Μυστικό σχέδιο των ΗΠΑ για “ξήλωμα” του στρατού στη Μέση Ανατολή

Σε αθόρυβες συζητήσεις για τη συρρίκνωση του αμερικανικού στρατιωτικού και κατασκοπευτικού αποτυπώματος στη Μέση Ανατολή προβαίνουν αξιωματούχοι του Πενταγώνου και των μυστικών υπηρεσιών, καθώς η αμυντική υποδομή των ΗΠΑ αποδείχθηκε ιδιαίτερα ευάλωτη στις ιρανικές επιθέσεις.

Στα γραφεία του στρατού και της κοινότητας των μυστικών υπηρεσιών διεξάγονται το τελευταίο διάστημα αθόρυβες συζητήσεις σχετικά με τη μείωση του προσωπικού και των εγκαταστάσεων που διατηρούνται παραδοσιακά στη Μέση Ανατολή, εφόσον η κυβέρνηση Τραμπ καταφέρει να τερματίσει τη σύγκρουση με το Ιράν, σύμφωνα με έξι πηγές.

Εάν αυτές οι περικοπές πραγματοποιηθούν, θα πρόκειται για ακόμη μία στροφή στον τρόπο με τον οποίο ο μηχανισμός εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ αντιμετωπίζει μια περιοχή την οποία διαδοχικοί πρόεδροι επεδίωξαν να αφήσουν πίσω τους.

Στον απόηχο των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι ΗΠΑ επέκτειναν εκθετικά ένα πλέγμα μόνιμων στρατιωτικών και κατασκοπευτικών εγκαταστάσεων για να διεξαγάγουν πολέμους και πλήγματα σε μισή δωδεκάδα χώρες: στο Ιράκ, το Αφγανιστάν, τη Συρία, το Ιράν, τη Υεμένη και τη Λιβύη.

Ωστόσο, οι πρόσφατες εχθροπραξίες με το Ιράν έφεραν στο φως βαθιές αδυναμίες στις αμερικανικές υποδομές στη Μέση Ανατολή, καθώς πολλές από αυτές τις εγκαταστάσεις μετατράπηκαν σε στόχους επαναλαμβανόμενων ιρανικών επιθέσεων, στο πλαίσιο ενός μη δημοφιλούς πολέμου που έχει στοιχίσει τη ζωή σε 18 Αμερικανούς στρατιώτες.

Σενάρια για έναν απρόβλεπτο πρόεδρο

Ρεπορτάζ του CNN αναφέρει πως αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις άτυπες συζητήσεις στον στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες ανέφεραν ότι κινούνται, τουλάχιστον εν μέρει, προσπαθώντας να προβλέψουν τι θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό από έναν ασταθή Πρόεδρο, ο οποίος -σύμφωνα με τις πηγές- δεν έχει διατυπώσει σαφή στρατηγική για τη μεταπολεμική περίοδο και ο οποίος, στο παρελθόν, έχτισε την πολιτική του ταυτότητα πάνω στη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στο εξωτερικό.

Οι συζητήσεις αυτές λαμβάνουν χώρα την ίδια ώρα που στην περιοχή παραμένουν 50.000 στρατιώτες και μεγάλος αριθμός στρατιωτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων δύο αεροπλανοφόρων και περισσότερων από 12 αντιτορπιλικών κατευθυνόμενων βλημάτων.

Παράλληλα, στελέχη της CIA που είχαν επαναπατριστεί κατά τη διάρκεια της σφοδρότερης φάσης των συγκρούσεων νωρίτερα φέτος, επιστρέφουν πλέον στην περιοχή, σύμφωνα με μία από τις πηγές.

Ο αμερικανικός στρατός αξιολογεί επίσης τρόπους ενίσχυσης της άμυνας για τα στρατεύματα που αναμένεται να παραμείνουν στην περιοχή, ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου. Αυτό περιλαμβάνει τη μεταφορά ορισμένων εγκαταστάσεων υπογείως, προκειμένου να προστατευθούν καλύτερα από επιθέσεις πυραύλων και drones, όπως αυτές που εξαπέλυσε το Ιράν στους μήνες της σύγκρουσης, σύμφωνα με δύο πηγές που γνώριζαν το περιεχόμενο των συζητήσεων.

Παρότι το Πεντάγωνο εξέταζε από καιρό τη μεταφορά ορισμένων βάσεων υπογείως, η ιδέα απέκτησε νέα πιεστική προτεραιότητα μετά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, όταν το Ιράν αποκάλυψε πόσο ευάλωτες ήταν απέναντι σε επιθέσεις drones και πυραύλων.

«Οι αδυναμίες ήταν πάντα γνωστές, αλλά οι ΗΠΑ δεν έδρασαν ποτέ με την απαιτούμενη αμεσότητα», δήλωσε στο CNN μία από τις πηγές, Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο στρατός έχει αναπτύξει διάφορα πιθανά σενάρια δράσης για την αλλαγή της δομής των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή ακόμη και από το επόμενο έτος, σημείωσαν δύο από τις πηγές, επισημαίνοντας ότι δεν θα είχε νόημα να εγκαταλειφθούν αυτές οι στρατηγικές τοποθεσίες εξαπόλυσης αεροσκαφών όσο η σύγκρουση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Στο υπόβαθρο των σημερινών συζητήσεων βρίσκονται 25 χρόνια στρατιωτικών επεμβάσεων στη Μέση Ανατολή από την 11η Σεπτεμβρίου, με κυκλικές υποσχέσεις για υπαναχώρηση.

Ο αμερικανικός στρατός άρχισε να αυξάνει εντυπωσιακά το αποτύπωμά του στη Μέση Ανατολή τα χρόνια πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, διατηρώντας παρουσία περίπου 27.000 εν ενεργεία στρατιωτών από το 1998. Ο αριθμός αυτός εκτοξεύθηκε μετά τις επιθέσεις του 2001, φτάνοντας τους 250.000 στρατιώτες κατά την εισβολή στο Ιράκ το 2003, ενώ μεταξύ 2007 και 2011 παρέμενε σταθερά πάνω από τις 100.000.

Το 2011, ο τότε Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα ανακοίνωσε τη σταδιακή αποχώρηση από το Αφγανιστάν και απέσυρε τα στρατεύματα μάχης από το Ιράκ. Ωστόσο, αναγκάστηκε να επιστρέψει όταν το κενό ισχύος οδήγησε στην άνοδο του Ισλαμικού Κράτους (ISIS). Ακόμη και όταν ο συνολικός αριθμός των στρατευμάτων μειώθηκε, εξακολουθούσε να κυμαίνεται μεταξύ 30.000 και 60.000, καθώς η απειλή από το Ιράν και τις οργανώσεις-πληρεξουσίους του παρέμενε κυρίαρχη.

Εκτεταμένες καταστροφές σε καίριες βάσεις

Παρότι οι σχεδιαστές συζητούν επιλογές για πιθανές περικοπές, οι ΗΠΑ δεν φαίνονται πιο κοντά σε μια διαπραγματευτική διευθέτηση με το Ιράν. Το Ιράν συνεχίζει να στοχεύει αμερικανικές βάσεις, εξαπολύοντας πρόσφατα επιθέσεις στην Ιορδανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι ζημιές είναι σημαντικές: Το αρχηγείο της CIA στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς, ενώ σοβαρές καταστροφές από ιρανικά drones και πυραύλους υπέστησαν αμερικανικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ.

Για τη CIA και τη διοίκηση ειδικών επιχειρήσεων, ορισμένοι αξιωματούχοι εξετάζουν αν οι ίδιες αποστολές μπορούν να εκτελεστούν χωρίς μόνιμες βάσεις. Με το προσωπικό να εδρεύει στις ΗΠΑ, να μεταβαίνει στη Μέση Ανατολή για μεμονωμένες αποστολές και να επιστρέφει.

Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση ενδέχεται να αρνηθεί να ανακατασκευάσει εγκαταστάσεις που υπέστησαν σοβαρές ζημιές λόγω κόστους. Τον Απρίλιο, ο οικονομικός διευθυντής του Πενταγώνου, Τζουλς «Τζέι» Χερστ Γ’, δήλωσε ότι το τελικό κόστος των ζημιών παραμένει ασαφές και θα εξαρτηθεί από το αν αποφασιστεί η ανακατασκευή τους.

Ανώτεροι αξιωματούχοι επιθυμούν τη μείωση της παρουσίας σε χώρες του Κόλπου για να μεταφερθεί το αμυντικό βάρος στους περιφερειακούς εταίρους. Παρότι δεν υπάρχει επίσημη εντολή για αναθεώρηση της διάταξης δυνάμεων, τα στελέχη γνωρίζουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αλλάζει γρήγορα αποφάσεις.

Οικονομική πίεση αντί για στρατιωτική κλιμάκωση

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η CIA μετασχηματίστηκε, δημιουργώντας ένα μεγάλο σώμα παραστρατιωτικών αξιωματικών που συνεργάζονταν στενά με τον στρατό. Ωστόσο, οι προσπάθειες μετατόπισης των πόρων προς την Ασία ακυρώνονταν συνεχώς από νέες κρίσεις στη Μέση Ανατολή, όπως η άνοδος του ISIS και η εξόντωση του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί.

Πρόσφατα, ανώτατοι στρατιωτικοί ηγέτες προειδοποίησαν τον Τραμπ ότι η στρατιωτική κλιμάκωση δεν θα επιτύχει τους στόχους του, με τον Αμερικανό Πρόεδρο να επιλέγει να εστιάσει στην οικονομική πίεση. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να αντέξει μήνες οικονομικής πίεσης χωρίς να συνθηκολογήσει άμεσα.

Στελέχη του Πενταγώνου αναμένουν ότι θα διατηρήσουν ορισμένες μεγάλες μόνιμες βάσεις, αλλά η ανακατασκευή τους μπορεί να εξαρτηθεί από τη χρηματοδοτική συνεισφορά των χωρών υποδοχής.

Βραχυπρόθεσμα, τα αμερικανικά στρατεύματα θα συνεχίσουν να δέχονται επιθέσεις.

Ο επικεφαλής του Ναυτικού των ΗΠΑ, Ναύαρχος Ντάριλ Κοντλ, ξεκαθάρισε ότι το προσωπικό δεν θα επιστρέψει σύντομα στο Μπαχρέιν, την παραδοσιακή έδρα του 5ου Στόλου: «Δεν πρόκειται να επιστρέψουμε εκεί σύντομα. Θέλω να είμαι απολύτως ειλικρινής σε αυτό».