο χρέος να υπερβαίνει το 115% του ΑΕΠ, η χρηματοδότηση της αύξησης θα αποτελέσει σημαντική πρόκληση.

Η Γαλλία υλοποιεί συνολικά ένα γιγαντιαίο εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 413 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2030 ενώ ίδρυσε την πλατφόρμα France Munitions, η οποία λειτουργεί ως “χονδρέμπορος” πυρομαχικών, συνενώνοντας μεγάλες παραγγελίες για να προμηθεύει ταχύτερα ξένους πελάτες και συμμάχους. Στόχος, να γίνει η Γαλλία ηγέτιδα δύναμη σε διεθνείς συμπαραγωγές οπλισμών υπό την επίβλεψή της.

Ο Μακρόν έχει επίσης πιέσει για ταχύτερο ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό και έχει προτείνει στους Ευρωπαίους εταίρους την επέκταση του ρόλου του πυρηνικού αποτρεπτικού παράγοντα της Γαλλίας εν συνόλω. Συγκεκριμένα, ανακοίνωσε την πρόθεση για αύξηση του πυρηνικού οπλοστασίου της Γαλλίας και την επέκταση της αποτρεπτικής του ισχύος σε άλλες 8 ευρωπαϊκές χώρες (ανάμεσά τους και η Ελλάδα), ενισχύοντας τη στρατιωτική εξάρτηση των εταίρων από τη γαλλική τεχνολογία. Η Γαλλία είναι άλλωστε η μοναδική δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση που διαθέτει δικό της, αυτόνομο πυρηνικό οπλοστάσιο. Το Παρίσι δηλώνει επίσημα ότι οποιαδήποτε “υπαρξιακή απειλή” εναντίον των συμμάχων του θα θεωρηθεί “απειλή για τα ζωτικά συμφέροντά της”, ενεργοποιώντας τη δυνατότητα πυρηνικής απάντησης.

Αποκάλυψε επίσης ότι το Κίεβο συμφώνησε να αγοράσει 16 μαχητικά αεροσκάφη Rafale που παράγονται από τη γαλλική αεροδιαστημική εταιρεία Dassault Aviation. Τα αεροσκάφη αναμένεται να τεθούν σε υπηρεσία στην Ουκρανία έως το 2028 ή το 2029. Το Κίεβο υπέγραψε πρόθεση αγοράς για έως και 100 μαχητικά Rafale και έλαβε το “ΟΚ” ώστε να παράξει πυραύλους κρουζ γαλλικού σχεδιασμού και αναχαιτιστικά αεροσκάφη αεράμυνας. Η εξέλιξη αυτή ήρθε μετά την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να χορηγήσει στην Ουκρανία άδεια παραγωγής πυραύλων Patriot, στις 8 Ιουλίου.

Ο Μακρόν και οι ισορροπίες

Ο Εμανουέλ Μακρόν πρόσθεσε δε, ότι η Ουκρανία θα αγοράσει επίσης το σύστημα αεράμυνας SAMP-T, μια γαλλο-ιταλική πλατφόρμα που έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση απειλών από πυραύλους και αεροσκάφη. “Μια πολυεθνική δύναμη θα πραγματοποιήσει στρατιωτικές ασκήσεις με την Ουκρανία σε γειτονικές χώρες”, δήλωσε επίσης ο Μακρόν.

Να σημειωθεί πως πριν έναν μήνα κατέρρευσε ένα γαλλο-γερμανικό σχέδιο για ανάπτυξη ενός μαχητικού αεροσκάφους επόμενης γενιάς FCAS, έπειτα από μήνες αδιέξοδων συνομιλιών μεταξύ της Airbus που εκπροσωπεί τη Γερμανία και τη γαλλική Dassault Aviation. “Σε μια εποχή που η Ευρώπη επανεξοπλίζεται, το να σκεφτόμαστε ότι η πορεία της ιστορίας βρίσκεται στο να συσσωρεύει ο καθένας μας ξεχωριστά αμυντικές δυνατότητες, είναι παραλογισμός”, είπε. Παρά τις κοινές προσπάθειες, η Γερμανία συνεχίζει να επιλέγει να αγοράζει έτοιμα αμερικανικά συστήματα (π.χ. Patriot, F-35) αντί να επενδύσει περαιτέρω στην ανάπτυξη κοινών γαλλογερμανικών προγραμμάτων, κάτι που προκαλεί εκνευρισμό στο Παρίσι. Άγνωστο το πώς θα προχωρήσουν τα πράγματα, μετά το τέλος της θητείας του Προέδρου.

Ο Μακρόν εξέφρασε πάντως ικανοποίηση για το γεγονός πως τήρησε τη δέσμευση που είχε κάνει στην αρχή της πρώτης θητείας του ώστε να διπλασιάσει τον αμυντικό προϋπολογισμό της Γαλλίας σε διάστημα μιας δεκαετίας, αλλά προειδοποίησε τους Γάλλους κατασκευαστές όπλων ότι θα πρέπει να κινηθούν πιο γρήγορα εάν θέλουν να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ζήτηση στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. “Όσον αφορά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αεράμυνας, τους πυραύλους και τα πυρομαχικά, δεν παράγουμε αρκετά γρήγορα και δεν παράγουμε σε επαρκή κλίμακα” είπε χαρακτηριστικά, δίνοντας τον “τόνο”.

Να σημειωθεί πως αυτή τη στιγμή η Γαλλία έχει εδραιωθεί ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας όπλων στον κόσμο (πίσω από τις ΗΠΑ), κερδίζοντας έδαφος κυρίως λόγω της μείωσης των ρωσικών εξαγωγών. Η Ινδία είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής γαλλικών όπλων.

Γαλλία – Ουκρανία, Ευρωπαϊκή Συμμαχία

Η Ουκρανία και εννέα ευρωπαϊκές χώρες-εταίροι συμφώνησαν επίσης να ιδρύσουν τον “Συνασπισμό κατά των Βαλλιστικών Πυραύλων” για την ενίσχυση των ικανοτήτων πυραυλικής άμυνας της Ευρώπης, όπως ανακοίνωσε το Μέγαρο των Ηλυσίων στις 13 Ιουλίου.

 Η Δανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Ισπανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο ενώνουν τις δυνάμεις τους με το Κίεβο σε μια προσπάθεια να “δημιουργήσουν μια κοινή αντιβαλλιστική πυραυλική ικανότητα για την Ευρώπη”, ανέφερε η γαλλική προεδρία σε δελτίο τύπου .

Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι ο συνασπισμός θα υποστηρίξει την Ουκρανία στην ανάπτυξη του έργου αεράμυνας “Freya”. Ο Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα ότι το σύστημα Freya θα μπορούσε να “τεθεί σε λειτουργία” μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Το εν λόγω σύστημα θα τεθεί σε εφαρμογή μαζί με το σύστημα Patriot αμερικανικής προέλευσης.

Φυσικά, μια προεδρία της Λεπέν θα άλλαζε μεγάλο μέρος του έργου του Μακρόν στον αμυντικό τομέα. Η Λεπέν δήλωσε ότι σχεδιάζει να είναι υποψήφια του Εθνικού Συναγερμού τον επόμενο χρόνο, παρά το γεγονός ότι καταδικάστηκε για υπεξαίρεση. Η επίσημη θέση της ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών του 2027 είναι η αποχώρηση της Γαλλίας από το ολοκληρωμένο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ και αποκλειστική στροφή στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, χωρίς τις ισχύουσες συνεργασίες. Ακόμη, η Λεπέν αντιδρά στην αποστολή γαλλικών όπλων που μπορούν να πλήξουν το ρωσικό έδαφος (όπως οι πύραυλοι SCALP), ενώ συνεχίζει να αντιτίθεται στις κυρώσεις στο ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο.