Εκλογές στις ΗΠΑ: Χακίμ Τζέφρις, ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων

Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ έφεραν την ήττα του Τραμπ που, πρακτικά, από τον Ιανουάριο τον αφήνει χωρίς τις περισσότερες από τις εξουσίες του. Ο Τραμπ έχασε προπύργια των Ρεπουμπλικανών όπως το Τέξας από όπου ξεκίνησε το “κίνημα” του MAGA με την κρίση εντός του κόμματος να είναι πλέον έντονη. Μάλιστα, η τελευταία φορά που έχασαν το Τέξας ήταν πριν τη δεκαετία του ’90 και ακολούθησε ένα 30ετές “κόκκινο” σερί.

Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν λοιπόν το Κογκρέσο, Γερουσία και Βουλή και μάλιστα ο Hakeem Jeffries αναμένεται να γίνει ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων στην Ιστορία, σηματοδοτώντας ακόμη μια πρωτιά στη διαδικασία. Ο Jeffries είναι ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Βουλή από το 2023.

Ο ίδιος πανηγύρισε το βράδυ της Τρίτης τη σαρωτική νίκη του κόμματός του αναφέροντας πως “σήμερα ξεκινά η μεγάλη επιστροφή της Αμερικής”. Μιλώντας στους υποστηρικτές του από τη Νέα Υόρκη απ’ όπου και εκλέχθηκε, χαρακτήρισε τις εκλογές ως “μια εκλογική αναμέτρηση αλλαγής”.

“Ο αμερικανικός λαός μίλησε και κατέστησε σαφές ότι δεν ανέχεται άλλο τον εξτρεμισμό, δεν ανέχεται άλλο τη διαφθορά. Θέλει ένα Κογκρέσο που θα παράγει έργο για τον αμερικανικό λαό, και αυτό ακριβώς θα πράξουν οι Δημοκρατικοί της Βουλής μόλις αναλάβουμε καθήκοντα τον Ιανουάριο”. Είπε ότι οι Δημοκρατικοί έπρεπε να ξεπεράσουν ένα σημαντικό οικονομικό έλλειμμα, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι ξόδεψαν περισσότερα από το κόμμα του σε εκλογές σε όλη τη χώρα.

Ο Jeffries θα πρέπει πρώτα να λάβει το χρίσμα από την κοινοβουλευτική του ομάδα και να εκλεγεί επίσημα από την ολομέλεια του σώματος. Τόνισε ότι οι Δημοκρατικοί αντιλαμβάνονται πλήρως πως οι ψηφοφόροι τούς προσφέρουν την πλειοψηφία στο Κογκρέσο ώστε να “φέρουν ριζικές αλλαγές”.

“Χρειαζόμαστε ένα Κογκρέσο που θέτει τον αμερικανικό λαό σε πρώτη προτεραιότητα”, σημείωσε. “Οι πλούσιοι, οι εύποροι και όσοι διαθέτουν υψηλές διασυνδέσεις προσπάθησαν να εξαγοράσουν αυτές τις εκλογές. Ο αμερικανικός λαός απάντησε με τρόπο ηχηρό, καθιστώντας σαφές ότι η Αμερική δεν πωλείται”.

Δεσμεύτηκε επίσης ότι οι Δημοκρατικοί θα υλοποιήσουν το πρόγραμμά τους για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, καταβάλλοντας προσπάθειες για τη μείωση του κόστους στέγασης, των τροφίμων, των καυσίμων και της υγειονομικής περίθαλψης.

Πρόσθεσε ακόμη ότι οι Δημοκρατικοί θα εργαστούν για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο Κογκρέσο και θα “αποδώσουν ευθύνες σε όσους επέβαλαν μια άνευ προηγουμένου διαφθορά στη χώρα”.

Αν και δεν ανέφερε ονομαστικά τον Πρόεδρο Τραμπ, φωτογράφισε σαφώς τη στάση του λέγοντας, “όταν υπάρχουν πρόσωπα σε ανώτατα αξιώματα που επικεντρώνονται αποκλειστικά στον πλουτισμό των ίδιων, των μελών της οικογένειάς τους, των φίλων ή των χρηματοδοτών τους, τότε δεν επικεντρώνονται στο πώς θα κάνουν καλύτερη τη ζωή του αμερικανικού λαού”.

Κλείνοντας, χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα περισσότερο “πατριωτικό” παρά κομματικό. “Δεν πρόκειται για μια μπλε ή μια κόκκινη στιγμή”, υπογράμμισε. “Είναι μια κόκκινη, λευκή και μπλε στιγμή (τα εθνικά χρώματα των ΗΠΑ), διότι απόψε νίκησε η Αμερική”.

Οι Δημοκρατικοί, ο Τραμπ και το βέτο

Από τον Ιανουάριο οι Ρεπουμπλικανοί χάνουν τη δυνατότητα να περνούν νομοσχέδια χωρίς τη στήριξη της αντιπολίτευσης. Μια Δημοκρατική πλειοψηφία μπορεί να ξεκινήσει έρευνες κατά της κυβέρνησης, να ζητήσει έγγραφα και καταθέσεις και να θέσει κορυφαία στελέχη υπό διαρκή κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί ίσως δεχθούν πιέσεις από την εκλογική τους βάση για μια τρίτη παραπομπή του Τραμπ σε δίκη (impeachment).

Συνολικά, οι Δημοκρατικοί της Βουλής των Αντιπροσώπων έχουν δεσμευτεί να αξιοποιήσουν την πλειοψηφία τους για να διερευνήσουν επιθετικά τον Τραμπ, την κυβέρνησή του και τους συμμάχους του. Παράλληλα θα προωθήσουν τις πολιτικές προτάσεις με τις οποίες έκαναν προεκλογική εκστρατεία, μεταξύ των οποίων ο τερματισμός του πολέμου στο Ιράν, η άρση των δασμών του Τραμπ και η μείωση του κόστους ζωής.

Βάσει του Συντάγματος των ΗΠΑ, κάθε νομοσχέδιο που εγκρίνεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία πρέπει να σταλεί στον Πρόεδρο πριν γίνει νόμος του κράτους. Ο Πρόεδρος μπορεί να ασκήσει βέτο το οποίο για να παρακαμφθεί χρειάζεται τα δύο τρίτα των παρόντων μελών στη Βουλή των Αντιπροσώπων (τουλάχιστον 290 ψήφοι αν ψηφίσουν όλοι).

Για να αποφύγουν το βέτο του Τραμπ, οι Δημοκρατικοί θα προσπαθούν να ενσωματώνουν τις προτεραιότητές τους μέσα σε υποχρεωτικά νομοσχέδια που ο Πρόεδρος δεν έχει την πολυτέλεια να απορρίψει – όπως ο ετήσιος κρατικός προϋπολογισμός (για να μην κλείσει το κράτος). Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει δικαίωμα επιλεκτικού βέτο (Line-Item Veto), δηλαδή πρέπει είτε να υπογράψει ολόκληρο το νομοσχέδιο είτε να το απορρίψει εξ ολοκλήρου.