Ενοίκια: “Ψήνεται” παράταση στις υποχρεωτικές e-πληρωμές λόγω καθυστερήσεων στο ΜΙΔΑ

Νέα παράταση στην υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος φαίνεται πως φέρνουν οι καθυστερήσεις στην ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Το μέτρο ήταν προγραμματισμένο να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου, ωστόσο η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της ψηφιακής υποδομής καθιστά πλέον εξαιρετικά δύσκολη την τήρηση του συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος.

Υπενθυμίζεται ότ το ΜΙΔΑ είχε αρχικά προγραμματιστεί να λειτουργήσει κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους. Στη συνέχεια, η έναρξή του μετατέθηκε για το καλοκαίρι, ενώ πλέον όλα δείχνουν ότι θα χρειαστεί να περιμένει ακόμη περισσότερο. Η εξέλιξη αυτή συμπαρασύρει και το νέο καθεστώς ηλεκτρονικής καταβολής των μισθωμάτων.

Το ΜΙΔΑ «κλειδί» για τις διασταυρώσεις

Στο νέο σύστημα, οι ιδιοκτήτες θα δηλώνουν τον τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο καταβάλλονται τα ενοίκια, ώστε τα στοιχεία των πληρωμών να μπορούν να διασταυρώνονται αυτοματοποιημένα από την ΑΑΔΕ.

Με βάση το ισχύον πλαίσιο, ο ενοικιαστής θα πρέπει να καταβάλλει το μίσθωμα αποκλειστικά σε τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) που έχει προηγουμένως δηλωθεί από τον ιδιοκτήτη στο ΜΙΔΑ. Ωστόσο, όσο η σχετική ψηφιακή εφαρμογή παραμένει σε εκκρεμότητα, οι ιδιοκτήτες δεν έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τη διαδικασία δήλωσης και, κατά συνέπεια, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν οι προβλεπόμενες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις.

Για τον λόγο αυτό, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) ζητά επισήμως τη μετάθεση της ημερομηνίας έναρξης του μέτρου. Όπως επισημαίνει, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην καθυστέρηση του ΜΙΔΑ, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί και η υπουργική απόφαση που θα καθορίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής, τις εξαιρέσεις και τον τρόπο αντιμετώπισης ειδικών περιπτώσεων.

Στις τελευταίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μισθώματα που εισπράττονται από πληρεξούσιους, εταιρείες διαχείρισης ακινήτων ή άλλα τρίτα πρόσωπα.

Η Ομοσπονδία, μάλιστα, ζητά να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος τουλάχιστον έξι μηνών από την πλήρη λειτουργία του ΜΙΔΑ, προκειμένου ιδιοκτήτες και ενοικιαστές να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις.

Οι κυρώσεις και οι «παγίδες»

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω των συνεπειών που προβλέπονται σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Οι ιδιοκτήτες κινδυνεύουν να χάσουν την έκπτωση φόρου 5% που συνδέεται με τα εισοδήματα από ακίνητα, εφόσον η πληρωμή του μισθώματος δεν αποτυπωθεί με τον προβλεπόμενο τρόπο. Από την άλλη πλευρά, οι ενοικιαστές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με απώλεια στεγαστικών επιδομάτων ή άλλων κρατικών ενισχύσεων που συνδέονται με την καταβολή του ενοικίου.

Η ΠΟΜΙΔΑ χαρακτηρίζει προβληματική την ενεργοποίηση ενός υποχρεωτικού μέτρου που συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις, χωρίς να έχει προηγηθεί η πλήρης λειτουργία του ψηφιακού εργαλείου που θα υποστηρίζει την εφαρμογή του. Παράλληλα, προειδοποιεί για τον κίνδυνο να επιβληθούν κυρώσεις σε περιπτώσεις όπου η αδυναμία συμμόρφωσης δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα των φορολογουμένων.

Στο πλαίσιο αυτό, επαναφέρει την πρότασή της για συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Μεταξύ άλλων, ζητά να μην επιβάλλονται κυρώσεις για μισθώματα έως 500 ευρώ τον μήνα, για μισθώσεις μεταξύ προσώπων ηλικίας άνω των 70 ετών, για περιπτώσεις όπου το μίσθωμα έχει ήδη προκαταβληθεί, αλλά και για μισθώματα που έχουν κατασχεθεί ή εκχωρηθεί σε τρίτους λόγω οφειλών.

Ανάλογη πρόβλεψη ζητείται και για ποσά που καταβάλλονται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, εφόσον ο συγκεκριμένος τρόπος πληρωμής δεν αναγνωριστεί ρητά ως αποδεκτός από το νέο σύστημα.

Γιατί καθυστερεί το ΜΙΔΑ

Πίσω, πάντως, από τις καθυστερήσεις βρίσκονται, σύμφωνα με πληροφορίες, σημαντικές τεχνικές και οργανωτικές δυσκολίες. Το μεγαλύτερο «στοίχημα» αφορά τη διαλειτουργικότητα διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία μέχρι σήμερα δεν ήταν σχεδιασμένα να λειτουργούν ως ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα.

Το ΜΙΔΑ καλείται να συνδέσει και να αντιστοιχίσει στοιχεία από διαφορετικές βάσεις δεδομένων. Ενδεικτικά, θα πρέπει να πραγματοποιείται αυτόματη σύνδεση του 11ψήφιου ΑΤΑΚ, που προκύπτει από το Ε9, με τον 12ψήφιο ΚΑΕΚ του Κτηματολογίου, αλλά και να αξιοποιούνται στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ.

Η διαδικασία αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς τα στοιχεία που υπάρχουν στις διαφορετικές βάσεις δεν ταυτίζονται πάντοτε. Οι πιλοτικές δοκιμές ανέδειξαν σημαντικές αποκλίσεις, ακόμη και στα τετραγωνικά μέτρα των ακινήτων, μεταξύ των στοιχείων του Ε9, του Κτηματολογίου και της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Μια απότομη ενεργοποίηση της πλατφόρμας, χωρίς να έχουν προηγουμένως αντιμετωπιστεί αυτές οι ασυμφωνίες, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγάλο αριθμό λαθών και προβλημάτων για τους ιδιοκτήτες.

Νέος πονοκέφαλος τα αγροτεμάχια

Επιπλέον δυσκολίες δημιουργεί η πρόβλεψη για την καταχώριση στο ΜΙΔΑ και των μισθωμένων αγροτεμαχίων, ώστε να είναι δυνατές οι διασταυρώσεις με τα στοιχεία των αγροτικών επιδοτήσεων και το ΟΣΔΕ.

Η ταυτοποίηση των αγροτεμαχίων με τα δεδομένα του Κτηματολογίου είναι ακόμη πιο σύνθετη διαδικασία, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο δυσκολίας στην προσπάθεια δημιουργίας μιας ενιαίας βάσης δεδομένων για την ακίνητη περιουσία.

Στην πραγματικότητα, το κράτος επιχειρεί να δημιουργήσει έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο για περισσότερους από 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων, συγκεντρώνοντας και διασταυρώνοντας δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και συστήματα.

Η διαδικασία αυτή αναγκαστικά περνά και από την αντιμετώπιση παλαιών ασυμφωνιών, λανθασμένων δηλώσεων, διαφορών στα τετραγωνικά μέτρα, αλλά και περιπτώσεων αδήλωτων χώρων ή ημιυπαίθριων.

Το ΜΙΔΑ θα προχωρήσει

Παρά, πάντως, τις δυσκολίες και τις καθυστερήσεις, η δημιουργία του ΜΙΔΑ δεν φαίνεται να εγκαταλείπεται. Αντίθετα, το Μητρώο αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ψηφιακά εργαλεία της ΑΑΔΕ για την παρακολούθηση της ακίνητης περιουσίας.

Μέσω των διασταυρώσεων θα είναι δυνατός ο εντοπισμός αδήλωτων ή υποδηλωμένων εισοδημάτων από ακίνητα, αλλά και η καλύτερη εικόνα για την πραγματική κατάσταση των μισθώσεων.