Πώς ο Φλάβιο Μπολσονάρου διέφυγε από τη Βραζιλία – Η μυστική διαδρομή προς τις ΗΠΑ

Το απόγευμα της Δευτέρας, ο Φλάβιο Μπολσονάρου ανέβασε ένα βίντεο selfie για να ευχαριστήσει όσους στήριξαν την υποψηφιότητά του για την προεδρία της Βραζιλίας, μία ημέρα μετά την ήττα του στις εκλογές.

Στο ίδιο βίντεο αποκάλυψε ότι η Ομοσπονδιακή Αστυνομία τού είχε ζητήσει να παραδώσει το διαβατήριό του, στο πλαίσιο έρευνας για διαφθορά. Ο ίδιος έκανε λόγο για προσπάθεια “εκφοβισμού”.

“Δεν σκέφτηκα ποτέ να φύγω από τη χώρα”, δήλωνε, διαβεβαιώνοντας ότι θα παρέδιδε το διαβατήριό του.“Κανείς δεν θα με φιμώσει”.

Τα ξημερώματα της Τετάρτης (28/10), όμως, ο Μπολσονάρου, η σύζυγός του και οι δύο κόρες τους αποβιβάζονταν από ένα ιδιωτικό τζετ στο αεροδρόμιο Opa-locka Executive του Μαϊάμι.

 

Όπως επισημαινει δημοσίευμα των Financial Times, είχε προηγηθεί ένα μυστικό ταξίδι περίπου 24 ωρών, με ενδιάμεσες στάσεις στην Αργεντινή και τον Ισημερινό, ενώ στο μεταξύ σύμμαχοί του διοχέτευαν αντικρουόμενες και παραπλανητικές πληροφορίες για το πού βρισκόταν, δυσκολεύοντας τις αρχές να εντοπίσουν τις κινήσεις του.

Μόλις τη Δευτέρα, ο Μπολσονάρου είχε δεσμευτεί ότι θα ηγηθεί της αντιπολίτευσης απέναντι στον Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, τον βετεράνο αριστερό πολιτικό που, κόντρα στις δημοσκοπήσεις, επικράτησε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών.

Μέχρι την Τετάρτη, ωστόσο, ο δεξιός λαϊκιστής είχε καταφύγει στις ΗΠΑ, δηλώνοντας θύμα πολιτικής δίωξης και υποστηρίζοντας πλέον ότι ήταν εκείνος ο πραγματικός νικητής των εκλογών, οι οποίες, όπως ισχυρίζεται, νοθεύτηκαν σε βάρος του.

Η αιφνιδιαστική φυγή του ηττημένου υποψηφίου άνοιξε έναν νέο “πόλεμο αφηγημάτων”, ο οποίος αναμένεται να επηρεάσει τόσο την πολιτική ζωή της Βραζιλίας όσο και τις σχέσεις της χώρας με τις ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια.

Σε ανακοίνωση που έδωσε στη δημοσιότητα λίγο μετά την άφιξή του στο Μαϊάμι, ο Μπολσονάρου έκανε λόγο για ένα “πολιτικά υποκινούμενο κυνήγι μαγισσών”. Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι το αποτέλεσμα των εκλογών είχε χειραγωγηθεί.

“Παρουσιάζομαι στον βραζιλιάνικο λαό και στη διεθνή κοινότητα ως ο πραγματικά εκλεγμένος πρόεδρος της Βραζιλίας”, ανέφερε σε δήλωση που διανεμήθηκε από συμμάχους του, χωρίς να παρουσιάσει κανένα στοιχείο που να στηρίζει τον ισχυρισμό του.

Ο Λούλα, μιλώντας την Τρίτη και πριν ακόμη ο αντίπαλός του καταγγείλει εκλογική νοθεία, χαρακτήρισε “ντροπή” τη φυγή του Μπολσονάρου από τη χώρα. “Ένας πολίτης που φεύγει κρυφά από τη χώρα συνήθως έχει κάτι να κρύψει”, είπε.

Ο πατέρας του Φλάβιο, Ζαΐρ Μπολσονάρου, καταδικάστηκε πέρυσι σε 27 χρόνια φυλάκισης για την εμπλοκή του σε σχέδιο πραξικοπήματος με στόχο την ανατροπή του αποτελέσματος των εκλογών του 2022, στις οποίες είχε επίσης ηττηθεί από τον Λούλα.

Το θρίλερ γύρω από την εξαφάνιση του Φλάβιο άρχισε λίγο μετά την ανακοίνωση της νίκης του Λούλα στον δεύτερο γύρο της Κυριακής.

Σύμφωνα με υποστηρικτές του Μπολσονάρου, η Ομοσπονδιακή Αστυνομία ζήτησε την κατάσχεση του διαβατηρίου του μόλις επτά λεπτά μετά την ανακοίνωση του τελικού εκλογικού αποτελέσματος.

Το αίτημα εγκρίθηκε από τον δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου Αλεσάντρε ντε Μοράες, ο οποίος έχει αναλάβει την έρευνα σε βάρος του Μπολσονάρου για φερόμενο ξέπλυμα χρήματος.

Ο Μπολσονάρου αρνείται οποιαδήποτε παρανομία και μέχρι στιγμής δεν του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες.

Ο Μοράες ήταν επίσης ο δικαστής που προήδρευσε της δίκης στην οποία καταδικάστηκε πέρυσι ο Ζαΐρ Μπολσονάρου.

Η αστυνομία είχε υποστηρίξει ότι υπήρχε κίνδυνος να διαφύγει ο Φλάβιο Μπολσονάρου, μεταξύ άλλων επειδή ο Γουίλερ Τομάζ, το δεύτερο πρόσωπο που ερευνάται στην ίδια υπόθεση, βρισκόταν ήδη στη Φλόριντα.

Την Τρίτη, ο Μπολσονάρου είχε προγραμματισμένες συναντήσεις με συμμάχους του στην Μπραζίλια, με αντικείμενο την πολιτική στρατηγική της επόμενης ημέρας των εκλογών. Δεν εμφανίστηκε, όμως, και σταμάτησε να απαντά στα μηνύματα.

Ο γερουσιαστής Ροζέριο Μαρίνιο, ο οποίος είχε συντονίσει την προεκλογική του εκστρατεία, δήλωσε ότι στις 8 το πρωί είχε λάβει μήνυμα από τον Μπολσονάρου, στο οποίο του έλεγε πως χρειαζόταν λίγο χρόνο για να καθαρίσει το μυαλό του. Ο Μαρίνιο παραδέχθηκε ότι η εξαφάνισή του τον “αιφνιδίασε”, δήλωσε όμως ότι κατανοούσε τους λόγους που τον οδήγησαν σε αυτή την απόφαση.

Σχολιάζοντας τις κινήσεις της αστυνομίας, είπε: “Μου φαίνεται σαν προετοιμασία για κάτι ακόμη πιο διωκτικό”.

Φίλος της οικογένειας ανέφερε ότι “όλοι αιφνιδιάστηκαν”, προσθέτοντας ότι ακόμη και ο Ζαΐρ Μπολσονάρου πληροφορήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης, την Τρίτη, ότι ο μεγαλύτερος γιος του είχε εξαφανιστεί.

Οι πρώτες πληροφορίες ότι ο Φλάβιο σχεδίαζε να φύγει από τη Βραζιλία άρχισαν να κυκλοφορούν αργά το πρωί της Τρίτης.

Το Infobae, ένα από τα μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα της Αργεντινής, μετέδωσε ότι ο Μπολσονάρου και η οικογένειά του είχαν περάσει τα σύνορα με την Αργεντινή και κατευθύνονταν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Την ώρα που η βραζιλιάνικη αστυνομία αναζητούσε στοιχεία στα αρχεία συνοριακών διελεύσεων, οι μεταναστευτικές αρχές της Αργεντινής ανακοίνωναν ότι δεν υπήρχε κανένα στοιχείο που να δείχνει ότι ο Μπολσονάρου είχε περάσει στη χώρα.

Μέσα στην έντονη φημολογία για το πού βρισκόταν, βραζιλιάνικα μέσα μετέδωσαν ακόμη και ότι είχε ταξιδέψει προς τις ΗΠΑ μέσω Βενεζουέλας.

Αργότερα την ίδια ημέρα, σύμμαχοι και άνθρωποι από το περιβάλλον της οικογένειας Μπολσονάρου, οι οποίοι ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, δήλωσαν σε βραζιλιάνικα και διεθνή μέσα ότι ο Φλάβιο είχε ήδη φτάσει στη Φλόριντα και βρισκόταν μαζί με τον αδελφό του, Εντουάρντο.

Ο Εντουάρντο ζει αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ, μετά την καταδίκη του στη Βραζιλία για απόπειρα παρέμβασης στη δίκη του πατέρα του.

Όπως φαίνεται πλέον, όμως, οι πληροφορίες αυτές ήταν μέρος μιας επιχείρησης αποπροσανατολισμού των βραζιλιάνικων αρχών.

Τα ξημερώματα της Τετάρτης, οι μεταναστευτικές αρχές της Αργεντινής ανακοίνωσαν ότι ο Μπολσονάρου, η σύζυγός του και οι δύο κόρες τους είχαν τελικά περάσει οδικώς στη χώρα το προηγούμενο βράδυ.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στις 10.50 μ.μ. διέσχισαν τη μήκους σχεδόν 500 μέτρων γέφυρα Τανκρέντο Νέβες και πέρασαν στο Πουέρτο Ιγκουασού.

Το βραζιλιάνικο διαβατήριο του Μπολσονάρου είχε ήδη ανασταλεί. Μία από τις εκδοχές που εξετάζονται είναι ότι χρησιμοποίησε το ιταλικό του διαβατήριο για να περάσει στην Αργεντινή.

Περίπου 40 λεπτά αργότερα, η οικογένεια επιβιβάστηκε σε ιδιωτικό αεροσκάφος με προορισμό το Γκουαγιακίλ του Ισημερινού, σύμφωνα με τις αργεντινικές μεταναστευτικές αρχές.

Από εκεί, το αεροσκάφος συνέχισε πάνω από την Καραϊβική με κατεύθυνση το Μαϊάμι, σύμφωνα με τα στοιχεία του FlightAware. Η πτήση απέφυγε πλήρως τον εναέριο χώρο της Βραζιλίας.

Οι πολιτικές συνέπειες της φυγής του θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο ο Μπολσονάρου θα καταφέρει να πείσει τους συμμάχους του, ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να εγκαταλείψει τη χώρα, επειδή βρισκόταν αντιμέτωπος με μια άδικη και πολιτικά υποκινούμενη έρευνα.

Οι υποστηρικτές του επικαλούνται ήδη ως επιχείρημα την ταχύτητα, με την οποία κινήθηκαν οι αστυνομικές αρχές αμέσως μετά το εκλογικό αποτέλεσμα.

Από την άλλη πλευρά, η αστυνομία μπορεί πλέον να υποστηρίξει ότι οι φόβοι της πως υπήρχε πραγματικός κίνδυνος φυγής του Μπολσονάρου επιβεβαιώθηκαν πλήρως.

Οι αρχές αναμένεται επίσης να τονίσουν ότι σε βάρος του δεν είχε εκδοθεί ένταλμα σύλληψης. Του είχε ζητηθεί απλώς να παραδώσει το διαβατήριό του, μέτρο που δεν είναι ασυνήθιστο σε αντίστοιχες έρευνες.

Ο Μπολσονάρου μπορεί να βρει υποστηρικτές στον ισχυρισμό ότι οι αρχές τον διώκουν πολιτικά. Πολύ δυσκολότερο, ωστόσο, θεωρείται να συγκεντρώσει αντίστοιχη στήριξη για την καταγγελία περί εκλογικής νοθείας, για την οποία δεν έχει παρουσιάσει στοιχεία.

Άλλωστε, το ίδιο του το κόμμα ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι αποδέχεται το αποτέλεσμα των εκλογών.

Η υπόθεση αποκτά παράλληλα και διεθνείς διαστάσεις, καθώς κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο Μπολσονάρου έλαβε ουσιαστική βοήθεια από την κυβέρνηση της Αργεντινής ή από την κυβέρνηση Τραμπ. Μέχρι στιγμής, καμία από τις δύο δεν έχει αναγνωρίσει δημοσίως τη νίκη του Λούλα στις εκλογές της Κυριακής.

Στη δήλωσή του, ο Μπολσονάρου ευχαρίστησε τον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, για το “θάρρος, το αίσθημα δικαιοσύνης και τη νομιμότητά” του και τον Ντόναλντ Τραμπ “που με υποδέχθηκε”.

Ο Μιλέι είναι στενός ιδεολογικός σύμμαχος του Μπολσονάρου και είχε μιλήσει στην εκδήλωση με την οποία εκείνος εγκαινίασε την προεκλογική του εκστρατεία.

Η φυγή του Μπολσονάρου στις ΗΠΑ χαιρετίστηκε μάλιστα από στελέχη της κυβέρνησης της Αργεντινής.

“Ο Φλάβιο Μπολσονάρου είναι ελεύθερος από τα νύχια του κομμουνισμού που θέλει να φυλακίσει ολόκληρη την αντιπολίτευση”, δήλωσε ο Χουάν Πάμπλο Καρέιρα, διευθυντής ψηφιακής επικοινωνίας της προεδρίας Μιλέι.

Αργεντινικά μέσα ανέφεραν επίσης ότι ο Σαντιάγο Καπούτο, ένας από τους στενότερους συμβούλους του Μιλέι, βρισκόταν στο Πουέρτο Ιγκουασού την ώρα που ο Μπολσονάρου περνούσε από τη συνοριακή πόλη. Σε ανάρτησή του στο X, ο Καπούτο εξέφρασε τον “θαυμασμό” του για όποιον κατάφερε να παραπλανήσει τα μέσα ενημέρωσης σχετικά με τις κινήσεις του Μπολσονάρου.

Η κυβέρνηση της Αργεντινής δεν απάντησε σε ερωτήματα σχετικά με τις κινήσεις του Καπούτο ή για το αν παρείχε οποιαδήποτε βοήθεια στον Μπολσονάρου.

Το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ κινήθηκε επίσης γρήγορα την Τρίτη για να εκδώσει βίζες στα μέλη της οικογένειας Μπολσονάρου.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει ασκήσει στο παρελθόν έντονη κριτική στον Λούλα, ενώ ο Φλάβιο Μπολσονάρου είχε συναντήσει τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο λίγο πριν από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου.

Παραμένει, ωστόσο, ασαφές αν η κυβέρνηση Τραμπ είναι διατεθειμένη να υιοθετήσει δημοσίως την καταγγελία του Μπολσονάρου περί πολιτικής δίωξης, και ακόμη περισσότερο τον ισχυρισμό του ότι οι εκλογές νοθεύτηκαν.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι υπήρχαν κάποιες ενδείξεις πως οι εκλογές ήταν “στημένες”, φρόντισε όμως παράλληλα να τονίσει ότι συμπαθεί ιδιαίτερα τον Λούλα. “Δεν πήρα το μέρος κανενός”, δήλωσε.

Και όταν, την Τετάρτη, ο Μπολσονάρου κατήγγειλε ανοιχτά εκλογική νοθεία, ο Τραμπ ήταν ακόμη πιο σαφής: “Δεν πρόκειται να εμπλακώ”.