Τα ερωτήματα μετά τον θάνατο του πρώην καθηγητή του Κέιμπριτζ
Διαβάζεται σε 6'
Η παραίτηση, οι καταγγελίες για λογοκλοπή, η ανεξάρτητη έρευνα και η “εκστρατεία παραπληροφόρησης” που καταγγέλλει η οικογένειά του – Τι συνέβη τις τελευταίες ημέρες πριν από τον θάνατο του 41χρονου πρώην καθηγητή.
- 15 Αυγούστου 2026 07:42
Μόλις λίγες ημέρες πριν βρεθεί νεκρός, ο Τζέισον Άρντεϊ είχε παραιτηθεί από τη θέση του στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, αφήνοντας πίσω του μια υπόθεση που είχε ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ο 41χρονος ακαδημαϊκός βρέθηκε στο επίκεντρο καταγγελιών για λογοκλοπή, αρνήθηκε ότι είχε αντιγράψει το έργο άλλων και μίλησε ανοιχτά για την τεράστια προσωπική πίεση που είχε δεχθεί.
Τώρα, μετά τον απροσδόκητο θάνατό του, η οικογένειά του καταγγέλλει «εκστρατεία παραπληροφόρησης», άνθρωποι από το περιβάλλον του περιγράφουν έναν άνθρωπο βαθιά καταβεβλημένο, ενώ το Κέιμπριτζ είχε ήδη ανακοινώσει ανεξάρτητη έρευνα για τον διορισμό του.
Ο Άρντεϊ βρέθηκε “χωρίς τις αισθήσεις του” σε ακίνητο στο Μπάτερσι, στο νότιο Λονδίνο, το απόγευμα της Παρασκευής.
Η αστυνομία κλήθηκε στο σημείο από την Υπηρεσία Ασθενοφόρων του Λονδίνου. Σε ανακοίνωσή της, η Μητροπολιτική Αστυνομία ανέφερε: «Σε αυτή τη φάση, ο θάνατός του αντιμετωπίζεται ως απροσδόκητος, αλλά δεν θεωρείται ύποπτος».
Είχε παραιτηθεί από το Κέιμπριτζ
Όπως λέει το BBC, ο Αρντέι παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα από τη θέση του καθηγητή Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο Κέιμπριτζ, έπειτα από καταγγελίες για λογοκλοπή και ερωτήματα σχετικά με ορισμένα από τα ακαδημαϊκά του επιτεύγματα.
Ο ίδιος είχε αρνηθεί ότι διέπραξε λογοκλοπή, αν και είχε παραδεχθεί ότι υπήρχαν λάθη στο έργο του.
Η οικογένειά του δήλωσε ότι είναι «σοκαρισμένη που έχασε αυτόν τον εκπληκτικό πατέρα, σύντροφο, αδελφό, θείο και γιο».
«Η εκστρατεία παραπληροφόρησης ήταν υπερβολική για τον Τζέισον, έναν ήπιο άνθρωπο που πάντα ήθελε να βλέπει το καλύτερο στους άλλους», ανέφερε.
Η οικογένεια μιλά για «εκστρατεία παραπληροφόρησης»
Την περασμένη εβδομάδα, ο Αρντέι είχε δηλώσει ότι το «προσωπικό κόστος» του ελέγχου που δεχόταν είχε γίνει «υπερβολικά μεγάλο».
«Αν και η κριτική αποτελεί αναπόφευκτο μέρος της ακαδημαϊκής ζωής, αυτό που έχω βιώσει έχει ξεπεράσει κατά πολύ μια επιστημονική διαφωνία», είχε πει.
Πρόσθεσε ότι οι «αδιάκοπες κατηγορίες, οι εικασίες και τα δημόσια σχόλια» είχαν επιβαρύνει βαθιά τον ίδιο και τους ανθρώπους που αγαπούσε.
Παράλληλα, τόνισε ότι η παραίτησή του δεν θα έπρεπε «να εκληφθεί ως αποδοχή των αφηγήσεων που έχουν διατυπωθεί γύρω από το πρόσωπό μου».
Οι καταγγελίες για λογοκλοπή
Η διαμάχη ξέσπασε όταν ο ακαδημαϊκός Νέιθαν Κόφνας, ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως «φυλετικός ρεαλιστής» και απολύθηκε από το Κέιμπριτζ το 2024, δήλωσε ότι εντόπισε πολλές περιπτώσεις λογοκλοπής στο έργο του Αρντέι.
Ο Αρντέι υποστήριξε ότι ορισμένα λάθη στα πρώτα χρόνια της ακαδημαϊκής του πορείας οφείλονταν στον αυτισμό του και στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούσε τη μίμηση για να κατανοεί και να επεξεργάζεται πληροφορίες.
Είχε επίσης υποστηρίξει ότι ένας αντίστοιχος έλεγχος θα μπορούσε να εντοπίσει παρόμοια λάθη και στο έργο άλλων ακαδημαϊκών.
Σε συνέντευξή του στους Times νωρίτερα αυτόν τον μήνα, είχε δηλώσει: «Μιλάμε για τον ακαδημαϊκό χώρο. Δεν δολοφόνησα κάποιον». Χαρακτήρισε επίσης «εντελώς απαράδεκτη» τη μεταχείρισή του ως «ψεύτη και φαντασιόπληκτου».
Το Κέιμπριτζ είχε ξεκινήσει ανεξάρτητη έρευνα
Το Κέιμπριτζ είχε αρχικά αναφέρει ότι οι καταγγελίες για λογοκλοπή σχετικά με τη διδακτορική διατριβή του Αρντέι και ορισμένες δημοσιεύσεις του είχαν εξεταστεί από το Liverpool John Moores University (LJMU) και τα σχετικά επιστημονικά περιοδικά.
Το LJMU, το οποίο του απένειμε το διδακτορικό το 2015, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αρντέι δεν είχε διαπράξει λογοκλοπή.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ωστόσο, το Κέιμπριτζ ανακοίνωσε ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με τον διορισμό του.
Η αντιπρύτανης του πανεπιστημίου, καθηγήτρια Ντέμπορα Πρέντις, είχε δηλώσει ότι κατανοεί πλήρως τις ανησυχίες που εκφράζονται εντός και εκτός πανεπιστημίου και ότι η έρευνα θα είναι «ενδελεχής και διαφανής».
«Βαθιά συγκλονισμένη» η υπουργός Παιδείας
Η καθηγήτρια Πρέντις δήλωσε μετά την είδηση του θανάτου: «Είμαστε βαθιά συντετριμμένοι που ακούμε αυτά τα τραγικά νέα».
«Οι θερμότερες σκέψεις και τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια πηγαίνουν στην οικογένεια και τους φίλους του Τζέισον Αρντέι σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολη στιγμή», πρόσθεσε.
Η υπουργός Παιδείας Λούσι Πάουελ δήλωσε ότι είναι «βαθιά συγκλονισμένη και λυπημένη» από τον θάνατό του και κάλεσε τον κόσμο να θυμάται ότι «πίσω από όλα αυτά υπάρχουν πραγματικοί άνθρωποι και αγαπημένα πρόσωπα».
Ο νεότερος μαύρος καθηγητής του Κέιμπριτζ
Το 2023, σε ηλικία 37 ετών, ο Αρντέι είχε γίνει ο νεότερος μαύρος καθηγητής στην ιστορία του Κέιμπριτζ. Ο διορισμός του είχε τότε χαρακτηριστεί σημαντική στιγμή προόδου.
Μόλις το 1% των καθηγητών στα βρετανικά πανεπιστήμια είναι μαύροι, γεγονός που καθιστά κάθε τέτοιο διορισμό ιδιαίτερα σημαντικό.
Μετά τον θάνατό του, το πανεπιστήμιο αναμένεται να αντιμετωπίσει ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με την ευθύνη του απέναντι στους εργαζομένους του, ιδιαίτερα μετά την τοποθέτηση του Αρντέι σε μια τόσο προβεβλημένη θέση.
Συνάδελφος: «Ένιωθε ότι δεν υπήρχε διέξοδος»
Ο καθηγητής Σπουδών Μαύρων Κοινοτήτων Κεχίντε Άντριους, φίλος και πρώην συνάδελφος του Αρντέι, δήλωσε στο BBC Newsnight ότι ο Αρντέι ήταν «πολύ πεσμένος» μετά την παραίτησή του από το Κέιμπριτζ.
«Ήταν πολύ αναστατωμένος. Ένιωθε ότι δεν υπήρχε διέξοδος. Ουσιαστικά δεν έβγαινε από το σπίτι. Είχε χάσει πολύ βάρος», είπε.
Ο Άντριους πρόσθεσε ότι ο θάνατός του θα πρέπει να αποτελέσει «καμπανάκι» για το πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση για τους μαύρους ακαδημαϊκούς στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης.
Ο βουλευτής των Εργατικών Μπελ Ριμπέιρο-Άντι δήλωσε επίσης ότι η ιδέα ενός ακαδημαϊκού να υποβάλλεται σε τέτοιο επίπεδο δημοσιογραφικού ελέγχου είναι «πρωτοφανής».
Η ακαδημαϊκή του πορεία
Ο Αρντέι είχε αρχικά εργαστεί ως καθηγητής φυσικής αγωγής, προτού αποκτήσει το διδακτορικό του στο LJMU.
Στη συνέχεια έγινε αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ντάραμ και αργότερα καθηγητής Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης.
Το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης ανακοίνωσε επίσης επανεξέταση του προηγούμενου ακαδημαϊκού έργου του.
Μετά την είδηση του θανάτου του, το πανεπιστήμιο δήλωσε ότι είναι «σοκαρισμένο και βαθιά λυπημένο» για τον θάνατο ενός πρώην συναδέλφου.
Το Πανεπιστήμιο του Ντάραμ τον περιέγραψε ως «έναν ευγενικό και ζεστό άνθρωπο, ο οποίος επιδίωκε ενεργά να δημιουργεί ευκαιρίες για τους φοιτητές διδακτορικού».
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Αρντέι ακύρωσε μια εκδήλωση για την προώθηση των απομνημονευμάτων του.
Το βιβλίο του, Great And Unfortunate Things, είχε προγραμματιστεί να κυκλοφορήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 27 Αυγούστου, ενώ κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Στην αυτοβιογραφία του περιγράφει τη ζωή του: από την περίοδο που δεν μπορούσε να μιλήσει μέχρι την ηλικία των 11 ετών και δεν μπορούσε να διαβάσει ή να γράψει μέχρι τα 18, μέχρι μια σειρά από «απίθανους θριάμβους και οδυνηρές αναποδιές», που τελικά τον οδήγησαν στη θέση του καθηγητή Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο Κέιμπριτζ.