AEGEAN: “Στις κρίσεις δημιουργούνται ευκαιρίες” – Οι άμυνες στη συγκυρία και οι ανοικτές κεραίες

«Στις κρίσεις δημιουργούνται ευκαιρίες». Με αυτή τη φράση ο Ευτύχης Βασιλάκης έκλεισε την ενημέρωση των αναλυτών για τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου της AEGEAN, δίνοντας ουσιαστικά το στίγμα της στρατηγικής που θα ακολουθήσει ο μεγαλύτερος ελληνικός αερομεταφορέας σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική αστάθεια, το κόστος των καυσίμων και οι πιέσεις στην καταναλωτική δαπάνη δημιουργούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.

Ο πρόεδρος της AEGEAN δεν έκρυψε ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι δύσκολοι. Αντίθετα, προεξόφλησε ότι η εταιρεία θα κινηθεί με σαφώς μεγαλύτερη προσοχή στη χωρητικότητα, χωρίς να αποκλείει ακόμη και μειώσεις σε συγκεκριμένες αγορές και δρομολόγια. Την ίδια στιγμή, όμως, έστειλε ένα μήνυμα αυτοπεποίθησης: η ισχυρή οικονομική θέση της AEGEAN, ο ανανεωμένος στόλος και η εμπειρία προηγούμενων κρίσεων της επιτρέπουν όχι μόνο να αντέξει την αναταραχή, αλλά και να αναζητήσει ευκαιρίες μέσα σε αυτή.

«Προφανώς όλοι θα είμαστε λίγο πιο χαρούμενοι όταν ο κόσμος γίνει λίγο πιο ήρεμος. Σε κάθε περίπτωση, θα βρούμε τρόπο να περάσουμε και αυτή την περίοδο», ανέφερε ο κ. Βασιλάκης, για να προσθέσει ότι, όπως συμβαίνει στις κρίσεις, «θα υπάρξουν ευκαιρίες να βελτιώσουμε τη θέση μας πριν τελειώσει η κρίση», είτε στον στόλο, είτε στα δρομολόγια, είτε ακόμη και μέσω κάποιας εξαγοράς.

Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η AEGEAN δίνει στίγμα προθέσεων, καθώς η αεροπορική διέρχεται μια αμυντική φάση διαχείρισης της κρίσης, έχοντας, όμως, όπως φαίνεται τις κεραίες ανοιχτές.

Πάντως σημασία έχει το ότι, παράλληλα, η εταιρεία δεν σχεδιάζει, με τα σημερινά δεδομένα, να αυξήσει τη χωρητικότητά της το 2027, ενώ για το τελευταίο τρίμηνο του 2026 τοποθετεί τον πήχη μεταξύ -1% και +1% στα ASK. Πρόκειται για μια σαφή αλλαγή σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό της χρονιάς, όταν η διοίκηση είχε προϊδεάσει για αύξηση της χωρητικότητας κατά 7%-9% στο σύνολο του έτους.

Η κρίση του jet fuel αλλάζει τη στρατηγική

Ο βασικός λόγος είναι το κόστος του jet fuel, το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη, έχει βρεθεί περίπου 100% υψηλότερα σε σχέση με την αρχή της χρονιάς. Η διοίκηση εκτιμά ότι οι υψηλές τιμές των καυσίμων δεν αποτελούν ένα βραχυπρόθεσμο φαινόμενο, αλλά είναι πιθανό να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για τουλάχιστον τα επόμενα δύο ή τρία τρίμηνα.

Για μια αεροπορική εταιρεία, η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν περίπου το 20%-22% του συνολικού κόστους. Και το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν οι αεροπορικές εταιρείες μικρών και μεσαίων αποστάσεων δεν μπορούν εύκολα να μετακυλήσουν όλη την αύξηση του κόστους στα εισιτήρια.

«Μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει αποδείξεις ότι οι εταιρείες μικρών και μεσαίων αποστάσεων μπορούν να αυξήσουν επαρκώς τα έσοδα ανά πτήση ή ανά διαθέσιμη θέση-χιλιόμετρο ώστε να ανακτήσουν μέρος ή το σύνολο του αυξημένου κόστους καυσίμων», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η λύση, κατά την AEGEAN, βρίσκεται σταδιακά στη χωρητικότητα. Με λιγότερες θέσεις στην αγορά, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για υψηλότερους ναύλους και να απορροφήσουν μέρος της αύξησης του κόστους.

«Φρένο» στη χωρητικότητα

Το μήνυμα για το τέταρτο τρίμηνο είναι ξεκάθαρο: ανάπτυξη δεν θα υπάρξει. Τα ASK θα κινηθούν μεταξύ -1% και +1%, με τη διοίκηση να δηλώνει ότι η χωρητικότητα θα επανεξετάζεται πλέον πολύ συχνότερα, ακόμη και σε εβδομαδιαία βάση.

Η ίδια λογική αναμένεται να κυριαρχήσει και το 2027. «Εάν με ρωτούσατε σήμερα, θα έλεγα ότι δεν περιμένω η AEGEAN να αυξήσει τα ASK της το 2027», ανέφερε ο κ. Βασιλάκης, προαναγγέλλοντας παράλληλα μειώσεις συχνοτήτων σε ορισμένα δρομολόγια και προσαρμογές ναύλων, ανάλογα με την εξέλιξη της αγοράς.

Η AEGEAN δεν είναι, ωστόσο, διατεθειμένη να αφήσει χώρο στους ανταγωνιστές της χωρίς αντίδραση. Εάν οι υπόλοιποι αερομεταφορείς επιλέξουν επιθετικότερη πολιτική χωρητικότητας, η ελληνική εταιρεία δηλώνει έτοιμη να υπερασπιστεί τη θέση της, τα slots και τα δρομολόγια που θεωρεί στρατηγικής σημασίας.

«Εάν δεχθούμε επίθεση, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα της διοίκησης, η οποία αναγνωρίζει ότι μια τέτοια επιλογή θα έχει κόστος, αλλά θεωρεί ότι η ισχυρή χρηματοοικονομική της θέση τής δίνει τα περιθώρια να κινηθεί επιλεκτικά και αποφασιστικά.

Ισχυρή ρευστότητα και ανανεωμένος στόλος

Η δυνατότητα αυτή στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον ισολογισμό της εταιρείας. Τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ανήλθαν στο τέλος του εξαμήνου στα 956 εκατ. ευρώ, περίπου 100 εκατ. ευρώ υψηλότερα από πέρυσι και ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα με το τέλος του 2025. Και αυτό παρά την αποπληρωμή ομολόγου 200 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο και την καταβολή μερίσματος στους μετόχους.

Συνολικά, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της AEGEAN ανέρχονται σε περίπου 1,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου το 87% είναι σε σταθερό επιτόκιο. Η δομή αυτή περιορίζει την έκθεση της εταιρείας στην άνοδο των επιτοκίων και προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα σε μια περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας.

Ο στόλος

Την ίδια στιγμή, η ανανέωση του στόλου συνεχίζεται. Η AEGEAN έχει παραλάβει συνολικά 43 αεροσκάφη της νέας γενιάς, ενώ πέντε νέα A321neo εντάχθηκαν στον στόλο μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο. Το φετινό καλοκαίρι πέταξαν 33 neo, έναντι 26 πέρυσι.

Η διοίκηση εκτιμά ότι το πρόβλημα με τους κινητήρες Pratt & Whitney βρίσκεται πλέον σε καθοδική πορεία. Από τα 14-15 καθηλωμένα αεροσκάφη που είχε φτάσει να αντιμετωπίζει την άνοιξη, ο αριθμός είχε περιοριστεί περίπου στα 10 στην κορύφωση του καλοκαιριού και αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω. Στόχος είναι έως το τέλος του 2027 να μην υπάρχει πλέον αεροσκάφος καθηλωμένο για τον συγκεκριμένο λόγο.

Παράλληλα, η εταιρεία δεν προτίθεται πλέον να παρατείνει τις μισθώσεις παλαιότερων αεροσκαφών. Περίπου επτά  αναμένεται να αποχωρήσουν μέσα στον επόμενο χρόνο και ακόμη πέντε έως επτά τον αμέσως επόμενο. Η εξέλιξη αυτή, όμως, δεν δημιουργεί κενό χωρητικότητας, καθώς συνδυάζεται με την επιστροφή καθηλωμένων neo και τις νέες παραλαβές.

Μέχρι το τέλος του 2028, πάντως, η AEGEAN εκτιμά ότι θα έχει περισσότερα αεροσκάφη από σήμερα, ακόμη και εάν όλα τα παλαιότερα ceo αποχωρήσουν με τη λήξη των συμβολαίων τους.

Από την ποσότητα στην ποιότητα

Η στρατηγική της εταιρείας δεν περιορίζεται, όμως, στη διαχείριση του κόστους. Η AEGEAN θέλει παράλληλα να μετακινηθεί περισσότερο προς ένα premium προϊόν.

Από το πρώτο ή δεύτερο τρίμηνο του 2027 αναμένεται να αρχίσει η ένταξη των A321LR στον στόλο. Η μεγαλύτερη εμβέλεια είναι μόνο η μία πλευρά της εξίσωσης. Η διοίκηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση της business class και συνολικά στην ποιότητα της ταξιδιωτικής εμπειρίας.

Η στροφή αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη τάση που βλέπει η διοίκηση στην αγορά: ο πιο απαιτητικός και συχνός ταξιδιώτης εμφανίζεται πιο ανθεκτικός στις μακροοικονομικές πιέσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται τα δύο νέα lounges που κατασκευάζονται, αλλά και η διεύρυνση του προϊόντος του Miles+Bonus. Στόχος είναι μεγαλύτερο μέρος της αξίας να προκύπτει από την ποιότητα και όχι μόνο από την αύξηση του αριθμού των επιβατών.

Ένα δύσκολο πρώτο εξάμηνο

Τα οικονομικά μεγέθη, βέβαια, αποτυπώνουν το δύσκολο περιβάλλον. Στο πρώτο εξάμηνο η AEGEAN μετέφερε 7,8 εκατ. επιβάτες, αυξημένους κατά 3%, ενώ τα έσοδα ανήλθαν σε 817 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 4%.

Το EBITDA διαμορφώθηκε στα 145 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 7%, ενώ σε επίπεδο καθαρών αποτελεσμάτων καταγράφηκε οριακή ζημία 3,3 εκατ. ευρώ, έναντι κερδών 48 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Ωστόσο, η εικόνα του β΄ τριμήνου ήταν σαφώς πιο ανθεκτική. Παρά τις ακυρώσεις δρομολογίων στη Μέση Ανατολή και την εκτίναξη του κόστους καυσίμων, τα έσοδα αυξήθηκαν κατά περίπου 3%, στα 495-496 εκατ. ευρώ, ενώ η εταιρεία παρέμεινε κερδοφόρα.

Ακόμη πιο σημαντικό για τη διοίκηση είναι ότι το RASK παρέμεινε σε θετικό έδαφος σε σχέση με πέρυσι, παρά τις επιπτώσεις από τη Μέση Ανατολή.

Η εικόνα του τρίτου τριμήνου ενισχύει την εκτίμηση ότι η ζήτηση παραμένει ανθεκτική. Έως το τέλος Αυγούστου, οι επιβάτες είχαν αυξηθεί λίγο κάτω από 5%, όταν τα ASK αυξάνονταν μόλις κατά 2%-2,5%. Η διοίκηση εκτιμά μάλιστα ότι το RASK του τριμήνου δεν θα είναι χαμηλότερο από πέρυσι και πιθανότατα θα είναι οριακά υψηλότερο.

Το 2027 ως χρονιά προετοιμασίας

Η διοίκηση βλέπει πλέον το 2027 περισσότερο ως χρονιά εξορθολογισμού και προετοιμασίας παρά ως έτος επέκτασης.

Η AEGEAN θα επανεξετάσει τη συχνότητα των δρομολογίων, θα αποσύρει δραστηριότητες που δεν έχουν επαρκές οικονομικό αποτέλεσμα, θα κατευθύνει τις επενδύσεις σε τομείς με μεγαλύτερη απόδοση και θα δώσει μεγαλύτερο βάρος στην εκπαίδευση, την αποδοτικότητα και την εταιρική κουλτούρα.Η λογική είναι απλή: σε μια κρίση δεν χρειάζεται μόνο να επιβιώσεις· πρέπει να βγεις από αυτήν με τις δυνάμεις σου διατηρημένες.

«Είναι πολύ σημαντικό να παραμένεις προσηλωμένος στη μακροπρόθεσμη στρατηγική σου και να διασφαλίζεις ότι, όταν περάσει η κρίση, θα διαθέτεις αρκετή οικονομική, ανθρώπινη και επιχειρησιακή ισχύ ώστε να επιστρέψεις ξανά σε πιο δυναμική ανάπτυξη», σημείωσε ο κ. Βασιλάκης.

Ουσιαστικά, η εταιρεία δεν επιχειρεί να προβλέψει πότε θα τελειώσει η κρίση ούτε πότε θα αποκλιμακωθεί το κόστος του καυσίμου. Επιλέγει να περιορίσει το ρίσκο, να προστατεύσει τον ισολογισμό της, να επενδύσει στην ποιότητα και να διατηρήσει τα περιθώρια αντίδρασης.

Γιατί, όπως υπενθύμισε ο κ. Βασιλάκης, η AEGEAN έχει ξαναβρεθεί σε αντίστοιχες συνθήκες. «Είμαστε συνηθισμένοι σε τέτοιες καταστάσεις στην αεροπορική βιομηχανία. Κάθε πέντε χρόνια περίπου έχουμε μία». Και αυτή, εκτιμά, «δεν φαίνεται να είναι τόσο άσχημη όσο η Covid».