Η Κριμαία ήταν το προπύργιο της Ρωσίας – Γιατί έγινε βαρίδι

“Αγκάθι” για τις στρατιωτικές και διπλωματικές προσπάθειες του Βλαντιμίρ Πούτιν και της Ρωσίας αποτελεί πλέον η Κριμαία, όπως αναλύει το POLITICO. Η Κριμαία που αρχικά ήταν προπύργιο των Ρώσων στον πόλεμό τους κατά της Ουκρανίας από την πλευρά του νότου, όντας εφαλτήριο της Μόσχας για την από θαλάσσης ενίσχυση των δυνάμεών της, αποτελεί “βαρίδι” καθώς οι Ουκρανοί δείχνουν να έχουν πάρει τον έλεγχο του εναερίου χώρου πάνω από αυτή.

Σύμφωνα με το POLITICO η Ουκρανία στοχεύει από αέρος με επιτυχία όλες τις εφοδιαστικές αλυσίδες, επιδιώκοντας να απομονώσει και να αποδυναμώσει τις ρωσικές δυνάμεις στον νότο. Αποκόπτοντας πρακτικά, την Κριμαία.

Στα 12 χρόνια από τότε που η Ρωσία προσάρτησε τη χερσόνησο, η Μόσχα καλλιέργησε την εντύπωση ότι ήταν απρόσβλητη χάρη στη μαζική στρατιωτικοποίηση και την οικονομική ενσωμάτωση. Σήμερα, ο πληθυσμός των 2,5 εκατομμυρίων της Κριμαίας διαβιεί με διακοπές ρεύματος και νερού, χωρίς παραδόσεις αγαθών και χωρίς καύσιμα, καθώς τα ουκρανικά drones στοχεύουν τις παροχές ενέργειας παράλληλα με τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, δεν υπάρχει σήμα κινητής τηλεφωνίας λόγω των μπλακάουτ, οι δημόσιες συγκοινωνίες έχουν παραλύσει και η πώληση καυσίμων σε ιδιώτες και επιχειρήσεις έχει απαγορευτεί. Οι τιμές έχουν εκτοξευθεί στα ύψη και ο τουρισμός, όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, έχει καταστραφεί ολοσχερώς.

Οι αρχές κήρυξαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην περιοχή στα τέλη Ιουνίου. Η έξοδος από την Κριμαία έχει επίσης γίνει σχεδόν αδύνατη. Τα ουκρανικά drones έχουν καταστρέψει γέφυρες και πλέον περιπολούν τη χερσαία διαδρομή. Τα περισσότερα τρένα δεν λειτουργούν πια. Στις αρχές Ιουνίου, περισσότερα από 3,000 οχήματα περίμεναν στην ουρά για να βγουν μέσω της γέφυρας του Kerch, η οποία, σύμφωνα με το Κίεβο, χτίστηκε χωρίς τη συγκατάθεσή του και επομένως είναι παράνομη.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία ξεκίνησε πρακτικά με την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, μετατρέποντας τη χερσόνησο σε ένα σχεδόν ιερό σύμβολο της ιμπεριαλιστικής ισχύος της Ρωσίας. Και ενώ τα Ηνωμένα Έθνη και οι δυτικές χώρες επέβαλαν κυρώσεις στη Μόσχα γι’ αυτή την κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, έκτοτε την αποδέχτηκαν σε μεγάλο βαθμό ως τετελεσμένο γεγονός.

Στη δεκαετία που μεσολάβησε, η Ρωσία μετέτρεψε τον πρώην παραθεριστικό παράδεισο σε στρατιωτική βάση που επέτρεψε στις δυνάμεις της να καταλάβουν γρήγορα εκτάσεις της νότιας Ουκρανίας κατά την πλήρους κλίμακας εισβολή του 2022. Η Κριμαία έγινε το μετόπισθεν ασφαλείας του πεδίου της μάχης, τροφοδοτώντας το νότιο μέτωπο της Ρωσίας και προβάλλοντας τη στρατιωτική της ισχύ προς τα έξω, ενώ οι κάτοικοι της χερσονήσου παρέμεναν σχετικά προστατευμένοι από τον συνεχιζόμενο πόλεμο.

Χάρη όμως στο τρέχον πλεονέκτημα της Ουκρανίας στα drones, το Κίεβο έχει καταφέρει να διακόψει τα logistics που κρατούν τον στρατό της Ρωσίας σε λειτουργία. Η Ουκρανία ελπίζει ότι αυτό θα αναγκάσει τη Ρωσία να ανακατευθύνει τις δυνάμεις της στο μέτωπο, ελαφρύνοντας την πίεση στον ουκρανικό στρατό, καθώς και τις ρωσικές επιθέσεις σε κωμοπόλεις και πόλεις.

“Θέλουμε να καταστρέψουμε τη ρωσική στρατιωτική παρουσία στην Κριμαία και νομίζω ότι θα το κάνουμε”, δήλωσε ο Andriy Zagorodnyuk, πρόεδρος του ουκρανικού think tank, Centre for Defence Strategies, και πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, μιλώντας στο POLITICO.

Το σπάσιμο της στρατιωτικής κυριαρχίας της Ρωσίας στην Κριμαία διακόπτει τις ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις από το λιμάνι της στη Μαύρη Θάλασσα. Η Κριμαία έχει επίσης τεράστια προσωπική σημασία για τον Πούτιν, του οποίου η εγχώρια δημοτικότητα εκτοξεύτηκε όταν η χερσόνησος, η οποία αποικίστηκε για πρώτη φορά από τη ρωσική αυτοκρατορία πριν από 300 χρόνια, έπεσε τόσο εύκολα ξανά υπό ρωσικό έλεγχο. Η απώλειά της θα αποτελούσε άμεσο πλήγμα στη φήμη του και θα μπορούσε να τροφοδοτήσει τη δυσαρέσκεια για την ηγεσία του στο εσωτερικό της χώρας του.

Ορισμένοι από τους εταίρους της Ουκρανίας – κυρίως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, είχαν προηγουμένως αφήσει να εννοηθεί ότι η παραχώρηση της Κριμαίας στη Ρωσία θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο με το πέρασμα του χρόνου, ίσως αποδειχθεί τελικά πως η χερσόνησος είναι πολύ κοστοβόρα για τη Μόσχα και παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες ως προς το να τη διατηρήσει μακροπρόθεσμα.

Εκτός από τους χιλιάδες Ρώσους που η Μόσχα ενθάρρυνε να μετακομίσουν στη χερσόνησο, πολλοί Ουκρανοί πολίτες εξακολουθούν να ζουν εκεί, συμπεριλαμβανομένων των γηγενών Τατάρων της Κριμαίας που έχουν υποστεί διακριτική συμπεριφορά εναντίον τους. “Πάντα λέγαμε ότι η Κριμαία είναι Ουκρανία και η Ουκρανία θα χρησιμοποιήσει όλες τις μεθόδους για να πάρει πίσω την Κριμαία. Η Κριμαία δεν μπορεί να επιστραφεί μόνο με στρατιωτικά μέσα… Ασκούμε στρατιωτική πίεση τώρα για να δώσουμε στους διπλωμάτες μας την ευκαιρία να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να πουν: “Δεν αφήνουμε την Κριμαία απ’ έξω”, δηλώνει ο Illya Pavlenko πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της Κεντρικής Διεύθυνσης Πληροφοριών της Ουκρανίας.

Όπως αναφέρει το POLITICO, η Ουκρανία για την ώρα έχει καταφέρει να καταστήσει την Κριμαία δαπανηρή για τη Μόσχα για να τη διατηρήσει, ωστόσο ακόμη και να την προσαρτούσε μελλοντικά οι προκλήσεις θα ήταν ανάλογες και για το Κίεβο, κάτι που καθιστά τη χερσόνησο έναν άλυτο γρίφο και για τις δύο πλευρές.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι συνεχείς ουκρανικές επιθέσεις έχουν αναγκάσει το μεγαλύτερο μέρος του ρωσικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας να αποχωρήσει από τα στρατηγικά λιμάνια της Κριμαίας για να επιβιώσει. Στις 11 Ιουλίου, οι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν 28 ρωσικά σκάφη του σκιώδους στόλου στη Θάλασσα του Αζόφ, συμπεριλαμβανομένων 21 δεξαμενόπλοιων, τεσσάρων ρυμουλκών, δύο πλοίων ξηρού φορτίου και ενός πλοίου ειδικών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Μεταξύ 6 και 11 Ιουλίου, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας έπληξαν 76 ρωσικά σκάφη.

Μετά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η Ρωσία είναι υποχρεωμένη να επιδοτεί πλήρως τη διαβίωση 2,5 εκατομμυρίων πολιτών. Επίσης, το ρίσκο των βομβαρδισμών έχει καταστήσει οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη οικονομική επένδυση στη χερσόνησο εντελώς ασύμφορη.

Η κατοχή της Κριμαίας αποτελεί το κύριο εμπόδιο για οποιαδήποτε άρση των δυτικών κυρώσεων, κρατώντας τη ρωσική οικονομία σε καθεστώς απομόνωσης. Ωστόσο, για το Κρεμλίνο, το πολιτικό κόστος μιας ενδεχόμενης απώλειας θεωρείται τόσο καταστροφικό, που η Μόσχα προτιμά να συνεχίσει προς ώρας να πληρώνει ένα δυσβάσταχτο για αυτή, τίμημα.