Δημήτρης Τζιώτης: Οι νοικοκύρηδες και οι κακομοίρηδες

Μέχρι χθες έμοιαζε ότι το διακύβευμα που θα καθορίσει το αποτέλεσμα των επόμενων εθνικών εκλογών είχε ήδη διαμορφωθεί: διαφθορά ή αλλαγή. Ανάμεσα στη συντήρηση του κυρίαρχου συστήματος που εκτρέφει τη διαφθορά και την ανάγκη της μεγάλης πλειοψηφίας της κοινωνίας για πολιτική αλλαγή.

Μια δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών και βουλευτή του κυβερνώντος κόμματος, Χάρη Θεοχάρη, έδωσε άλλη διάσταση στο κυρίαρχο δίλημμα της προεκλογικής περιόδου. «Έχουμε τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη. Υπάρχουν όμως και νοικοκύρηδες. Δεν υπάρχουν μόνο κακομοίρηδες», είπε.

Παραφράζοντας τον τίτλο της ελληνικής κωμωδίας του 1964, Ο εμίρης και ο κακομοίρης, αποτύπωσε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την αντίληψη του κυβερνώντος κόμματος για το δράμα που ζει η μεγάλη πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας.

Ο Αλέξης Τσίπρας απάντησε ότι «σε αυτή τη χώρα δεν υπάρχουν κακομοίρηδες». Υπάρχουν άνθρωποι που δουλεύουν σκληρά για να τα βγάλουν πέρα. Υπάρχουν άνθρωποι της παραγωγής, άνθρωποι του μόχθου, εργαζόμενοι, μισθωτοί, οι οποίοι παλεύουν να ζήσουν τις οικογένειές τους, να ζήσουν με αξιοπρέπεια, να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, να φροντίσουν τους ηλικιωμένους γονείς τους. «Εμείς εκπροσωπούμε τους ανθρώπους που θέλουν να ζήσουν τα παιδιά τους σε μια χώρα δικαιοσύνης, να μείνουν στον τόπο τους, και να έχουν μια καλύτερη προοπτική και ελπίδα».

Η κοινωνική διάκριση που έκανε ο υφυπουργός της ΝΔ προσδιόρισε με σαφήνεια τις διαχωριστικές γραμμές των επόμενων εθνικών εκλογών.

Για ποιους κυβερνά η Νέα Δημοκρατία;

Στην Ελλάδα, ένα κόμμα μπορεί να αποκτήσει την εξουσία χωρίς να έχει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των πολιτών. Τον Ιούνιο του 2023 η Νέα Δημοκρατία σχημάτισε αυτοδύναμη κυβέρνηση με 40,56% των έγκυρων ψήφων. Με συμμετοχή περίπου 54%, οι ψήφοι της αντιστοιχούσαν σε περίπου 22% των εγγεγραμμένων εκλογέων. Είναι απορίας άξιο γιατί τα κόμματα της δημοκρατικής παράταξης έχουν αποδεχτεί αυτήν την εκλογική κατασκευή σαν δημοκρατική κανονικότητα.

Η στρατηγική της Νέας Δημοκρατίας στοχεύει στο ένα τρίτο της κοινωνίας. Αυτό της αρκεί για να παραμένει πρώτη και να διεκδικεί, με τη συνδρομή του εκλογικού συστήματος, την εξουσία. Οι ανάγκες των άλλων δύο τρίτων δεν την αφορούν.

Ο κ. Θεοχάρης έδωσε ονόματα σε αυτή τη στρατηγική. «Νοικοκύρηδες» εκείνοι που η κυβέρνηση αναγνωρίζει ως δικούς της. «Κακομοίρηδες» όλοι οι άλλοι.

Ποιοι είναι, αλήθεια, οι κακομοίρηδες; Το 27,5% του πληθυσμού, που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Το 46,6% των πολιτών που δεν μπόρεσε να πληρώσει ούτε μία εβδομάδα διακοπών. Μόνο οι πολίτες της Ρουμανίας είναι σε χειρότερη θέση, σε όλη την Ευρώπη.

Το 43,4% των νοικοκυριών, που δεν έχει χρήματα να χρησιμοποιήσει την κεντρική θέρμανση. Σε πολλές πολυκατοικίες ο κεντρικός λέβητας έχει πάψει να λειτουργεί επειδή οι ένοικοι δεν μπορούν να πληρώσουν το πετρέλαιο.

Όλοι αυτοί οι πολίτες δεν αφορούν αυτή την κυβέρνηση.

Πού είναι τα λεφτά;

Μισό σχεδόν αιώνα μετά την είσοδό μας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, η Ελλάδα δεν κατάφερε ακόμα να γίνει Ευρώπη. Όταν ενταχθήκαμε στην ΕΟΚ, ήμασταν η δέκατη χώρα. Από τότε, η μία χώρα μετά την άλλη μας ξεπέρασαν σε όλους τους τομείς.

Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων βρίσκεται 32% χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας όχι μόνο δεν ζει καλύτερα από το 2019, αλλά ζει χειρότερα από την προηγούμενη γενιά.

Οι τιμές ανέβηκαν σαν να ζούμε στη Γαλλία. Οι μισθοί παρέμειναν στην εποχή της Ψωροκώσταινας.

Αν το ΑΕΠ μεγαλώνει, γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι ζουν χειρότερα από ό,τι 7 χρόνια πριν; Πού είναι τα λεφτά;

Σε μίζες και σε εξυπηρετήσεις, που έχουν ξεπεράσει κάθε ρεκόρ σε όλη τη μεταπολίτευση. 8 δισεκατομμύρια σε κλειστούς διαγωνισμούς και 12 δισεκατομμύρια σε απευθείας αναθέσεις. Πάνω από 20 δισεκατομμύρια ευρώ, είναι η πρώτη απάντηση. Τα χρήματα που αναλογούν στα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ 9 ετών. Κάθε πολίτης πληρώνει καθημερινά το κόστος της διαφθοράς.

Ο φόρος πληθωρισμού

Ο πληθωρισμός είναι ένας βίαιος μηχανισμός αναδιανομής, από τους πολλούς προς τους λίγους. Οι χρεοκοπημένες χώρες της Λατινικής Αμερικής γνώρισαν αυτόν τον μηχανισμό πολύ πριν από εμάς. Οι οικονομολόγοι τον ονόμασαν inflation tax – φόρο πληθωρισμού. Από την αύξηση των τιμών η κυβέρνηση εισπράττει καθημερινά περισσότερους φόρους, χωρίς κανένα νόμο, από τα χρήματα των πολιτών. Ο πληθωρισμός αποτελεί τον πιο άδικο και άνισο φόρο, καθώς πλήττει βίαια τα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα.

Από το 2022, οι ελληνικές τράπεζες έχουν καταγράψει αθροιστικά κέρδη που προσεγγίζουν τα 16 δισεκατομμύρια ευρώ. Και οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος για τα ελληνικά νοικοκυριά το 2025 ήταν 46% υψηλότερες από το 2019.

Τα τελευταία πέντε χρόνια, όλοι αυτοί που η κυβέρνηση θεωρεί κακομοίρηδες, δούλεψαν περισσότερο από δύο μήνες κάθε χρόνο μόνο για να πληρώσουν τη διαφορά των υψηλότερων τιμών. Για τα ίδια αγαθά. Τις ίδιες υπηρεσίες. Το ίδιο ψωμί. Την ίδια βενζίνη. Το ίδιο γάλα. Σε μία πενταετία έχασαν σχεδόν έναν ολόκληρο χρόνο από τη ζωή τους.

Το μεγάλο ξεπούλημα

Για δεκαετίες, η κατοχή ενός σπιτιού αποτελούσε τη μεγαλύτερη ασφάλεια μιας οικογένειας. Η οικογενειακή επιχείρηση μεταφερόταν από γενιά σε γενιά. Σήμερα, η Ελλάδα ξεπουλά τα σπίτια, τη γη, τα ξενοδοχεία και τις επιχειρήσεις της. Και το σημαντικότερο. Ξεπουλά τα μελλοντικά της εισοδήματα. Όταν πωλείται μία επιχείρηση, αλλάζει ο δικαιούχος των κερδών των επόμενων δεκαετιών. Ποιος θα εισπράττει τα έσοδα τα επόμενα είκοσι και τριάντα χρόνια; Η Ελλάδα ξεπουλά το μέλλον των παιδιών της.

Μια ολόκληρη γενιά δεν έχει σπίτι. Δεν μπορεί όχι μόνο να αγοράσει, αλλά ούτε και να νοικιάσει. Η στεγαστική κρίση είναι η κληρονομιά που αφήνει αυτό το σύστημα για τις επόμενες γενιές.

Το ξεπούλημα των ασημικών δεν είναι ανάπτυξη. Είναι οικονομική παρακμή.

«Όλοι εμείς ή κανείς»

Σήμερα, το χρέος της χώρας είναι μεγαλύτερο από όταν χρεοκόπησε. Η προηγούμενη γενιά είχε ένα σπίτι για να ζήσει. Σήμερα, ζει με τους γονείς της. Η προηγούμενη γενιά ζούσε σε ένα υγιές περιβάλλον. Η επόμενη γενιά θα ζήσει σε μια γη που κινδυνεύει να καταστραφεί. Το 2000 η Ελλάδα είχε 10 εκατομμύρια πολίτες. Το 2050 θα έχει δύο εκατομμύρια λιγότερους και η Τουρκία 25 εκατομμύρια περισσότερους.

Για πενήντα σχεδόν χρόνια, κάθε νέα γενιά θεωρούσε αυτονόητο ότι θα ζήσει καλύτερα από την προηγούμενη. Αυτή ήταν η ουσιαστική υπόσχεση της Μεταπολίτευσης. Σήμερα, το κοινωνικό συμβόλαιο της παλιάς Μεταπολίτευσης έχει διαρραγεί.

Σήμερα, το 70% των πολιτών θέλει πολιτική αλλαγή. Ποιος μπορεί να φέρει αυτή την Αλλαγή; Αυτό είναι το βασικό ζητούμενο των επόμενων εκλογών. Ο Αλέξης Τσίπρας απάντησε: «ή εμείς ή κανείς».

Ίσως έφτασε η ώρα, όλοι αυτοί που η κυβέρνηση θεωρεί κακομοίρηδες να συγκροτήσουν το μεγάλο Εμείς. Όπως προέτρεπε ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, ένα νέο συλλογικό εμείς για να μην παραδοθούν στην κατακερματισμένη μοναξιά του κανενός. «Όλοι εμείς ή κανείς».

*Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και συγγραφέας. Το νέο βιβλίο του με τίτλο «Το Σύνταγμα της νέας Μεταπολίτευσης» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαζήση.