Πώς ταπεινώθηκε ο Λέοπολντ Άσενμπρενερ, το “παιδί-θαύμα” του AI

Ο Leopold Aschenbrenner έχτισε το όνομά του πάνω στην ικανότητά του να προβλέπει το μέλλον. Ωστόσο, ακόμη και ο χρηματιστής που χαρακτηρίστηκε ως ο «Νοστράδαμος της Τεχνητής Νοημοσύνης» θα δυσκολευόταν πολύ να προβλέψει πόσο γρήγορα το άλλοτε μεσουρανούν hedge fund του, θα βρισκόταν σε δεινή θέση.

Το πρώην στέλεχος της OpenAI, αν και χωρίς προηγούμενη εμπειρία στις αγορές, κατάφερε μέσα σε δύο χρόνια να γίνει το απόλυτο φαινόμενο της Wall Street. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο φέτος, κατέγραψε κέρδη που ξεπέρασαν το 400% για το fund του, «Situational Awareness», η αξία του οποίου άγγιζε τα 20 και πλέον δισεκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο, τα ριψοκίνδυνα στοιχήματά του – χρηματοδοτούμενα με τεράστια δάνεια – για ένα λαμπρό μέλλον γύρω από το AI, εγκλώβισαν τον Aschenbrenner στη λάθος πλευρά ενός ανελέητου sell-off που σάρωσε την αγορά τις τελευταίες εβδομάδες.

Οι ασφυκτικές πιέσεις από τις πιστώτριες τράπεζες του fund και οι απέλπιδες προσπάθειες να εκποιηθούν εσπευσμένα μεγάλα κομμάτια του χαρτοφυλακίου του, κορυφώθηκαν αργά το βράδυ της Τετάρτης. Ήταν η στιγμή που ο Aschenbrenner ήρθε σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ken Griffin της Citadel.

Το 24χρονο παιδί-θαύμα και ένας από τους πιο σκληρούς και επιφανείς επενδυτές της Wall Street κατέληξαν τελικά σε συμφωνία για την πώληση του μεγαλύτερου μέρους του χαρτοφυλακίου της Situational Awareness στο hedge fund του Griffin.

Η αστραπιαία κίνηση της Citadel να αποκτήσει το μεγαλύτερο μέρος των μετοχών της Situational Awareness – η αξία των οποίων είχε αποτιμηθεί παλαιότερα στα 16 δισ. δολάρια – πρόλαβε τους ανταγωνιστές της, Millennium Management και Jane Street. Η κίνηση αυτή καταγράφεται πλέον ως μία από τις μεγαλύτερες και πιο αιφνίδιες χρηματιστηριακές συναλλαγές στην ιστορία της Wall Street.

Η γρήγορη καθοδική πορεία της εταιρείας αποτελεί μια γνώριμη ιστορία. Για ακόμα μια φορά, η Silicon Valley και η Wall Street στήριξαν με όλο τους το βάρος έναν ιδεαλιστή αλλά άπειρο επενδυτή, ο οποίος υποσχόταν ότι αυτή τη φορά τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά.

«Όλοι ψάχνουν πάντα το επόμενο “χρυσό παιδί”», δήλωσε ένα έμπειρο στέλεχος hedge fund. «Αυτό το σκηνικό επαναλαμβάνεται συνεχώς».

Η εταιρεία Situational Awareness και ο Aschenbrenner δεν ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο Aschenbrenner κέρδισε τους επενδυτές του με τολμηρές ιδέες για την τεχνητή νοημοσύνη. Τις ιδέες αυτές άντλησε από τον κύκλο του, ο οποίος αποτελείται από υποστηρικτές του «αποτελεσματικού αλτρουισμού». Πρόκειται για την αμφιλεγόμενη φιλοσοφία του «κάνω το καλό», οι πιστοί της οποίας στελέχωσαν τόσο το καταρρεύσαν ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων FTX, όσο και την πρωτοπόρο εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Anthropic.

Αφού αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια σε ηλικία μόλις 19 ετών, εργάστηκε για ένα μικρό διάστημα στο FTX Future Fund. Αυτός ήταν ο φιλανθρωπικός βραχίονας της αυτοκρατορίας του Sam Bankman-Fried, προτού εκείνη καταρρεύσει στα τέλη του 2022 λόγω μιας υπόθεσης απάτης δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Εκείνη την περίοδο, ο Aschenbrenner γνώρισε τη μελλοντική σύζυγό του, Avital Balwit, η οποία σήμερα εκτελεί χρέη διευθύντριας γραφείου (chief of staff) του διευθύνοντος συμβούλου της Anthropic. Αργότερα, ο ίδιος εντάχθηκε στην ομάδα “Superalignment” της OpenAI, από την οποία τελικά απολύθηκε με την κατηγορία της διαρροής πληροφοριών.

Η καριέρα του Aschenbrenner πήρε νέα τροπή το 2024. Τότε έγραψε μια πραγματεία 165 σελίδων για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη, και κυρίως η γενική τεχνητή νοημοσύνη (AGI), θα αναδιαμόρφωνε ριζικά την κοινωνία τα επόμενα χρόνια.

Το δοκίμιο, με τίτλο “Situational Awareness”, έγινε αμέσως ανάρπαστο. Ο Aschenbrenner εξαργύρωσε τη νέα του δημοτικότητα συγκεντρώνοντας κεφάλαια για την ίδρυση ενός hedge fund. Μάλιστα, εξασφάλισε ως βασικούς επενδυτές τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο του GitHub, Nat Friedman, καθώς και τους Patrick και John Collison, ιδρυτές της Stripe.

Ο Gen Z επενδυτής – ο οποίος μόλις τον προηγούμενο μήνα χαρακτηριζόταν ως ο «Νοστράδαμος της Τεχνητής Νοημοσύνης» – υποβάθμισε μια ερώτηση σχετικά με το αν θα είχε την ίδια μοίρα με άλλους, όπως το hedge fund του δισεκατομμυριούχου της τεχνολογίας Peter Thiel, το οποίο κατέρρευσε κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

«Προφανώς, το να μην καταστραφούμε είναι κατά κάποιο τρόπο το νούμερο ένα και δύο στα καθήκοντά μας, ή κάπως έτσι», δήλωσε ο Aschenbrenner κατά την τέταρτη ώρα ενός δημοφιλούς τεχνολογικού podcast το 2024, λίγους μήνες πριν λανσάρει επίσημα το fund του. «Αν γίνει σωστά, πιστεύω ότι μπορούν να βγουν πολλά χρήματα».

Τα περιουσιακά στοιχεία της Situational Awareness εκτοξεύθηκαν στα 24 δισ. δολάρια, καθώς ο Aschenbrenner διοχέτευε χρήματα σε στοιχήματα υπέρ των νικητών της αγοράς της τεχνητής νοημοσύνης.

Όμως, μέχρι τον Ιούλιο, ορισμένες από τις μεγαλύτερες μετοχικές θέσεις του hedge fund, σύμφωνα με τις τελευταίες δηλώσεις του στις ρυθμιστικές αρχές, έδειχναν να καταρρέουν.

Το fund – το οποίο διοικείται από επτά στελέχη επενδύσεων και 20 υπαλλήλους – κατείχε σε κάποια φάση εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στις Bloom Energy και Sandisk, οι οποίες είχαν υποχωρήσει περίπου 40% από τα τέλη Ιουνίου έως τις αρχές αυτής της εβδομάδας.

Όταν η Intel ανακοίνωσε ισχυρά κέρδη στις 23 Ιουλίου, η τιμή της μετοχής της σημείωσε αναπάντεχη πτώση και άρχισαν να πληθαίνουν οι φήμες ότι κάποιος πουλούσε επιθετικά στην αγορά.

Αυτός ο πωλητής ήταν ο Aschenbrenner, σύμφωνα με πολλές πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση. «Προσπαθούσε να μαζέψει τις ζημιές του», δήλωσε ένας από αυτούς. «Είχε την ψευδαίσθηση ότι είχε ακόμα τον έλεγχο… δεν είχε καθόλου τον έλεγχο».

Παρά το κραχ στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης (AI), ο Aschenbrenner έστειλε στις 24 Ιουλίου επιστολή στους επενδυτές του, παραθέτοντας τις ιλιγγιώδεις αποδόσεις του αμοιβαίου κεφαλαίου – 439% για το έτος έως το τέλος Ιουνίου και 1.551% από την ίδρυσή του – προτού αφήσει να εννοηθεί ότι τα σύννεφα είχαν ήδη αρχίσει να πυκνώνουν.

«Είναι πιο σημαντικό από ποτέ να συνειδητοποιήσουμε την πιθανότητα μελλοντικής μεταβλητότητας», έγραψε. Ο Aschenbrenner παραδέχτηκε ότι η εταιρεία του δεν έμεινε «στο απυρόβλητο» κατά το πρόσφατο κύμα ρευστοποιήσεων στον τεχνολογικό κλάδο, αλλά πρόσθεσε ότι η διόρθωση της αγοράς αποτελούσε μια «ιδιαίτερα ευνοϊκή συγκυρία για την τοποθέτηση νέων κεφαλαίων».

Δύο επενδυτές που μίλησαν στους FT εκείνη την περίοδο δήλωσαν ότι η επιστολή τούς καθησύχασε.

Λίγο αργότερα, όμως, η κατάσταση στο fund επιδεινώθηκε ραγδαία. Ο Aschenbrenner επικοινώνησε με αρκετούς επενδυτές για να ζητήσει νέα κεφάλαια ή να ρευστοποιήσει συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαδικασίες. Τα τηλεφωνήματα έγιναν εσπευσμένα, προσφέροντας διαφορετικούς όρους σε κάθε άμεσο επενδυτή.

«Σε μένα πρότεινε μια συγκεκριμένη συμφωνία και σε άλλον επενδυτή κάτι εντελώς διαφορετικό», ανέφερε άτομο που δέχθηκε κλήση για βοήθεια από το hedge fund.

Ορισμένες από τις τράπεζες της Wall Street που χρηματοδοτούσαν το χαρτοφυλάκιο του Aschenbrenner είχαν ήδη θορυβηθεί. Οι χορηγήσεις δανείων προς hedge funds είχαν εξελιχθεί σε άκρως κερδοφόρα δραστηριότητα, καταλαμβάνοντας όλο και μεγαλύτερο μέρος των τραπεζικών ισολογισμών.

Ωστόσο, τουλάχιστον ένας prime broker έθεσε την εταιρεία Situational Awareness σε καθεστώς επιτήρησης, εξαιτίας των άκρως ευμετάβλητων και συγκεντρωμένων τοποθετήσεών της σε μετοχές AI.

Ο prime broker ζήτησε ειδοποίηση συμπλήρωσης περιθωρίου (margin call) για τη στήριξη των θέσεών της αρκετές φορές μέσα στο έτος, σύμφωνα με τραπεζικό στέλεχος, συμπεριλαμβανομένης και αυτής της εβδομάδας.

«Τα στελέχη μας δεν ένιωθαν καθόλου άνετα με το επίπεδο έκθεσης στον κίνδυνο, με βάση τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου και το πιστωτικό προφίλ [της εταιρείας]», δήλωσε το στέλεχος.

Μέχρι την Τετάρτη, τα προβλήματα της Situational Awareness έφτασαν στο απροχώρητο. Καθώς οι τεχνολογικές μετοχές συνέχιζαν την πτωτική τους πορεία, οι επενδυτές διαμαρτύρονταν ότι δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με το fund του Aschenbrenner.

«Ο Leopold απλώς σταμάτησε να απαντά στα τηλέφωνα», δήλωσε ένας από τους επενδυτές του fund.

Αντίθετα, ο Aschenbrenner βρισκόταν σε συζητήσεις με μερικούς από τους πιο επιθετικούς παίκτες της Wall Street – τη Jane Street, τη Millennium και τη Citadel – αναζητώντας μια άμεση συμφωνία για την πώληση ολόκληρου ή μεγάλων τμημάτων του χαρτοφυλακίου του, σύμφωνα με πηγές που ενημερώθηκαν για το θέμα.

Η Jane Street είχε στηρίξει οικονομικά το fund σε προγενέστερο στάδιο – μια σπάνια κίνηση για εταιρεία ιδίων συναλλαγών (proprietary trading) – και πλέον συγκαταλέγεται μεταξύ των επενδυτών που καταγράφουν ζημίες.

Αρκετοί ακόμη χρηματοοικονομικοί όμιλοι άρχισαν επίσης να «βολιδοσκοπούν» τα περιουσιακά στοιχεία της Situational Awareness το βράδυ της Τετάρτης, πραγματοποιώντας συζητήσεις για την πιθανή εξαγορά συγκεκριμένων τμημάτων από τις συμμετοχές της σε μη εισηγμένες εταιρείες, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση.

Πολλοί επενδυτές ανέφεραν ότι ο Aschenbrenner εξέταζε την πώληση μέρους ή του συνόλου του περιζήτητου μεριδίου του στην Anthropic, αν και με premium (υπερτίμημα) σε σχέση με την τελευταία της αποτίμηση, η οποία ανερχόταν στα 900 δισ. δολάρια.

Ο δισεκατομμυριούχος ιδρυτής της Citadel, Ken Griffin, ήταν «έντονα αναμεμειγμένος» στον καταιγισμό των διαπραγματεύσεων, οι οποίες διήρκεσαν όλη τη νύχτα. Λίγο μετά τα ξημερώματα, η Citadel κατάφερε να κλείσει τη συμφωνία.

Στη Situational Awareness απέμεινε τελικά ένα μικρό κομμάτι από μη μοχλευμένες θέσεις σε εισηγμένες μετοχές, καθώς και οι συμμετοχές της σε ιδιωτικές εταιρείες, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Άτομο από το περιβάλλον της εταιρείας δήλωσε πάντως πως η υπόθεση «δεν έχει τελειώσει».

Ένας άλλος συμμετέχων στις διαπραγματεύσεις επεσήμανε ότι το βασικό ερώτημα που αφήνει πίσω του το συγκεκριμένο περιστατικό δεν αφορά τη δομή της συμφωνίας, το ύψος των κερδών της Citadel από τη συναλλαγή ή το ποιο θα είναι το μέλλον της Situational Awareness.

«Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς μπόρεσε κανείς να επενδύσει τόσα πολλά χρήματα, και στη συνέχεια να δανείσει άλλα τόσα, σε ένα… παιδί χωρίς προσωπική εμπειρία και χωρίς καμία υποδομή;».

Πρόσθετο ρεπορτάζ από τον Rafe Rosner-Uddin στο Σαν Φρανσίσκο.