Εκλογές στο Ισραήλ χωρίς καθαρό νικητή – Γολγοθάς ο σχηματισμός κυβέρνησης

Εκλογικό θρίλερ αποτυπώνουν τα πρώτα exit polls, όπου ή πλειοψηφία των Ισραηλινών ψήφισε κατά της της κυβερνητικής συμμαχίας του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Το Λίκουντ ναι μεν αναδείχθηκε πρώτο κόμμα με 25 έδρες, ωστόσο, κανένα από τα δύο βασικά πολιτικά μπλοκ δεν φαίνεται να εξασφαλίζει αυτοδυναμία χωρίς τη στήριξη αραβικών κομμάτων, τα οποία καταγράφουν ιστορικά υψηλά ποσοστά εκπροσώπησης.

Η εικόνα των exit polls στις κρίσιμες εκλογές του Ισραήλ δείχνει ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο, στο οποίο ούτε το μπλοκ του Νετανιάχου ούτε εκείνο της αντιπολίτευσης διαθέτει από μόνο του την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών. Τα τελικά αποτελέσματα αναμένεται να καθορίσουν εάν και με ποιες συνεργασίες μπορεί να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση.

Σύμφωνα με τον απεσταλμένο του NEWS24/7 στο Τελ Αβίβ, Αλέξανδρο Λιτσαρδάκη, η τακτική του Άιζενκοτ φαίνεται πως δεν ήταν όσο επιτυχημένη περίμενε. Η ισορροπία μεταξύ των δυο μπλοκ που προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνεται.

Φαίνεται πως αν ο Άιζενκοτ θέλει να κυβερνήσει, με βάση τα πρώτα exit polls, θα πρέπει να συνεργαστεί με τα Αραβικά κόμματα. Κάτι το οποίο αρνήθηκε κατηγορηματικά προεκλογικά.

Οι μόνοι πραγματικοί νικητές μέχρι στιγμές φαίνεται πως είναι τα Αραβικά κόμματα. Στην προηγούμενη βουλή είχαν 10 έδρες. Τα exit polls απόψε τους φέρνουν μεταξύ 18-16 εδρών.

Κάτι ακόμη που επιβεβαιώνεται από όλα τα πρώτα exit polls είναι ότι η μεγάλη κινητοποίηση των Αράβων ψηφοφόρων οδήγησε το κόμμα του Γούιντερ – συμμάχου του Νετανιάχου, εκτός Κνέσετ, αποδυναμώνοντας έμμεσα το κυβερνητικό μπλοκ.

Για «νίκη για την πλειοψηφία του πολιτικού κέντρου στο Ισραήλ» έκανε λόγο ο Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος, στις πρώτες του δηλώσεις μετά τα exit polls, δεσμεύτηκε να αντικαταστήσει τον Νετανιάχου με «σιωνιστική κυβέρνηση».

Ο υπουργός Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ σχολίασε τα exit polls, λέγοντας ότι «οι πανηγυρισμοί στην Αριστερά είναι πρόωροι. Η αλαζονεία των μεροληπτικών σχολιαστών είναι γελοία. Ένα πράγμα φαίνεται αρκετά ξεκάθαρο: το Λικούντ είναι το μεγαλύτερο κόμμα στο Ισραήλ».

Έως τώρα πάντως, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει προβεί σε κάποια δήλωση.

Πώς διαμορφώνονται οι έδρες στην Κνέσετ

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το exit poll του Channel 13, το μπλοκ του Νετανιάχου συγκεντρώνει συνολικά 50 έδρες, ενώ το μπλοκ υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ φτάνει τις 53. Τα αραβικά κόμματα συγκεντρώνουν συνολικά 17 έδρες.

Το μπλοκ Νετανιάχου – 50 έδρες

Λικούντ: 25
Otzma Yehudit: 6
United Torah Judaism: 7
Shas: 6
Religious Zionism: 6
Amcha Yisrael: δεν περνά το εκλογικό όριο

Το μπλοκ Άιζενκοτ – 53 έδρες

Yashar: 23
Together: 14
Democrats: 9
Yisrael Beiteinu: 7

Αραβικά κόμματα – 17 έδρες
Joint List: 10
United Arab List: 7
Το κόμμα Reservists, σύμφωνα με το ίδιο exit poll, δεν καταφέρνει να περάσει το εκλογικό όριο.

Τα πέντε σενάρια για την επομένη μέρα

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές τα ενδεχόμενα είναι πέντε:

1. Νέες εκλογές, χωρίς νικητή στις 27 Οκτωβρίου.
2. Κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον επικεφαλής της αντιπολίτευσης Γκάντι Άιζενκοτ.
3. Κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
4. Νέα δεξιά κυβέρνηση Νετανιάχου.
5. Κυβέρνηση Άιζενκοτ, με αποστασίες βουλευτών από το σημερινό κυβερνητικό στρατόπεδο.

Οι περισσότεροι αναλυτές ισχυρίζονται ότι τα τρία πρώτα σενάρια είναι περίπου εξίσου πιθανά, ενώ τα δύο τελευταία λιγότερο.

Πώς λειτουργεί το σύστημα και πότε ενδέχεται να έχουμε αποτελέσματα ή νέα κυβέρνηση

Η Κνεσέτ διαθέτει 120 έδρες, με τους βουλευτές να εκλέγονται μέσω ενός συστήματος αναλογικής εκπροσώπησης. Κανένα κόμμα δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να εξασφαλίσει την πλειοψηφία των 61 εδρών, οπότε το Ισραήλ κυβερνάται πάντα από συνασπισμούς.

Όταν ανακοινωθούν τα αποτελέσματα, ο πρόεδρος καλεί το κόμμα με τον μεγαλύτερο αριθμό εδρών να προσπαθήσει να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό.

Οι πρώτες ενδείξεις από την καταμέτρηση των ψήφων υπάρχουν συνήθως τις πρώτες πρωινές ώρες.

Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο, καθώς η έκβαση ενδέχεται να εξαρτάται από την εκλογική τύχη δύο μικρών κομμάτων, τα οποία πρέπει να συγκεντρώσουν το 3,25% του συνολικού εκλογικού σώματος για να καταλάβουν έδρες στην Κνεσέτ. Οι δημοσκοπήσεις τοποθετούν και τα δύο κόμματα κοντά σε αυτό το όριο. Εάν το ξεπεράσουν, θα λάβουν από τέσσερις έδρες το καθένα, κάτι που θα παίξει πιθανώς καθοριστικό ρόλο για τη συγκρότηση συνασπισμού.

Αν η αναμέτρηση είναι οριακή, η καταμέτρηση των ψήφων μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από μία ημέρα και τα επίσημα αποτελέσματα των εκλογών θα δημοσιευτούν μία εβδομάδα μετά τις εκλογές, στις 4 Νοεμβρίου.

Τι συμβαίνει μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων

Μόλις ολοκληρωθεί αυτό το στάδιο, ο πρόεδρος της χώρας Ισαάκ Χέρτζογκ θα έχει διαβουλεύσεις με τους ηγέτες των κομμάτων σχετικά με το ποιον επιθυμούν ως πρωθυπουργό και, στη συνέχεια, θα αναθέσει το χαρτοφυλάκιο στον υποψήφιο που θεωρεί ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση, όπερ σημαίνει ότι η εξασφάλιση της πρώτης θέσης στις εκλογές μπορεί να μην είναι κομβικής σημασίας.

Ο υποψήφιος αυτός έχει στη διάθεσή του έως και 42 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση.

Κανένα κόμμα στο Ισραήλ δεν έχει κερδίσει απόλυτη πλειοψηφία μέχρι σήμερα, οπότε οι κυβερνήσεις σχηματίζονται από συνασπισμό κομμάτων και οι διαπραγματεύσεις συχνά διαρκούν εβδομάδες. Κάθε έδρα στην Κνεσέτ μετράει και τα μικρά κόμματα συνήθως παίζουν σημαντικό ρόλο ως προς το ποιος θα αναλάβει την εξουσία.

Εάν ένας υποψήφιος δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, η ίδια διαδικασία μπορεί να ακολουθηθεί και για άλλους. Εάν δεν προκύψει κυβέρνηση, προκηρύσσονται νέες εκλογές, με το παρόν υπουργικό συμβούλιο να παραμένει ως υπηρεσιακή κυβέρνηση.

Ιστορικό ρεκόρ συμμετοχής

Την ίδια ώρα, καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ συμμετοχής των ψηφοφόρων. Ειδικότερα, σύμφωνα με το Times of Israel, η τελική συμμετοχή έφτασε στο 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό από το 1999.

Πρόκειται για αύξηση κατά 7,1 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τις εκλογές του 2022.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η παραθαλάσσια κοινότητα Μπατ Χεν, στο κεντρικό Ισραήλ, όπου ψήφισε το 97,9% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Συνολικά καταγράφηκαν 423 ψήφοι.

Υψηλά ποσοστά συμμετοχής καταγράφηκαν και σε πολλές άλλες μικρές κοινότητες.

Μεταξύ των μεγαλύτερων πόλεων ξεχωρίζουν η Ρος ΧαΆιν με συμμετοχή 79% και 42.235 ψήφους, η βεδουινική πόλη Ραχάτ με 79,8% και 34.707 ψήφους, καθώς και η Μοντιίν Ιλίτ με 77,3% και 30.430 ψήφους.

Στο Τελ Αβίβ, η συμμετοχή έως τις 20:00 βρισκόταν στο 63,6%, με 301.639 ψήφους. Ακολουθούσαν η Ιερουσαλήμ με 62% και 282.870 ψήφους και η Χάιφα με 59,8% και 160.146 ψήφους.

Μάλιστα, χιλιάδες Ισραηλινοί που ζουν στο εξωτερικό ταξίδεψαν στη χώρα για να συμμετάσχουν στις σημερινές εκλογές, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών δεν μπορεί να ψηφίσει με επιστολική ψήφο ή στις πρεσβείες.

Σύμφωνα με εκτίμηση της οργάνωσης AID Coalition, την οποία επικαλείται η Le Monde, περίπου 67.000 Ισραηλινοί που διαμένουν στο εξωτερικό σχεδίαζαν να επιστρέψουν για την ψηφοφορία, κυρίως από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. 

Υπενθυμίζεται πως πρόκειται για τις πρώτες εκλογές στο Ισραήλ από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο περίπου 1.200 ανθρώπων. Έκτοτε, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει διεξάγει έναν πόλεμο εξόντωσης της Γάζας, έχει ξεκινήσει δύο συγκρούσεις χωρίς σαφές αποτέλεσμα με το Ιράν και έχει εντείνει την εκστρατεία εθνοκάθαρσης στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.