Γιατί ο Νετανιάχου απορρίπτει το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα; Το παρασκήνιο

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποφάσισε να δημοσιοποιήσει πως απορρίπτει το τελευταίο ειρηνευτικό σχέδιο για τη Γάζα, το οποίο και υποστηρίζουν οι ΗΠΑ, τινάζοντας στον αέρα αυτό που εδώ και καιρό προσπαθεί να χτίσει ο στενός του σύμμαχος, Ντόναλντ Τραμπ.

Η αρχική ανακοίνωση είχε γίνει μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 31 Ιουλίου, και ο Λευκός Οίκος είχε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη συμφωνία.

Το τελευταίο διάστημα, η σχέση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδεινώνεται συνεχώς. Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, σύμφωνα με όσα είχαν γίνει γνωστά, οι δύο άνδρες είχαν μια τηλεφωνική συνομιλία με ιδιαίτερα έντονο και υβριστικό τόνο, κατά την οποία ο πρόεδρος Τραμπ φέρεται να χρησιμοποίησε βαρείς χαρακτηρισμούς για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ένας πρόεδρος που δεν ανέχεται εύκολα αυτό που εκλαμβάνει ως έλλειψη σεβασμού, ιδιαίτερα όταν αυτή εκδηλώνεται δημόσια στη διεθνή σκηνή. Ως εκ τούτου, η στάση του Νετανιάχου θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα πολύ επικίνδυνο πολιτικό παιχνίδι για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, όπως σημειώνει το Al Jazeera.

Η Χαμάς ζητά την πλήρη εφαρμογή του σχεδίου 15 σημείων του Τραμπ

Παρά την προσπάθεια του Νετανιάχου να μπλοκάρει τη συμφωνία, η Χαμάς προσπαθεί να πιέσει από την πλευρά της και, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της, δηλώνει ότι παραμένει προσηλωμένη στο σχέδιο 15 σημείων για τη δεύτερη φάση της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.

Ανέφερε επίσης ότι προτεραιότητα πλέον αποτελεί η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας – ο πλήρης τερματισμός των επιθέσεων κατά των Παλαιστινίων, η αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων, το άνοιγμα των συνοριακών περασμάτων και η είσοδος ανθρωπιστικής βοήθειας, υλικών για τη στέγαση των πληγέντων και υλικών ανοικοδόμησης.

Η οργάνωση κάλεσε επίσης τους μεσολαβητές και τις εγγυήτριες χώρες να «αναλάβουν τις ευθύνες τους» και να αποτρέψουν οποιεσδήποτε «παραβιάσεις ή αθετήσεις» που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη διαδικασία.

Η Χαμάς δήλωσε ότι θα συνεχίσει να συμμετέχει «θετικά και υπεύθυνα» στην προσπάθεια για την ολοκλήρωση της εφαρμογής της συμφωνίας, «διασφαλίζοντας έτσι τον τερματισμό των δεινών του λαού μας».

Οι Δημοκρατικοί απομακρύνονται όλο και περισσότερο από το Ισραήλ – “Τριγμοί” και στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικάνων

Στις προκριματικές εκλογές του Δημοκρατικού Κόμματος έχει επίσης καταγραφεί μια μετατόπιση. Παρότι η AIPAC, η φιλοϊσραηλινή οργάνωση άσκησης πολιτικής επιρροής στις ΗΠΑ, έχει δαπανήσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε εκλογικές αναμετρήσεις, αρκετοί από τους υποψηφίους που βρέθηκαν στο στόχαστρό της, επειδή υποστηρίζουν τη διακοπή της αμερικανικής βοήθειας προς το Ισραήλ, κατάφεραν παρ’ όλα αυτά να κερδίσουν στις προκριματικές εκλογές.

Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να μετακινούνται ολοένα περισσότερο προς θέσεις που ευνοούν την παλαιστινιακή πλευρά.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την άλλη πλευρά, διατηρεί πολύ ισχυρό έλεγχο στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Εάν επιλέξει να μετατρέψει το ζήτημα σε κεντρικό πολιτικό θέμα και να υποστηρίξει ότι έχει έρθει η ώρα για ρήξη με το Ισραήλ, είναι πιθανό πολλοί —αν και όχι όλοι— οι Ρεπουμπλικανοί να ακολουθήσουν τη γραμμή του.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, επομένως, ποντάρει στο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα χρησιμοποιήσει την ιδιαίτερα μεγάλη επιρροή που διαθέτει στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα —τον ισχυρότερο πολιτικό σύμμαχο του Ισραήλ στις ΗΠΑ— για να στραφεί εναντίον του.

Γκίντεον Λεβί: Ο Νετανιάχου ποτέ δεν σχεδίαζε να αποχωρήσει από τη Γάζα

Ο Γκίντεον Λεβί, Ισραηλινός δημοσιογράφος και αρθρογράφος της εφημερίδας Haaretz, μιλώντας στο Al Jazeera δήλωσε ότι η απόρριψη της συμφωνίας από τον Νετανιάχου εξελίσσεται ακριβώς όπως είχε σχεδιάσει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

«Δεν νομίζω ότι ο Νετανιάχου είχε έστω και για μια στιγμή στο μυαλό του να αποχωρήσει από τη Γάζα», είπε.

Όπως αναφέρει, η αρχική συμφωνία του Νετανιάχου να συμμετάσχει στις συνομιλίες υπό αμερικανική διαμεσολάβηση είχε ως στόχο απλώς να ικανοποιήσει τους Αμερικανούς. Γι’ αυτό, όπως υποστήριξε, είχε θέσει «πολύ ασαφείς όρους» σχετικά με τον αφοπλισμό της Χαμάς.

Επισήμανε ότι ποτέ δεν είχε καταστεί σαφές πώς ακριβώς θα γινόταν ο αφοπλισμός ούτε ποιος θα είχε τον έλεγχο της διαδικασίας.

«Ήταν ένας τρόπος για να αναβάλει οποιαδήποτε αποχώρηση. Και τώρα, καθώς πλησιάζουν οι εκλογές στο Ισραήλ, θέλει να δείξει ότι δεν εγκατέλειψε τη Γάζα και ότι έχει κάθε πρόθεση να παραμείνει εκεί, κάτι που ήταν η αλήθεια από την πρώτη στιγμή», δήλωσε.

Πέρα από το ζήτημα του αφοπλισμού και της αποχώρησης, ο Λεβί εκτιμά ότι ο Νετανιάχου πιθανότατα θα έβρισκε και άλλους λόγους για να απορρίψει το σχέδιο σε μεταγενέστερο στάδιο. Όπως είπε, το ειρηνευτικό σχέδιο δεν αγγίζει καν προς το παρόν το ζήτημα του ανοίγματος της Γάζας, το οποίο πιθανότατα θα αποδεικνυόταν ιδιαίτερα ευαίσθητο για την ισραηλινή κυβέρνηση.

Το συμπέρασμα, πρόσθεσε, είναι ότι πλέον τα πάντα εξαρτώνται από τον Ντόναλντ Τραμπ. Αν ο Τραμπ θελήσει να αποχωρήσει το Ισραήλ από τη Γάζα, ο Νετανιάχου δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να συμμορφωθεί – ωστόσο, για να συμβεί αυτό, ο Τραμπ θα πρέπει να ασκήσει εξαιρετικά ισχυρή πίεση στο Ισραήλ, κατέληξε ο Λεβί.

ΕΕ: Το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα είναι “το μόνο σχέδιο που υπάρχει”

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δίλημμα: από τη μία πλευρά αναγνωρίζει το Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα ως απειλή για τη διεθνή τάξη και, από την άλλη, το αντιμετωπίζει ως τη μοναδική διαθέσιμη διπλωματική επιλογή, σύμφωνα με τον Μουχάμαντ Σεχάντα, συγγραφέα, πολιτικό αναλυτή και επισκέπτη ερευνητή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.

«Από τη μία πλευρά, κατανοούν ότι δημιουργήθηκε για να αντικαταστήσει το πολυμερές σύστημα και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες», δήλωσε ο Σεχάντα στο Al Jazeera, περιγράφοντας το όργανο ως «μια οικογενειακή επιχειρηματική δομή που αντικαθιστά το διεθνές δίκαιο με τη λογική των συμφωνιών και των συναλλαγών».

Όπως είπε, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φοβούνται ότι το συγκεκριμένο μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες περιπτώσεις, όπως στη Βενεζουέλα, το Ιράν, την Ουκρανία και τη Γροιλανδία. Παράλληλα, ανησυχούν από την παρουσία στο σχήμα προσώπων τα οποία θεωρούν εγκληματίες πολέμου, μεταξύ αυτών του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Παρά τις ενστάσεις αυτές, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να επιμένει ότι το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ είναι «το μόνο σχέδιο που υπάρχει» και, ως εκ τούτου, θεωρεί ότι πρέπει να συνεργαστεί με αυτό αντί να το απορρίψει, ανέφερε ο Σεχάντα.

Ωστόσο, όπως σημείωσε, υπάρχει και μια παράδοξη διάσταση: «Με τον συγκεκριμένο οδικό χάρτη για τη Γάζα δημιουργείται τώρα μια σπάνια ευκαιρία για την Ευρώπη να τον χρησιμοποιήσει ως μοχλό, ώστε να προωθήσει μέτρα που μέχρι σήμερα συναντούσαν αντιστάσεις από κράτη-μέλη όπως η Γερμανία, η Ιταλία και άλλα».

Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται η μερική αναστολή της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ισραήλ, η απαγόρευση προϊόντων που προέρχονται από παράνομους ισραηλινούς εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και η επιβολή κυρώσεων σε Ισραηλινούς υπουργούς.

Ο Νετανιάχου βλέπει μόνο τις εκλογές

Αλλά αυτό που φαίνεται να ενδιαφέρει μόνο τον Νετανιάχου, είναι οι εκλογές. Και η απόρριψη του σχεδίου για τη Γάζα εντάσσεται στην προεκλογική τακτική του ισραηλινού πρωθυπουργού.

Ο Μίτσελ Μπαράκ, πρώην σύμβουλος του Νετανιάχου, εκτιμά ότι η δημόσια απόρριψη του σχεδίου για τη Γάζα από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις επικείμενες εκλογές στο Ισραήλ.

Χαρακτηρίζοντας τη στάση αυτή ως την «αρχική θέση» του Νετανιάχου και όχι ως οριστική απόφαση, ο Μπαράκ επισήμανε ότι ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την απόρριψη κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, ενώπιον «της πολύ δεξιάς κυβέρνησής του, η οποία […] δεν έχει πολύ χρόνο ζωής ακόμη», όπως υπογραμμίζει το Al Jazeera. Με αυτόν τον τρόπο άφησε να εννοηθεί ότι η κίνηση απευθύνεται περισσότερο στην εκλογική και πολιτική βάση του Νετανιάχου παρά στην Ουάσινγκτον.

Ο Μπαράκ δήλωσε ότι εξακολουθεί να θεωρεί πως «το Ισραήλ θα αποδεχθεί το σχέδιο Τραμπ, αργά ή γρήγορα», παρουσιάζοντας την απόρριψη ως ζήτημα «σειράς και χρονισμού», που σχετίζεται με τον αφοπλισμό της Χαμάς, και όχι ως ένδειξη μόνιμης ρήξης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Υποστήριξε, επίσης, ότι το πραγματικό ισχυρό χαρτί του Νετανιάχου ενόψει των εκλογών είναι η σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ — «η καλύτερη σχέση που έχει οποιοσδήποτε παγκόσμιος ηγέτης» — και τόνισε ότι ο Νετανιάχου «δεν θέλει να τη χάσει».