Έχει πια μεγαλύτερο IQ η τεχνητή νοημοσύνη από εμάς; Νευροψυχολόγος απαντά

Κάθε φορά που αμφισβητείς την ΑΙ, ως προς την ικανότητα της να μας κατακτήσει επειδή άλλα ρωτάς το LLM της επιλογής σου και άλλα σου απαντάει, θέλω να θυμάσαι το εξής: οι άνθρωποι εκπαιδεύουμε τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, ως προς την ικανότητα τους επί του λεκτικού συλλογισμού.

Ως εκ τούτου, όταν βρίζουμε την ΑΙ, βρίζουμε τον εαυτό μας.

Βέβαια, αυτό έχει ήδη αρχίζει να αλλάζει με τους AI Agents που εκπαιδεύονται μόνοι τους, αν και πάλι παίρνουν όσα χρειάζονται από αυτά που ρίχνουμε όλοι επί δεκαετίες στο διαδίκτυο και δη την τελευταία σχεδόν τετραετία, από την εμφάνιση του ChatGTP και μετά.

To ΙQ των 130 μονάδων

Συχνά τίθεται το ερώτημα αν μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να μιμηθεί την ανθρώπινη και εν πάση περιπτώσει, ποιος είναι πιο έξυπνος;

Την απευθύναμε στον Αλέξανδρο Κυριαζή, πρόεδρο της Ελληνικής Νευροψυχολογικής Εταιρείας, ψυχολόγο και κλινικό νευροψυχολόγο.

Κατ’ αρχάς εξήγησε ότι «έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες για να μετρήσουμε το IQ της τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο είναι και ένα ζήτημα πολύ “καυτή πατάτα”.

Έγιναν κάποιες μελέτες μέσα στο 2025 που εξέτασαν κάποια μοντέλα, όπως το ChatGPT3 και βρέθηκε ότι έχουν κάποιες εκτιμώμενες βαθμολογίες πάνω από 130 σε δοκιμασίες λεκτικού συλλογισμού.

Αναφέρω το έτος των μελετών, γιατί τώρα οδεύουμε στο 2027 και αυτά τα μοντέλα εξελίσσονται ραγδαία και αλλάζουν συνέχεια».

Άρα τα δεδομένα μάλλον έχουν αλλάξει.

Εν πάση περιπτώσει, βάσει των ευρημάτων του 2025 «το 130 σε κάποιον άνθρωπο θα σήμαινε ότι έχει πάρα πολύ καλή λεκτική αντίληψη, πολύ καλή λεκτική επεξεργασία. Ότι μπορεί να καταλαβαίνει αφηρημένες έννοιες, να έχει πολύ καλό λεξιλόγιο και να φτιάχνει σύνθετα επιχειρήματα.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης, επειδή βασίζεται πάρα πολύ στο λεγόμενο LLM, δηλαδή είναι large language models, στα οποία έχει αναπτυχθεί πάρα πολύ το κομμάτι της λεκτικές δοκιμασίας.

Στις οπτικοχωρικές (μη λεκτικές) δοκιμασίες, που εμείς τις μετράμε στους ανθρώπους μέσω αντιληπτικού συλλογισμού, τα μοντέλα βρέθηκαν περίπου στο 103, δηλαδή ακριβώς στο μέσο όρο».

Αυτές οι δύο διαφορές είναι τεράστιες.

Δηλαδή, αν σκεφτούμε έναν άνθρωπο με τους δείκτες της ΑΙ στις λεκτικές και τις οπτικές δοκιμασίες, θα είχαμε έναν κανονικό ρήτορα».

Γιατί είναι λάθος να υπολογίζουμε το IQ της AI

Η σύντομη απάντηση στο ερώτημα αν η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να τελέσει χρέη ρήτορα, είναι πως όχι. Αυτό που έχουμε είναι «σύγκριση δυο ανόμοιων πραγμάτων», όπως λέει ο κύριος Κυριαζής.

Εξηγεί ότι «έχουμε σταθμίσει εργαλεία για να μετράμε τον άνθρωπο. Δεν έχουμε σταθμίσει εργαλεία για να μετράμε την τεχνητή νοημοσύνη. Οπότε, η επεξεργασία πληροφοριών από ένα γλωσσικό μοντέλο δεν είναι ίδια με την ανθρώπινη γνωστική λειτουργία. Εν τω μεταξύ, ορισμένα, ας το πούμε, προβλήματα μπορεί να περιλαμβάνονται στα δεδομένα εκπαίδευσης.

Η συνέπεια αυτού είναι ότι δεν έχει τεκμηριωθεί αν μια συνολική βαθμολογία στην AI αντιπροσωπεύει το ίδιο κατασκεύασμα και έχει την ίδια προβλεπτική σημασία με το ανθρώπινο IQ.

Οπότε ίσως θα έπρεπε να δούμε ποιες ικανότητες ξεπερνούν τον άνθρωπο, ποιες υπολείπονται και πόσο αξιόπιστα μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτές τις ικανότητες σε πραγματικές συνθήκες η AI και ο άνθρωπος».

Πλέον οι μηχανές μαθαίνουν πέρα από τον άνθρωπο

Το βέβαιο είναι ότι ναι μεν “τροφοδοτούμε” (εκπαιδεύουμε) εμείς την ΑΙ, αλλά «έχει λύσει και προβλήματα τα οποία οι άνθρωποι δεν μπορούν να λύσουν. Οπότε, κατά κάποιο τρόπο, είναι σαν να μαθαίνουν κιόλας. Το machine learning είναι γεγονός.

Πέρα από τα δεδομένα που της δίνουμε, μπορεί να εντοπίζει μοτίβα και παραμέτρους πέρα από τον ανθρώπινο τρόπο σκέψης Πλέον τα μοντέλα AI μπορούν και μαθαίνουν και μόνα τους και εξελίσσονται αυτόνομα». Άρα σύντομα δεν θα μας “βλέπουν”.