Οριοθέτηση στα ελληνοτουρκικά επιχειρεί ο Μητσοτάκης μέσω ΟΗΕ

Τα ελληνοτουρκικά αναμένεται προφανώς να βρεθούν στο επίκεντρο της ομιλίας του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, μετά τα μεσάνυχτα της Πέμπτης 24/9 ώρα Ελλάδας.

Εμμέσως πλην σαφώς ο πρωθυπουργός θα απαντήσει στον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που έχει ήδη μιλήσει στη ΓΣ του ΟΗΕ. Ο Ερντογάν επανέλαβε ουσιαστικά όσα είχε πει και πέρυσι από το ίδιο βήμα, ζητώντας και πάλι αναγνώριση του ψευδοκράτους και επιμένοντας ότι η Τουρκία πρέπει να συμμετάσχει στην ευρωπαϊκή άμυνα.

«Με την αναπτυσσόμενη αμυντική της βιομηχανία και την οικονομία της ανθεκτική σε κραδασμούς, η Τουρκία συνεχίζει να αποτελεί νησίδα σταθερότητας εν μέσω συγκρούσεων. Λέω ανοιχτά ότι είναι αδύνατο για μια Ευρώπη που αποκλείει την Τουρκία από την αρχιτεκτονική ασφαλείας της να είναι ισχυρότερη και ασφαλέστερη», υποστήριξε μάλιστα ο Τούρκος πρόεδρος.

Δεν ανέβασε πάντως τους τόνους όσον αφορά στα ελληνοτουρκικά αυτά καθεαυτά, κάνοντας λόγο για επίλυση των ανοιχτών ζητημάτων μεταξύ των δύο χωρών στη βάση του διεθνούς δικαίου και με καλή διάθεση μεταξύ γειτόνων.

Με “όπλο” το διεθνές δίκαιο

Από την πλευρά του ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η Ελλάδα είναι που αποτελεί τον κύριο παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή, σε αντίθεση με αναθεωρητικές δυνάμεις. Καθώς και ότι τα σύνορα της Ελλάδας ταυτίζονται με αυτά της Ευρώπης, όπως είχε τονίσει κατά την πρόσφατη επίσκεψη του στο Καστελόριζο. Επίσκεψη η οποία είχε προκαλέσει ενόχληση στη γειτονική χώρα, η οποία επιμένει στα περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου.

Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται επίσης φυσικά να επαναλάβει ότι η μία και μόνη διαφορά της Ελλάδας με την Τουρκία, δηλαδή η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, θα πρέπει να λυθεί με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας. Και προφανώς θα καλέσει εκ νέου την Άγκυρα να άρει το casus belli, όπως έχει κάνει και στις προηγούμενες ομιλίες του στον ΟΗΕ ως πρωθυπουργός. Άλλωστε ο κ. Μητσοτάκης έχει θέσει την άρση του casus belli ως όρο προκειμένου να μην ασκούν βέτο Ελλάδα και Κύπρος στην ένταξη της Τουρκίας στο SAFE.

Μένει τέλος να φανεί εάν ο πρωθυπουργός θα αναφερθεί από το βήμα του ΟΗΕ στο δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια. Τη στιγμή μάλιστα που η χώρα βρίσκεται σε μακρά προεκλογική περίοδο και κυκλοφορούν σενάρια για ενδεχόμενη επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, αλλά νοτίως της Κρήτης, όπου η Τουρκία δεν έχει τυπικά τουλάχιστον αφορμή να αντιδράσει.

Σε κάθε περίπτωση το βασικό στίγμα και αυτής της ομιλίας Μητσοτάκη στον ΟΗΕ θα είναι το διεθνές δίκαιο και ο ρόλος της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην ανατολική Μεσόγειο. «Το βασικό μήνυμα που μεταφέρει η Ελλάδα στη Νέα Υόρκη είναι ένα μήνυμα συνέπειας, αξιοπιστίας και διεθνούς κύρους. Σε ένα διεθνές περιβάλλον μεγάλης αστάθειας και αβεβαιότητας, η χώρα μας παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον διάλογο, τη διπλωματία, το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» υπογράμμισε άλλωστε σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφημερίδα “Εθνικός Κήρυκας” ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Ο ΥΠΕΞ στο πλαίσιο της ΓΣ του ΟΗΕ συμμετείχε σε συνάντηση μεταξύ των ΥΠΕΞ χωρών της ΕΕ και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής και είχε συναντήσεις με τους ομολόγους του από το Ιράν, το Πακιστάν και το Μπαχρέιν.

Η ειδική αποστολή Δένδια στο Κάιρο

Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, βρέθηκε στο Κάιρο για την τριμερή των υπουργών Άμυνας Ελλάδα- Κύπρου- Αιγύπτου και συναντήθηκε και με τον Αιγύπτιο πρόεδρο, Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι.

Ταυτόχρονα στη Νέα Υόρκη πραγματοποιείτο συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν. Καθώς η Άγκυρα προσπαθεί να φέρει το Κάιρο στη “συμφωνία της Μέκκας”. Η Αθήνα έχει επομένως κάθε λόγο να αποτρέψει το φλέρτ της Άγκυρας με το Κάιρο, κρατώντας την Αίγυπτο κοντά στη χώρα μας και την Κύπρο.

Με δέλεαρ τα ενεργειακά (όπως ο GREGY) και τη διαμεσολάβηση με την ΕΕ, η τριμερής Ελλάδας- Κύπρου- Αιγύπτου παραμένει όμως ισχυρή. Και μάλιστα στην κοινή δήλωση των υπουργών Άμυνας των τριών χωρών μετά την προχθεσινή συνάντηση στο Κάιρο προβλέπεται η ενίσχυση της στρατιωτικής και αμυντικής συνεργασίας «για την υποστήριξη της συλλογικής ικανότητας ταχείας και ενιαίας αντίδρασης σε τυχόν μελλοντικές απειλές κάθε είδους κατά των τριών χωρών».

Ο κ.Δένδιας σε δηλώσεις του τόνισε με νόημα: “Τις καλές μας σχέσεις με την Αίγυπτο δεν τις συναρτάμε από τις σχέσεις με οποιοδήποτε άλλο κράτος, ούτε θεωρούμε τις σχέσεις μας με την Αίγυπτο ως στρεφόμενες κατά οιουδήποτε άλλου κράτους. Είναι σχέσεις, οι οποίες αναλύονται και εξετάζονται στο πλαίσιο της αμοιβαίας ειλικρίνειας, της μόνιμης και διαρκούς αντίληψης σεβασμού στο Διεθνές Δίκαιο και στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας”.

Η “ζώνη άμυνας” στα τουρκικά σχέδια στην ανατολική Μεσόγειο

Η συμμαχία με την Αίγυπτο, η “στρατηγική σχέση” με το Ισραήλ και οι τεχνικές συνομιλίες με την κυβέρνηση εθνικής ενότητας της Λιβύης για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, εντάσσονται σε μία προσπάθεια να δημιουργηθεί μία “ζώνη άμυνας” στα τουρκικά σχέδια στην ανατολική Μεσόγειο.

Στην Αθήνα δεν έχουν προφανώς την απαίτηση η Αίγυπτος να διακόψει σχέσεις με Τουρκία. Αλλά ο στόχος είναι το Κάιρο, που αποτελεί έναν κρίσιμο παίκτη στην περιοχή, να μην βάλει σε δεύτερη μοίρα τη συνεργασία με την Ελλάδα.

Υπενθυμίζεται άλλωστε πως η μερική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου έφτασε μέχρι τον 28ο μεσημβρινό, δηλαδή δεν έχει οριοθετηθεί η θαλάσσια περιοχή του Καστελόριζου, που αποτελεί αγκάθι στα τουρκικά σχέδια της “Γαλάζιας Πατρίδας”.

Σημειωτέον δε ότι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες συναντήσεις του κ.Μητσοτάκη στις ΗΠΑ ήταν αυτή με υψηλόβαθμο στέλεχος της Exxon Mobil, καθώς η Αθήνα θα ήθελε να ζωντανέψει και πάλι η έρευνα για υδρογονάνθρακες και νοτίως της Κρήτης.

Ενδιαφέρον είναι επίσης το γεγονός ότι τόσο ο πρωθυπουργός, όσο και ο υπουργός Εξωτερικών, έβαλαν στο φορτωμένο πρόγραμμα τους στις ΗΠΑ και συναντήσεις με αμερικανοεβραικές οργανώσεις.