Νέο κεφάλαιο στη Βρετανία: Ο Αντι Μπέρναμ διαδέχεται τον Κιρ Στάρμερ

Ο Άντι Μπέρναμ, ο νέος ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας, αναλαμβάνει σήμερα Δευτέρα (20/7) τα καθήκοντα του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου και είναι ο έκτος πρωθυπουργός που εισέρχεται στην Ντάουνινγκ Στριτ την τελευταία δεκαετία.

Ο 56χρονος, δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ επί εννέα χρόνια μέχρι τον Ιούνιο, ο επονομαζόμενος Βασιλιάς του Βορρά, διαδέχεται τον Κιρ Στάρμερ, νικητή των εκλογών του 2024 που εξασφάλισαν συντριπτική νίκη του Εργατικού Κόμματος βάζοντας τέλος στην 14ετή αλληλοδιαδοχή συντηρητικών κυβερνήσεων.

Ενισχυμένος από την υποστήριξη του 95% περίπου των βουλευτών του Εργατικού Κόμματος, ο Αντι Μπέρναμ έγινε την Παρασκευή ηγέτης των Εργατικών, απαραίτητη προϋπόθεση για να αναλάβει τα ηνία της βρετανικής κυβέρνησης.

Ο Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε την παραίτησή του στις 22 Ιουνίου αφού είδε την δημοφιλία του να καταρρέει παράλληλα με την αύξηση της αμφισβήτησής του στο εσωτερικό του κόμματός του, έπειτα από μία σειρά κατακρινόμενων αποφάσεων, πολεμικής και τις διαδοχικές ήττες σε τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Σήμερα το πρωί θα πραγματοποιηθεί το τελετουργικό το οποίο έχουν συνηθίσει οι Βρετανοί τα τελευταία χρόνια λόγω της συχνής εναλλαγής των πρωθυπουργών.

Ο Κιρ Στάρμερ εκφώνησε μια σύντομη αποχαιρετιστήρια ομιλία στην Ντάουνινγκ Στριτ και πλέον αναμένεται να μεταβεί στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ για να υποβάλει την παραίτησή του στον βασιλιά Κάρολο Γ’.

Ο Κιρ Στάρμερ μεταβαίνει στο Μπάκιγχαμ – LIVE ΕΙΚΟΝΑ

Έπειτα θα έρθει η σειρά του Αντι Μπέρναμ να συναντήσει τον βασιλιά, ο οποίος θα του ζητήσει να σχηματίσει κυβέρνηση. Αναμένεται να φθάσει στην Ντάουνινγκ Στριτ στις 12.40 ώρα Γκρίνουιτς, όπου κατά την πρώτη του ομιλία ως πρωθυπουργού θα παρουσιάσει το όραμά του για την χώρα.

Αναμένεται να αναφερθεί στις προτεραιότητες της κυβέρνησής του με στόχο «να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση» και «να δώσει οξυγόνο» στους Βρετανούς μπροστά στην κρίση του κόστους διαβίωσης, σύμφωνα με το επιτελείο του.

“Τελευταία ευκαιρία”

Η σύνθεση της νέας κυβέρνησης θα ανακοινωθεί το απόγευμα.

Πολλοί αναρωτιούνται για τον διάδοχο της Ρέιτσελ Ριβς στο πόστο του υπουργού Οικονομικών. Πολλά ονόματα έχουν κυκλοφορήσει, ανάμεσά τους το όνομα της Σαμπάνα Μαχμούντ, μέχρι σήμερα υπουργού Εσωτερικών που εφάρμοσε αυστηρή πολιτική απέναντι στην Μετανάστευση.

Ο Αντι Μπέρναμ θα πρέπει να βρει απαντήσεις στα προβλήματα που προκάλεσαν την πτώση του προκατόχου του με πρώτα την άτονη οικονομική ανάπτυξη, την επίμονη κρίση του κόστους διαβίωσης. Τα περιθώρια ελιγμών που διαθέτει είναι μικρά εξαιτίας του πολύ υψηλού δημοσίου χρέους.

Οι Εργατικοί υπολογίζουν στον Αντι Μπέρναμ για την ανακοπή της πορείας του ακροδεξιού κόμματος Reform UK προς την εξουσία. Το ακροδεξιό κόμμα προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του 2029.

Έπειτα από τις δύο του αποτυχίες στην διεκδίκηση της ηγεσίας του Εργατικού Κόμματος το 2010 και το 2015, ο Αντι Μπέρναμ εγκατέλειψε το Λονδίνο για να στραφεί προς τον Βορρά, από όπου κατάγεται. Εξελέγη δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ το 2017.

Ως δήμαρχος του μεγάλου αυτού βιομηχανικού κέντρου, που γνώρισε μεγάλη οικονομική ανάκαμψη, έγινε μία από τις πιο δημοφιλείς πολιτικές προσωπικότητες της χώρας.

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Έχει πει ότι θέλει να λάβει μέτρα αποκέντρωσης της εξουσίας, να δημιουργήσει το «N°10 του Βορρά», αναφερόμενος στην έδρα του βρετανού πρωθυπουργού στον αριθμό 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, με έδρα το Μάντσεστερ.

Η πρώτη απόφαση της κυβέρνηση έγινε το βράδυ του Σαββάτου: εκπρόσωπος έδωσε μήνυμα για την εγκατάλειψη του σχεδίου της ψηφιακής ταυτότητας, ενός μέτρου του Κιρ Στάρμερ για την αντιμετώπιση της απασχόλησης των παράτυπων μεταναστών.

Σύμφωνα με τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης, ο Αντι Μπέρναμ μπορεί να δώσει το πράσινο φως για την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βόρειας Θάλασσας. Η Λούσι Πάουελ, δεύτερη στην ιεραρχία του Εργατικού Κόμματος, δήλωσε ότι δεν πρόκειται παρά για φημολογία. Αλλά πρόσθεσε ότι ο νέος πρωθυπουργός θα έχει μία «πιο ρεαλιστική προσέγγιση» για το θέμα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένως καλέσει το Λονδίνο να προχωρήσει στην εκμετάλλευση των πόρων της Βόρειας Θάλασσας, δεν περίμενε την επίσημη ανακοίνωση για να συγχαρεί τον Αντι Μπέρναμ: αυτό θα βοηθήσει να μετατραπεί το Ηνωμένο Βασίλειο από «συμφορά χτυπημένη από την φτώχεια σε μία από τις πλουσιότερες χώρες του πλανήτη», έγραψε στο Truth Social.

Ποιός είναι ο Άντι Μπέρναμ

Ο Μπέρναμ, πρώην δημοσιογράφος στη  Manchester Evening News, πρώην Δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ και πρώην Υφυπουργός και Υπουργός Υγείας επί ηγεσιών Τόνι Μπλερ Γκόρντον Μπράουν, έχει στη “φαρέτρα” του επανεθνικοποίηση των δημοσίων συγκοινωνιών της πόλης τη διοίκηση της οποίας είχε αναλάβει επί σειρά επτά ετών. Επίσης διατέλεσε υπουργός Πολιτισμού, Μέσων Ενημέρωσης και Αθλητισμού όταν και άνοιξε ξανά τον φάκελο της τραγωδίας του Χίλσμπορο.

Υπηρέτησε στο σκιώδες υπουργικό συμβούλιο του Κόρμπιν, ως σκιώδης υπουργός Εσωτερικών, παρά το γεγονός ότι θεωρούνταν μέλος της “κεντροδεξιάς πτέρυγας” του κόμματος, η οποία ασπαζόταν τον Μπλερ. Οι απόψεις του Μπέρναμ έχουν ωστόσο μετακινηθεί ολοένα και περισσότερο προς τα αριστερά, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων την εθνικοποίηση του νερού και της ενέργειας.

Αυτή τη στιγμή θεωρείται ως ένας από τους πλέον δημοφιλείς πολιτικούς στη Βρετανία, και δη, στο Εργατικό Κόμμα. Από το 2021 έχει προσπαθήσει να αναλάβει την ηγεσία του κόμματος χωρίς να τα καταφέρνει, ωστόσο με την αυξανόμενη δυσαρέσκεια προς το πρόσωπο του Κιρ Στάρμερ και την κυβέρνησή του, αναφερόταν διαρκώς ως ο πιθανός διάδοχος ως ηγέτης και πρωθυπουργός.

Η επιτυχημένη του καριέρα ως Δήμαρχος και το “αντάρτικο” του Covid

Ως Δήμαρχος στο Μάντσεστερ ο Μπέρναμ έλαβε τα εύσημα για τον μετασχηματισμό του συστήματος μεταφορών της περιοχής. Υπό την ηγεσία του, το Μείζον Μάντσεστερ (Greater Manchester) ήταν η πρώτη περιοχή στην Αγγλία εκτός Λονδίνου που επανέφερε τις υπηρεσίες λεωφορείων υπό δημόσιο έλεγχο, ενώ παράλληλα τις ενσωμάτωσε στο “Δίκτυο Μέλισσας” – Bee Network μαζί με το τραμ.

Τι σημαίνει αυτό; Πρακτικά, οι ιδιωτικές εταιρείες λεωφορείων (όπως η Stagecoach) δεν λειτουργούν πια ανεξέλεγκτα για το δικό τους κέρδος, αλλά υποβάλλουν προσφορές (bids) για να εκτελέσουν τα δρομολόγια που ορίζει το δημόσιο, αμειβόμενες βάσει συμβολαίου. Ακόμη, θεσπίστηκε ανώτατο όριο (πλαφόν) £2 για κάθε μονή διαδρομή, μειώνοντας δραστικά το κόστος μετακίνησης για τους πολίτες, ενώ παράλληλα ξεκίνησε η αντικατάσταση του στόλου με σύγχρονα, δημόσια ηλεκτρικά λεωφορεία.

Το προφίλ του ενδυναμώθηκε εν μέσω πανδημίας covid-19, όταν και κατηγόρησε ανοιχτά την κεντρική διοίκηση των Συντηρητικών ότι αδικεί τη Βόρεια Αγγλία. Κάνοντας “αντάρτικο”, αρνήθηκε να δεχτεί το υψηλότερο επίπεδο περιορισμών (Tier 3) χωρίς επαρκή οικονομική στήριξη για τους εργαζομένους και τις τοπικές επιχειρήσεις που έκλειναν. Θεώρησε άδικο να χρησιμοποιηθεί η Βόρεια Αγγλία ως πειραματικό πεδίο για την εφαρμογή αυστηρότερων μέτρων χωρίς ουσιαστικές ενισχύσεις, την ώρα που το Λονδίνο ήταν σε περιορισμό Tier 2 με ελαφρύτερους περιορισμούς.

Απαίτησε πακέτα οικονομικής ενίσχυσης αξίας 90 εκατομμυρίων λιρών (έναντι 60 που του προσέφεραν) για να προστατευτούν οι θέσεις εργασίας χαμηλόμισθων (εργαζόμενοι σε παμπ, οδηγοί ταξί, κ.ά.), κατηγορώντας την κεντρική κυβέρνηση ότι αδιαφορεί για τους πλέον ευάλωτους. Υποστήριξε δε ότι ο σχεδιασμός ήταν υπερβολικά συγκεντρωτικός (London-centric) και ότι τα μέτρα επιβλήθηκαν χωρίς συνεννόηση, οδηγώντας τις τοπικές κοινωνίες σε οικονομική εξαθλίωση. Συγκεκριμένα, αρνήθηκε να υπογράψει το έγγραφο της συμφωνίας για τα μέτρα στο Μάντσεστερ, αξιώνοντας περισσότερες επιδοτήσεις. Ακολούθως ο Μπόρις Τζόνσον ανακοίνωσε αυστηρότερα μέτρα για την περιοχή. Μάλιστα, διέρρευσε πως η κυβέρνηση έκοψε τη χρηματοδότηση του Μάντσεστερ από τα £60 στα £22 εκατομμύρια ως αντίποινα. Ο Μπέρναμ ανακοίνωσε τη διαρροή ζωντανά μπροστά τις κάμερες και εν συνεχεία αρνήθηκε την αστυνόμευση της επιβολής των μέτρων εκ μέρους της Τοπικής Αστυνομίας (Greater Manchester Police).

Ήταν επίσης εκείνος που διαμαρτυρήθηκε για τη μη συμμετοχή Δημάρχων και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης στις συνεδριάσεις της κυβερνητικής επιτροπής έκτακτης ανάγκης Cobra, με αποτέλεσμα η κεντρική διοίκηση να μην έχει τελικά ιδέα για τις κατά τόπους ανάγκες.

Ως εκ τούτου, ο Μπέρναμ χαρακτηρίστηκε ως “ο Βασιλιάς του Βορρά”.