ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ: ΘΑ ΕΠΙΒΙΩΣΕΙ Ο ΝΕΤΑΝΙΑΧΟΥ; – ΤΑ 5 ΣΕΝΑΡΙΑ

Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχει περάσει σχεδόν 19 χρόνια στην πρωθυπουργία του Ισραήλ.

Τρια χρόνια μετά την 7η Οκτωβρίου και τον πόλεμο που διεξήγαγε ο IDF στη Γάζα, οι πολίτες του Ισραήλ καλούνται να προσέλθουν στις κάλπες. 

Τα εκλογικά ερωτήματα είναι περιορισμένα. Ένα από αυτά σίγουρα δεν είναι η Παλαιστίνη. 

Όμως, η απομάκρυνση του Νετανιάχου, είναι ένα από τα πιθανά ενδεχόμενα – ακόμη και αν το κόμμα του επικρατήσει. 

Ταυτόχρονα, οι Άραβες μπορούν να κρίνουν τις εκλογές, αλλά κανείς δεν θέλει να κυβερνήσει μαζί τους. 

Η αντιπολίτευση

Η ισραηλινή κοινωνία δεν μετακινήθηκε προς την Αριστερά μετά την 7η Οκτωβρίου. Αντίθετα, η πολιτική αντιπαράθεση διεξάγεται πλέον κυρίως μεταξύ διαφορετικών εκδοχών της Δεξιάς.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης βρίσκονται εγκλωβισμένα ανάμεσα σε δύο κοινωνικές και πολιτικές αντιφάσεις.

Από τη μία, οι έφεδροι και σημαντικό μέρος της εβραϊκής κοινωνίας απαιτούν να τερματιστεί η εξαίρεση των υπερορθόδοξων από τη στρατιωτική θητεία. Από την άλλη, οι βασικοί ηγέτες της αντιπολίτευσης αποκλείουν τη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα.

Στις 15 Οκτωβρίου, μιλώντας κοντά στα σύνορα με τη Γάζα, ο Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του αντιπολιτευτικού μπλοκ, δεσμεύτηκε ότι μέσα σε 18 μήνες από την ανάληψη της πρωθυπουργίας θα έχει τερματιστεί η διακυβέρνηση της Χαμάς στη Γάζα. 

Ο Άιζενκοτ υπόσχεται μια διαφορετική διακυβέρνηση, όχι απαραίτητα μια διαφορετική πολιτική. Συγκεκριμένα, υπόσχεται καλύτερη διαχείριση του ισραηλινού κράτους, χωρίς να έχει παρουσιάσει μια πολιτική λύση ή πρόταση για το Παλαιστινιακό ζήτημα. 

Τα πέντε ενδεχόμενα

Την Πέμπτη, η Israel Hayom δημοσίευσε νέα δημοσκόπηση. 

Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες τελευταίες μετρήσεις, με 1.110 συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων Αράβων ψηφοφόρων. 

Η κατανομή των στρατοπέδων μας δίνει μια πρώτη εικόνα: 

• 52 έδρες για τα τέσσερα βασικά κόμματα της αντιπολίτευσης.
• 50 έδρες για το μπλοκ Νετανιάχου.
• 14 έδρες για τα αραβικά κόμματα.
• 4 έδρες για τον συνδυασμό Hendel–Zelekha, που δεν έχει ενταχθεί σε κάποιο μπλοκ.

Η εφημερίδα αναφέρει 56 έδρες για τη «σιωνιστική αντιπολίτευση», συνυπολογίζοντας τον Hendel στο αντιπολιτευτικό μπλοκ, παρότι δεν έχει ενταχθεί επίσημα στο μπλοκ. 

 

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές τα ενδεχόμενα είναι πέντε: 

• Νέες εκλογές, χωρίς νικητή στις 27 Οκτωβρίου.
• Κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον επικεφαλής της αντιπολίτευσης Γκάντι Άιζενκοτ.
• Κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
• Νέα δεξιά κυβέρνηση Νετανιάχου.
• Κυβέρνηση Άιζενκοτ, με αποστασίες βουλευτών από το σημερινό κυβερνητικό στρατόπεδο.

Οι περισσότεροι αναλυτές ισχυρίζονται ότι τα τρία πρώτα σενάρια είναι περίπου εξίσου πιθανά, ενώ τα δύο τελευταία λιγότερο.

Κυβέρνηση Likud, αλλά χωρίς τον Νετανιάχου;

Στις 17 Οκτωβρίου, ο Αβιγκντορ Λίμπερμαν ανακοίνωσε ότι αμέσως μετά την ορκωμοσία της νέας Knesset θα επιδιώξει δύο κινήσεις.

Πρώτα, την αντικατάσταση του προέδρου της Βουλής, Άμιρ Οχάνα. Στη συνέχεια, την ψήφιση νομοθεσίας που θα απαγορεύει σε πολιτικούς υπό ποινική δίωξη να υπηρετούν ως πρωθυπουργοί.

Ο Λίμπερμαν έχει ήδη αποκλείσει τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση μειοψηφίας του Άιζενκοτ, αλλά δηλώνει διατεθειμένος να συνεργαστεί με το Likud εφόσον αποχωρήσει ο Νετανιάχου.

Στις 18 Οκτωβρίου, ο Άχμαντ Τίμπι, δεύτερος στο ψηφοδέλτιο της Joint List, ανακοίνωσε ότι το κόμμα του θα στηρίξει την αντικατάσταση του προέδρου της Knesset, Αμίρ Οχάνα, αμέσως μετά τις εκλογές. Ο Τίμπι ανακοίνωσε επιπλέον ότι η Joint List είναι διατεθειμένη να προσφέρει εξωτερική κοινοβουλευτική υποστήριξη σε κυβέρνηση που θα αντικαταστήσει τον Νετανιάχου, υπό συγκεκριμένους όρους.

Κάλπες ετοιμάζονται για τις επικείμενες γενικές εκλογές στο Ισραήλ (AP Photo/Ohad Zwigenberg)

Δήλωσε επίσης ότι θα υποστηρίξει νομοθεσία που θα εμποδίζει πρόσωπα υπό ποινική δίωξη να υπηρετούν ως πρωθυπουργοί.

Σύμφωνα με ισραηλινούς αναλυτές, η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες εκλογές, στις οποίες ο Νετανιάχου δεν θα μπορούσε να διεκδικήσει την πρωθυπουργία. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν ένας τέτοιος νόμος θα άντεχε σε δικαστικό έλεγχο, καθώς θα μπορούσε να θεωρηθεί φωτογραφική νομοθέτηση.

Στις 21 Οκτωβρίου αντίστοιχα, ο Γκάντι Άιζενκοτ προχώρησε σε κατηγορηματική δέσμευση.

Μιλώντας σε ραδιοφωνικό σταθμό, δήλωσε ότι δεν πρόκειται να υπηρετήσει σε κυβέρνηση υπό τον Νετανιάχου, ούτε στο πλαίσιο συμφωνίας εναλλασσόμενης πρωθυπουργίας.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν αποκλείει κυβερνητική συνεργασία με το Likud χωρίς τον Νετανιάχου.

Τα αραβικά κόμματα

Περίπου ένα εκατομμύριο Άραβες ψηφοφόροι μπορούν να επηρεάσουν την έκβαση των εκλογών, αλλά οι βασικοί διεκδικητές της εξουσίας αποφεύγουν να τους προσεγγίσουν ως δυνητικούς κυβερνητικούς εταίρους.

Ο Μανσούρ Αμπάς, ηγέτης του αραβικού κόμματος Ra’am, έχει επιχειρήσει σχεδόν κάθε δυνατή πολιτική προσαρμογή, ώστε να καταστήσει το κόμμα αποδεκτό κυβερνητικό εταίρο.

Καταδίκασε την επίθεση της Χαμάς, επικεντρώθηκε στην εγκληματικότητα και στα καθημερινά προβλήματα των αραβικών κοινοτήτων, συμμετείχε στην κυβέρνηση του 2021 και ενέταξε στο φετινό ψηφοδέλτιό του Εβραίο υποψήφιο.

Παρ’ όλα αυτά, τόσο ο Νετανιάχου όσο και οι βασικοί διεκδικητές της αντιπολίτευσης, αποκλείουν κυβερνητική συνεργασία με αραβικά κόμματα.

Μια ενδεχόμενη υψηλότερη αραβική συμμετοχή δεν θα αύξανε μόνο τις έδρες των αραβικών κομμάτων. Θα προκαλούσε και την άνοδο του συνολικού αριθμού ψήφων που απαιτούνται για να περάσει ένα μικρό κόμμα το όριο του 3,25%.

Αυτό σημαίνει ότι μια μεγάλη κινητοποίηση των Αράβων ψηφοφόρων θα μπορούσε να οδηγήσει το κόμμα του Γούιντερ – συμμάχου του Νετανιάχου, εκτός Knesset, αποδυναμώνοντας έμμεσα το κυβερνητικό μπλοκ.