Ο Μερτς με την πλάτη στον τοίχο μετά το “καταστροφικό” αποτέλεσμα και τη νέα νίκη της AfD

Στραμμένα στη Γερμανία είναι για μια ακόμη Κυριακή τα βλέμματα στην Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως, καθώς η ακροδεξιά εμφανίζεται σημαντικά ενισχυμένη σε μια ακόμα εκλογική αναμέτρηση.

Στο κάδρο της κριτικής βρίσκεται ο βαθιά αντιδημοφιλής – σύμφωνα με όλες τις τελευταίες καταγραφές – καγκελάριος Μερτς, ο οποίος δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση μετά από μια σειρά ταπεινωτικών αποτυχιών.

Τελευταία ήταν αυτή στις κρατιδιακές εκλογές στη βορειοανατολική Γερμανία την Κυριακή (20/9), όπου σύμφωνα με τα exit polls, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέλαβε την πρώτη θέση.

Η AfD αναμένεται να συγκεντρώσει 37% στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, έναντι 35,5% των κεντροαριστερών Σοσιαλδημοκρατών και με μεγάλη διαφορά από τους συντηρητικούς του Μερτς, οι οποίοι περιορίστηκαν στο 5,5% και πέρασαν οριακά το εκλογικό όριο για την είσοδό τους στο κρατιδιακό κοινοβούλιο, σύμφωνα με τα exit polls της δημόσιας τηλεόρασης ARD.

Το Die Linke αναδεικνύεται πρώτη δύναμη στις κρατιδιακές εκλογές που διεξήχθησαν την Κυριακή στο Βερολίνο, όπου, σύμφωνα με exit poll, συγκεντρώνει 24,5%, με το κυβερνών συντηρητικό CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται στο 20%, με πτώση 8,2% και το ακροδεξιό AfD στο 16%, κερδισμένο κατά 6,9%.

Όπως δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος, το αποτέλεσμα αυτό ήταν μια «καταστροφή» και ανέλαβε την ευθύνη, δεσμεύτηκε να προχωρήσει κανονικά με την ατζέντα των μεταρρυθμίσεών του ενώ δεν άφησε κάποιο παράθυρο για παραίτηση.

Εφόσον επιβεβαιωθεί, το αποτέλεσμα της Κυριακής θα είναι το χειρότερο που έχει καταγράψει το κόμμα του Μερτς σε κρατιδιακές εκλογές από το 1949. Θα είναι επίσης η δεύτερη φορά μέσα σε έναν μήνα που η AfD καταλαμβάνει την πρώτη θέση σε εκλογές κρατιδίου. Το κόμμα παραμένει απομονωμένο από τα κόμματα του πολιτικού κέντρου, ωστόσο βρίσκεται στην κορυφή των εθνικών δημοσκοπήσεων.

«Είναι καταστροφή», δήλωσε ο Μερτς σε τηλεοπτικές δηλώσεις μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls, ξεκαθαρίζοντας, ωστόσο, ότι θα συνεχίσει ως καγκελάριος, παρά τις εικασίες ότι ένα κακό εκλογικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε παραίτηση, όπως σημειώνει το Reuters.

Στην άλλη εκλογική αναμέτρηση, που διεξήχθη επίσης την Κυριακή στην πρωτεύουσα, το Βερολίνο, το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς Die Linke συγκέντρωνε 24,5%, ενώ οι συντηρητικοί του Μερτς βρίσκονταν στο 20% και η AfD ενίσχυσε επίσης τη δύναμή της, φτάνοντας στο 16%.

Σύμφωνα με πληροφορίες των γερμανικών ΜΜΕ, ο Φρίντριχ Μερτς είχε εξασφαλίσει τη στήριξη της ηγεσίας του κόμματός του, πριν προχωρήσει στις δηλώσεις με τις οποίες αναλάμβανε την ευθύνη για τα αποκαρδιωτικά αποτελέσματα. Ο ίδιος είχε συγκαλέσει για απόψε την εκτελεστική επιτροπή του CDU, προκειμένου να ξεκαθαρίσει άμεσα το τοπίο σχετικά με το εάν κινδυνεύει η θέση του μετά τα τελευταία δυσμενή αποτελέσματα.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι ηγέτες οκτώ γερμανικών κρατιδίων υποστήριξαν τον Μερτς, ο οποίος είναι καγκελάριος εδώ και μόνο 16 μήνες.

Οι εκλογές στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ένα κατά κύριο λόγο αγροτικό κρατίδιο στην πρώην κομμουνιστική ανατολική Γερμανία, και στην πρωτεύουσα, το Βερολίνο, ακολουθούν την εκλογική αναμέτρηση της 6ης Σεπτεμβρίου στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου η AfD έφτασε κοντά στο σπάνιο επίτευγμα της κατάκτησης απόλυτης πλειοψηφίας.

Οι εκλογές στα δύο κρατίδια υπό κανονικές συνθήκες δεν θα συγκέντρωναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον εκτός Γερμανίας. Ωστόσο, η επιτυχία της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, την οποία το κόμμα θεωρεί ως το πρώτο βήμα προς την επικράτησή του στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029, έχει προκαλέσει πολιτικούς κραδασμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Μέσα σε λίγο περισσότερο από μία δεκαετία, το κόμμα, το οποίο τάσσεται υπέρ της λήψης αυστηρών μέτρων για την απέλαση μεταναστών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στη Γερμανία, της αποκατάστασης των ενεργειακών σχέσεων με τη Ρωσία και της εξόδου από το ευρώ, έχει μεταμορφωθεί από ένα περιθωριακό ευρωσκεπτικιστικό κίνημα στο δημοφιλέστερο κόμμα της χώρας.

Τα exit polls καταδεικνύουν την πρόοδο που έχει σημειώσει η AfD τα τελευταία χρόνια και εγείρουν εκ νέου ερωτήματα για τη στρατηγική του λεγόμενου «τείχους προστασίας», βάσει της οποίας τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα αρνούνται να συνάψουν συμφωνίες κυβερνητικού συνασπισμού μαζί της.

Η αντιδημοφιλής ατζέντα του Γερμανού καγκελάριου

Ο Μερτς, ο οποίος εξελέγη πέρυσι με την υπόσχεση μεταρρυθμίσεων που θα επανέφεραν σε τροχιά ανάπτυξης τη στάσιμη γερμανική οικονομία, δυσκολεύεται να κερδίσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.

Ο Μερτς έχει επενδύσει την καγκελαρία του στην αντιμετώπιση οικονομικών μεταρρυθμίσεων και μεταρρυθμίσεων κοινωνικής πρόνοιας που οι προηγούμενες κυβερνήσεις θεωρούσαν πολύ δύσκολες από πολιτική άποψη, μάλιστα αυτοαποκαλούμενος «καγκελάριος των μεταρρυθμίσεων», σύμφωνα με το POLITICO.

Η ατζέντα του περιλαμβάνει την αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης για την ενίσχυση του συνταξιοδοτικού συστήματος, τη μείωση ορισμένων παροχών ασφάλισης υγείας για τον περιορισμό της αύξησης των ασφαλίστρων και το να κάνει πιο δύσκολο για τους εργαζόμενους να λάβουν άδεια ασθενείας, σε μια προσπάθεια τόνωσης της ανάπτυξης.

Τη δυσαρέσκεια για τις αντιδημοφιλείς μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό, τη φορολογία και την υγειονομική περίθαλψη έχουν επιτείνει μια σειρά από επικοινωνιακά λάθη.

Προς το παρόν, τουλάχιστον, κορυφαία στελέχη του CDU έχουν συσπειρωθεί γύρω του, γνωρίζοντας ότι η αντικατάσταση του καγκελάριου —η οποία ούτως ή άλλως θα ήταν δύσκολη για συνταγματικούς λόγους— θα άφηνε οποιονδήποτε διάδοχό του αντιμέτωπο με τα ίδια βαθιά οικονομικά προβλήματα.

Ωστόσο, η απογοήτευση από την κυβέρνησή του έχει επισκιάσει τις προεκλογικές εκστρατείες τόσο στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία όσο και στο Βερολίνο, όπου οι ψηφοφόροι έχουν επικεντρωθεί σε ζητήματα όπως η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους και του κόστους στέγασης. Την Παρασκευή, ο Μερτς παρουσίασε πακέτο μέτρων για την ανακούφιση των καταναλωτών, το οποίο περιλάμβανε μειώσεις φόρων στη βενζίνη και το ντίζελ.

Αρκετοί από όσους ψήφισαν στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δήλωσαν ότι το κόστος ζωής αποτελεί βασική τους ανησυχία.

«Εδώ, στο Σβερίν, με αυτούς τους μισθούς, πλέον μετά βίας μπορείς να αντέξεις οικονομικά οτιδήποτε», δήλωσε στο Reuters η ψηφοφόρος Καρλότα Χάικ, στην πρωτεύουσα του κρατιδίου.

Ένας ηλικιωμένος άνδρας επέκρινε τη χρηματοδότηση της βοήθειας προς το εξωτερικό. «Χρειαζόμαστε τα χρήματά μας εδώ, για τη χώρα μας, για τα παιδιά και τους συνταξιούχους», είπε, ζητώντας να μη δημοσιοποιηθεί το όνομά του.