“Καμπανάκι” για θαυματουργές θεραπείες – ψευδοδιαγνώσεις και για τα μάτια

Τον κώδωνα του κινδύνου για την εξάπλωση αναπόδεικτων «θεραπειών» και ψευδοεπιστημονικών πρακτικών γύρω από την υγεία των ματιών κρούει η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ), καλώντας τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε υποσχέσεις για «θαυματουργές» λύσεις.

Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα που ανέδειξαν τους κινδύνους από την εφαρμογή μη τεκμηριωμένων θεραπευτικών μεθόδων, η ΕΟΕ επισημαίνει ότι πρακτικές όπως η ιριδοδιάγνωση, οι «ασκήσεις» που υπόσχονται απαλλαγή από γυαλιά, αλλά και διάφορες διαδικτυακές θεραπείες χωρίς επιστημονική βάση, μπορούν να οδηγήσουν σε λανθασμένες διαγνώσεις, καθυστέρηση στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων ή ακόμη και μόνιμες βλάβες στην όραση.

Ιριδοδιάγνωση: Μια μέθοδος χωρίς διαγνωστική αξία

Η λεγόμενη ιριδολογία υποστηρίζει ότι μπορεί να εντοπίσει παθήσεις διαφόρων οργάνων του σώματος μέσα από την εξέταση της ίριδας του ματιού. Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΟΕ, οι επιστημονικές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί δεν έχουν αποδείξει καμία διαγνωστική ακρίβεια της μεθόδου πέρα από το τυχαίο.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί: από τη μία πλευρά μπορεί να προκύψουν ψευδείς «διαγνώσεις» που προκαλούν άγχος και οδηγούν σε περιττές ή επικίνδυνες παρεμβάσεις, ενώ από την άλλη μια λανθασμένη καθησύχαση μπορεί να καθυστερήσει την πραγματική διάγνωση μιας νόσου.

Οι «ασκήσεις ματιών» δεν καταργούν τα γυαλιά

Στο στόχαστρο της ΕΟΕ βρίσκονται και τα προγράμματα «γυμναστικής των ματιών» που υπόσχονται θεραπεία της μυωπίας, της πρεσβυωπίας ή του αστιγματισμού.

Όπως εξηγεί, οι διαθλαστικές ανωμαλίες οφείλονται στα ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού και δεν διορθώνονται με ασκήσεις. Εξαίρεση αποτελούν συγκεκριμένες ορθοπτικές ασκήσεις για ορισμένες διαταραχές της διόφθαλμης όρασης, οι οποίες όμως εφαρμόζονται μόνο μετά από διάγνωση και σύσταση οφθαλμιάτρου.

Προσοχή σε προϊόντα και θεραπείες από το διαδίκτυο

Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία συστήνει επιφύλαξη απέναντι σε κάθε προϊόν ή θεραπεία που υπόσχεται εντυπωσιακά αποτελέσματα χωρίς να έχει ελεγχθεί μέσω κλινικών μελετών και χωρίς να έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές.

Μεταξύ αυτών αναφέρει τις λεγόμενες «αναγεννητικές» εγχύσεις ή σκευάσματα που υπόσχονται αναστροφή της γήρανσης του ματιού. Παράλληλα, προειδοποιεί για την αγορά οφθαλμικών προϊόντων μέσω διαδικτύου χωρίς ιατρική συμβουλή.

Ακόμη και σκευάσματα με αποδεδειγμένη δράση, όπως ορισμένες σταγόνες που βελτιώνουν προσωρινά την κοντινή όραση σε άτομα με πρεσβυωπία, απαιτούν προηγούμενο οφθαλμολογικό έλεγχο, καθώς μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες σε συγκεκριμένους ασθενείς.

Οι αισθητικές επεμβάσεις αλλαγής χρώματος ματιών δεν είναι χωρίς κίνδυνο

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η ΕΟΕ και στις επεμβάσεις για την αλλαγή του χρώματος των ματιών. Όπως σημειώνει, δεν πρόκειται για απλές αισθητικές πράξεις, αλλά για χειρουργικές επεμβάσεις σε υγιή μάτια.

Ορισμένες τεχνικές, όπως τα κοσμητικά ενδοφθάλμια εμφυτεύματα ίριδας, έχουν συνδεθεί με σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές. Για τον λόγο αυτό, όποιος εξετάζει μια τέτοια επιλογή θα πρέπει να ενημερώνεται πλήρως από εξειδικευμένο χειρουργό οφθαλμίατρο.

Ο έλεγχος των ματιών δεν είναι απλή μέτρηση όρασης

Η ΕΟΕ υπενθυμίζει ότι ο πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος αποτελεί ιατρική πράξη και πρέπει να πραγματοποιείται από οφθαλμίατρο σε νόμιμο ιατρείο.

Η καλή οπτική οξύτητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα μάτια είναι υγιή. Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς ή ακόμη και νεοπλάσματα του οφθαλμού μπορεί να εξελίσσονται χωρίς εμφανή προβλήματα στην όραση.

Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία καλεί τους πολίτες να αναζητούν ενημέρωση για την υγεία των ματιών τους από ειδικούς επιστήμονες και αξιόπιστες πηγές και όχι από διαφημίσεις ή αναρτήσεις στο διαδίκτυο που υπόσχονται εύκολες λύσεις.