ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΛΥΝΕΤΑΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Την στιγμή που ο Δήμος υποστηρίζει ότι ο καθαρισμός των πεζοδρομίων δεν αποτελεί δική του αρμοδιότητα και ότι η αποκομιδή των σκουπιδιών είναι βελτιωμένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, τα βρώμικα πεζοδρόμια, οι υπερχειλισμένοι κάδοι και η έντονη δυσοσμία συνθέτουν την καθημερινότητα σε πολλές γειτονιές της Αθήνας ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Στην Ιερά Οδό, κοντά στην στάση του Μετρό Ελαιώνα, είναι πολύ πιθανό να δει κανείς πολλά απορριμματοφόρα να κινούνται στους δρόμους. Πολύ κοντά βρίσκεται το κτίριο όπου φιλοξενείται η Διεύθυνση Καθαριότητας- Ανακύκλωσης του Δήμου Αθηναίων και το αμαξοστάσιο από όπου ξεκινούν όλα τα δρομολόγια αποκομιδής των σκουπιδιών.
Παρακολουθώντας την διαρκή κίνηση των απορριμματοφόρων και των πλυστικών μηχανημάτων μπορεί να φανταστεί κανείς ότι η Αθήνα λάμπει από καθαριότητα. Τις τελευταίες εβδομάδες όμως, όλο και περισσότεροι είναι οι πολίτες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που με οργισμένα ποστ και σχόλια δηλώνουν αγανακτισμένοι με την βρώμικη εικόνα της πόλης.
Αδιαμφισβήτητα όσο προχωράει το καλοκαίρι και η θερμοκρασία αυξάνεται, υπάρχουν μερικές όψεις της πόλης που γίνονται όλο και πιο ανυπόφορες: τα βρώμικα πεζοδρόμια διακρίνονται πιο εύκολα κάτω από το αθηναϊκό φως και οι ξεχειλισμενοι κάδοι συμβάλλουν στο κοκτέιλ δυσοσμίας που καλύπτει κάποιες γωνιές της πόλης.
Η καθαριότητα στην πρωτεύουσα αποτελεί ένα από τα διαχρονικά ζητήματα για τα οποία κάθε δημοτική αρχή δέχεται κριτική, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες που ο όγκος των απορριμμάτων και το πλήθος στην πρωτεύουσα αυξάνεται αισθητά με την έλευση των τουριστών.
Τι έχει κάνει όμως η δημοτική αρχή του Χάρη Δούκα, για να προλάβει αυτή την επαναλαμβανόμενη κατάσταση; Συναντήσαμε την αρμόδια αντιδήμαρχο για το ζήτημα για να μάθουμε.
ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΕΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΒΙΤΡΙΝΑ
Το αν θα συναντήσεις βρώμικα πεζοδρόμια, δυσοσμία και σκουπίδια στην πόλη, είναι εντελώς σχετικό. Την μια στιγμή μπορεί να υπάρχουν υπερχειλισμένοι κάδοι και λίγες στιγμές αργότερα να τα πάρουν. Ενώ υπάρχουν άλλα σημεία που σταθερά μυρίζουν άσχημα.
Περπατώντας στα πιο τουριστικά σημεία της πόλης, γύρω από το Σύνταγμα, εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι υπάρχει μια παραπάνω φροντίδα για την εικόνα της πόλης, για την τουριστική της βιτρίνα.
Όσο όμως απομακρύνεσαι προς την Ομόνοια, το σκηνικό σταδιακά αλλάζει. Εκεί, ένα μεσημέρι της προηγούμενης εβδομάδας συναντήσαμε ανοιχτούς κάδους από τις πολλές σακούλες σκουπιδιών που έκαναν τους πεζούς να κρατάνε την ανάσα τους.
Προχωρώντας προς την πλατεία Βάθη, η εικόνα της βρώμικης πλατείας αλλά και των πεζοδρομιών γύρω από αυτή ήταν αποκαρδιωτική, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψιν ότι πολύ κοντά βρίσκονται και κάποια από τα διοικητικά γραφεία του Δήμου Αθηναίων.
Σε άλλες γειτονιές στην Αθήνα, αναλόγως με την τουριστικότητα, η εικόνα διαφοροποιείται. Στην Κυψέλη ακόμα και σε κεντρικούς δρόμους όπως στην Κυψέλης, είδαμε ότι ακόμα και μπροστά από στάση λεωφορείων υπήρχαν βρώμικα πεζοδρόμια γεμάτα με γόπες.
ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ: «ΠΛΕΝΟΥΜΕ ΤΑ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑ ΠΑΡΟΛΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΔΟΥΛΕΙΑ
«Κάνουμε παρεμβάσεις στα πεζοδρόμια αλλά η ευθύνη είναι αυτού που έχει το πλησιέστερο ακίνητο. Η ευθύνη για την συντήρηση και τον καθαρισμό των πεζοδρομίων είναι των κατοίκων» είναι μια από τις πρώτες κουβέντες που μας λέει η Όλγα Δούρου, η αντιδήμαρχος Καθαριότητας και Ανακύκλωσης του Δήμου Αθηναίων ξεκινώντας την συζήτησή μας.
«Εμείς επεμβαίνουμε γιατί θέλουμε να επέμβουμε, το αναγνωρίζουμε ως πρόβλημα και δεν θέλουμε να επιβαρύνουμε τους κατοίκους, αλλά είναι κάτι που το κάνουμε επειδή το θέλουμε σαν δημοτική αρχή – και αυτό γίνεται παραδοσιακά από τον Δήμο.
Μόνο αν πρόκειται για υγειονομικό κίνδυνο, η καθαριότητα είναι στην ευθύνη του Δήμου. Αν για παράδειγμα σε ένα πεζοδρόμιο υπάρχουν σύριγγες είμαστε υποχρεωμένοι να παρέμβουμε και είναι δική μας ευθύνη να καθαρίσουμε το πεζοδρόμιο» εξηγεί η ίδια, επαναλαμβάνοντας πολλές φορές στην κουβέντα μας ότι η καθαριότητα των πεζοδρομίων στην πόλη δεν είναι ευθύνη του Δήμου σύμφωνα με τον Κτιριοδομικό Κανονισμό και τον Κώδικα Πολεοδομικής Νομοθεσίας.
Πράγματι, όσο περίεργα και αν ακούγονται τα παραπάνω, σε αυτούς τους κανονισμούς αναφέρεται ότι για την συντήρηση, επισκευή και ανακατασκευή των πεζοδρομίων ευθύνονται οι ιδιοκτήτες της ιδιοκτησίας, μπροστά από την οποία βρίσκεται το πεζοδρόμιο. Στην «συντήρηση» και άλλοι Δήμοι στο λεκανοπέδιο περιλαμβάνουν τον καθαρισμό των πεζοδρομίων και όπως αναφέρει ο νόμος σε περίπτωση που οι παρόδιοι ιδιοκτήτες δεν συντηρούν τα πεζοδρόμια, το αναλαμβάνει ο Δήμος, και κανονικά θα έπρεπε να βεβαιώνει τις δαπάνες σε βάρος τους.
«Τα πεζοδρόμια και τα πλένουμε και τα καθαρίζουμε παρόλο που δεν είναι δικιά μας δουλειά, και το κάνουμε χωρίς να επιβαρύνουμε τους πολίτες» λέει η κ. Δούρου.
Στην ευθύνη του Δήμου βρίσκονται όμως οι πλατείες και οι μεγάλοι δρόμοι. Έτσι, όπως μας λέει ενδεικτικά η Δούρου, την Πατησίων την πλένουν καθημερινά, όπως και την Φωκίωνος Νέγρη, ενώ την Πλατεία Βικτωρίας την πλένουν τρεις φορές την εβδομάδα.
«Δεν είναι εφικτό να πλένουμε κάθε μέρα όλους τους δρόμους ή πλατείες γιατι δεν έχουμε αρκετά πλυστικά μηχανήματα. Είχαμε μόλις 20 για όλη την Αθήνα και περιμένουμε να έρθουν άμεσα, μετά από ενάμιση χρόνο αναμονής, 20 ακόμη που έχουμε προμηθευτεί» λέει η ίδια.
Η προσπάθεια που γίνεται αυτή την στιγμή από τον Δήμο είναι σε κάθε διαμέρισμα να επιχειρούν τα συνεργεία 2-3 φορές την εβδομάδα σε κεντρικά σημεία και όπως λέει η Δούρου «στόχος μας είναι ακόμα και στον τελευταίο δρόμο, ακόμα και στο πιο μικρό στενάκι, να έχουμε περάσει μια φορά τον μήνα».
Ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουν ποιον δρόμο θα προτεραιοποίησουν βασίζεται όπως λέει στην κίνηση που υπάρχει και το πόσοι είναι οι πεζοί που περνούν. «Η Καραγεώργη Σερβίας πλένεται κάθε μέρα, γιατί μπορείτε να φανταστείτε πόσοι περνούν από εκεί. Αντίστοιχα από έναν δρόμο όπως η Σκύρου στην Κυψέλη περνάνε πολύ λιγότεροι» σημειώνει επεξηγώντας το σκεπτικό.
Σε αυτή την ανάγκη επιλογής οδηγούνται επειδή τα μέσα που διαθέτουν είναι περιορισμένα και η υποστελέχωση μεγάλη, όπως υπογραμμίζει συχνά στην συζήτησή μας αφού ακόμα και αν είχαν περισσότερα πλυστικά δεν έχουν τους ανθρώπους για να τα οδηγήσουν.
ΜΟΛΙΣ ΔΥΟ ΕΞΤΡΑ ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΓΙΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
Οι πιέσεις που προκαλούν οι επισκέπτες το καλοκαίρι στην Αθήνα στην τοπική κοινωνία είναι διαχρονικά γνωστοί. Ο όγκος δε των τουριστών αδιαμφισβήτητα επιβαρύνει τον όγκο των σκουπιδιών της πρωτεύουσας.
Η διερεύνηση του ζητήματος της φέρουσας ικανότητας της Αθήνας είναι μια από τα πρώτες δράσεις που έλαβε ο νέος δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας και έτσι, από τον Δεκέμβριο του 2025 με την ειδική μελέτη που έγινε, γνωρίζουμε μετα βεβαιότητας συγκεκριμένα στοιχεία.
Ενδεικτικά μερικά συμπεράσματα της μελέτης ήταν ότι η 1η, 2η και 3η δημοτική κοινότητα υφίστανται μεγάλες πιέσεις από τον τουρισμό και μάλιστα στην 1η δημοτική κοινότητα περισσότερο από το 50% της συνολικής παραγωγής απορριμμάτων, κατανάλωσης ενέργειας και νερού προέρχεται διαχρονικά από τους επισκέπτες.
Στις κορεσμένες γειτονιές της 1ης δημοτικής κοινότητας συμπεριλαμβάνονται οι περιοχές: Ιουλιανού – Φιλαδέλφειας, Άγιος Παύλος, Άγιος Κων/νος – Πλατεία Βάθης, Μουσείο, Εξάρχεια, Ψυρρή – Κουμουνδούρου, Εμπορικό Κέντρο, Κολωνάκι, Μοναστηράκι – Πλάκα, Μακρυγιάννη, Βεΐκου, Κουκάκι.
Στις δηλώσεις που είχε κάνει ο Δήμαρχος με την δημοσιοποίηση της μελέτης τόνιζε τότε ότι «Η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας μάς προσφέρει ένα πολύ μεγάλο πλεονέκτημα: τη δυνατότητα να λειτουργήσουμε προληπτικά. Να δούμε ποια είναι η πραγματική κατάσταση στο κέντρο και τις γειτονιές της Αθήνας, ώστε να μπορέσουμε να δράσουμε με σχέδιο τα επόμενα χρόνια».
Έκανε όμως προσαρμογές ο Δήμος Αθηναίων στο καλοκαιρινό του πρόγραμμα με βάση αυτές τις πληροφορίες που έχει στα χέρια του;
«Τώρα το καλοκαίρι έχουμε αυξήσει τις αποκομιδές στο τουριστικό κέντρο της πόλης – στο εμπορικό τρίγωνο- φτάνοντας ακόμα και τις 8 φορές ημερησίως» λέει η Δούρου. Από όσες γίνονται το χειμώνα, γίνονται δύο αποκομιδές παραπάνω δηλαδή.
Για τις γειτονιές της πόλης, η απάντησή της είναι ότι οι αποκομιδές γίνονται με βάση το πρόγραμμα που υφίσταται από το χειμώνα και «πραγματοποιούνται επιπλέον αποκομιδές ανα περίπτωση όταν υπάρχει κάπου πρόβλημα» λέει.
Από την πλευρά της η αντιδήμαρχος υποστηρίζει ότι στις γειτονιές δεν υπάρχει πρόβλημα με τις υπερχειλίσεις των κάδων, αντιθέτως, εντοπίζει ότι τα σημαντικά προβλήματα προκαλούνται από τις ανακαινίσεις και τα ογκώδη αντικείμενα που αφήνουν οι πολίτες στους δρόμους, χωρίς πρότερη ενημέρωση του Δήμου.
Οι βυθιζόμενοι κάδοι αλλά και τα πλαίσια που έχουν τοποθετηθεί σε πολλές περιοχές (όπως αυτά της παραπάνω εικόνας) λέει ότι έχουν βελτιώσει την εικόνα αφού έτσι περιορίζονται οι μυρωδιές, μειώνεται ο όγκος και αποτρέπουν όσους σκορπούν τα σκουπίδια αναποδογυρίζοντας κάδους. Επιπλεον, σημειώνει ότι υπάρχει στενή συνεργασία με τους καταστηματάρχες και γίνονται αποκομιδές κατόπιν ραντεβού που βοηθούν στο να μην βλέπουμε εικόνες παρατημένων σκουπιδιών.
«ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟ 60% ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΜΑΣ ΘΕΣΕΩΝ»
Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία χρόνια για μια σειρά από μεγάλα ζητήματα της πόλης ο Δήμος επιλέγει να εμφανίζεται ως ένας φορέας «με δεμένα χέρια» όπου η υποστελέχωση και η χρηματοδότηση δεν τους επιτρέπει να κάνουν περισσότερα από όσα βλέπουμε. Και πράγματι υπάρχουν σημαντικά προβλήματα υποστελέχωσης σε όλους τους Δήμους δεδομένου ότι ακόμα ο κανόνας που υπάρχει είναι η πρόσληψη ενός εργαζομένου στις 6 συνταξιοδοτήσεις.
Η καθαριότητα δεν θα μπορούσε να είναι εξαίρεση. «Αυτή τη στιγμή οι εργαζόμενοι στον τομέα της καθαριότητας είναι 2.691 άτομα. Αυτή την στιγμή λειτουργούμε με το 60% των οργανικών θέσεων που έχουμε στο οργανόγραμμά μας και επιπλέον αναμένουμε μέχρι τέλος του έτους να αποχωρήσουν 200 εργαζόμενοι από συνταξιοδοτήσεις.
Είχαμε ζητήσει 200 μόνιμους από το Υπουργείο Εσωτερικών, αλλά μας είπαν ότι θα φέρουν 60. Και θα έρθουν σε τρία χρόνια» λέει η Δούρου.
Όμως όσο υπάρκτο και αν είναι το πρόβλημα της υποστελέχωσης που δημιουργεί ένα ντόμινο προβλημάτων στις λειτουργίες των Δήμων, το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: στην καλοκαιρινή Αθήνα των 10 εκατ. επισκεπτών όσες προσπάθειες γίνονται από τον Δήμο δεν είναι τελικά, αρκετές για να προσφέρει στους μόνιμους κατοίκους την ποιότητα ζωής που θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένη.