ΠΟΙΟΣ ΛΕΙΠΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΣΙ, ΤΡΑΜΠ ΚΑΙ ΠΟΥΤΙΝ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ
Τα δώρα του “μεγάλου παζαριού” των τριών πυρηνικών δυνάμεων που θα γίνει σήμερα στη Σενζέν, ο Ζονγκ και ο μεγάλος απών.
Αυτό που θα γίνει σήμερα στη Σενζέν της Κίνας, συμβαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία. Ποιο είναι αυτό; Εξαρτάται από το ποιο διεθνές ΜΜΕ διαβάζεις, δηλαδή τη χώρα που ανήκει.
Το βέβαιο είναι ότι η φωτογραφία με τους Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν θα ρίξει την αυλαία της μεταψυχροπολεμικής εποχής. Δεν αποκλείεται να εμφανιστεί στην πόλη και ο Κιμ Γιονγκ Ουν, δύσκολα -έως απίθανα- όμως, θα παρουσιαστεί και στο τραπέζι.
Η ίδια φωτογραφία με τους ηγέτες, θα αποκαλύψει και τον μεγάλο απόντα από τους διαμορφωτές του παγκοσμίου γίγνεσθαι, που είναι η Ευρώπη.
Από ρυθμιστής η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να γίνει “αντικείμενο” διαπραγμάτευσης, με διεθνή μέσα να γράφουν χαρακτηριστικά ότι “αν δεν κάθεσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού”.
Το ίδιο ισχύει βέβαια, και για την Ουκρανία.
Οφείλουμε να ομολογήσουμε πως οι Σι, Τραμπ και Πούτιν “έστησαν” έξοχα το ραντεβού τους, με τρόπο που να μην μπορεί να διαμαρτυρηθεί η Ευρώπη: θα γίνει στο πλαίσιο της Asia-Pacific Economic Cooperation.
H APEC αφορά τις οικονομίες της Ασίας και του Ειρηνικού. Ως εκ τούτου, η ΕΕ δεν είναι μέλος. Θα είναι όμως, ένα από τα κεντρικά θέματα συζήτησης.
Το “τόσα δίνω, πόσα θες” των τριών πυρηνικών δυνάμεων
Ας δούμε πώς παρουσιάζουν αυτή τη συνάντηση οι πρωταγωνιστές της ιστορίας. Οι Κινέζοι υποστηρίζουν πως πρόκειται για ειρηνευτική μεσολάβηση. Προφανώς και επισημαίνεται πως από παρίας, το Πεκίνο εντάσσεται τώρα σε αυτούς που αποφασίζουν για την παγκόσμια τάξη -γίνεται δηλαδή, παγκόσμιος ρυθμιστής.
Οι Ρώσοι τονίζουν ότι επιστρέφουν δυναμικά στο κλαμπ των ισχυρών του πλανήτη, μετά την απομόνωσή τους από τη Δύση και δη μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και το καθεστώς των κυρώσεων.
Οι Αμερικανοί θυμίζουν πως η ιδέα αυτής της τριμερούς συνάντησης ή όπως αναφέρθηκε “τριμερούς παζαριού” ανάμεσα στις τρεις μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις ανήκει στον Τραμπ που την ήθελε από την πρώτη του θητεία.
Αυτό που θέλει είναι να κλείσει επικερδή οικονομικά deals και να μπει στη μέση της “συνεργασίας δίχως όρια” που έχουν οι Κίνα και Ρωσία. Να σημειωθεί βέβαια, εδώ πως η Ρωσία εξαρτάται πλέον οικονομικά από την Κίνα, οπότε δύσκολα θα σπάσουν αυτό το αντάμωμα οι ΗΠΑ.
Ειρήσθω εν παρόδω, οι Αμερικανοί ήταν εκείνοι που ανέφεραν πως στη Σενζέν θα έχουμε την, τηρουμένων των αναλογιών, “Νέα Γιάλτα”.
Τι εννοούν;
Εν συντομία, οι Τρεις Μεγάλοι (ΗΠΑ, Βρετανία, ΕΣΣΔ) χρησιμοποίησαν τη μοίρα μικρότερων χωρών της Ευρώπης ως… χαρτάκια που αντάλλαξαν, ώστε να κλείσουν τα δικά τους στρατηγικά μέτωπα.
Αυτό δεν είχε πάει πολύ καλά.
Τα δώρα στο “μεγάλο παζάρι” της Σενζέν και ο Ζονγκ
Σε ό,τι αφορά το τι έχουν να μοιράσουν οι συμμετέχοντες στη συνάντηση της Σενζέν, ο Σι θα επιχειρήσει να ενισχύσει το κύρος του Πεκίνου και μέσω της αποκλιμάκωσης του εμπορικού πολέμου (βλ. δασμοί, εμπάργκο των ΗΠΑ στα τσιπ) και να καταστήσει σαφές ότι καμία παγκόσμια διευθέτηση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τη δική του υπογραφή.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Κινέζος ηγέτης θα προτείνει να βοηθήσει στο ουκρανικό, εφόσον η Ουάσινγκτον δεν στηρίξει την ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
Ο Πούτιν θα αποπειραθεί να κατοχυρώσει τα ρωσικά -εδαφικά- κέρδη στον πόλεμο στην Ουκρανία, να “σπάσει” οριστικά τη δυτική καραντίνα και να πανηγυρίσει το τέλος του μονοπωλίου της Δύσης στις αποφάσεις και τη μετάβαση σε έναν πολυπολικό κόσμο.
Ο Τραμπ θα επιδιώξει μια θεαματική διπλωματική “νίκη” για το εσωτερικό του ακροατήριο, κάτι που έχει τεράστια ανάγκη και μετά την ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές.
Τον ενδιαφέρει και ένα νέο πυρηνικό σύμφωνο που θα “δένει” το Πεκίνο, αλλά και το “κλείσιμο” του ουκρανικού μετώπου, όποιο κι αν είναι το κόστος για το Κίεβο.
Τουτέστιν, δεν θα υπάρξει “Νέα Γιάλτα”, αλλά πολλοί συμβολισμοί που μας βάζουν και επίσημα σε μια νέα τάξη πραγμάτων. Ας θυμηθούμε ωστόσο, τι είχε συμβεί το 1945.
Το χαρτί με τη “μοιρασιά” της Ευρώπης
Τον Φεβρουάριο του 1945, οι Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ (ΗΠΑ), Ουίνστον Τσόρτσιλ (Μεγάλη Βρετανία) και Ιωσήφ Στάλιν (Σοβιετική Ένωση) συναντήθηκαν στη Γιάλτα της Κριμαίας για να μοιράσουν τον κόσμο, μετά την ήττα της Γερμανίας.
Οι τρεις σύμμαχοι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου εναντίον της ναζιστικής Γερμανίας ανέλαβαν να διαμορφώσουν τον μεταπολεμικό κόσμο, επικυρώνοντας τη “Συμφωνία των Ποσοστών” που είχαν κάνει οι Τσόρτσιλ και Στάλιν τέσσερις μήνες νωρίτερα.
Συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο του 1944, κατά την Τέταρτη Διάσκεψη της Μόσχας, ο Τσόρτσιλ έγραψε σε ένα χαρτί τα ποσοστά επιρροής που θα είχαν η Σοβιετική Ένωση και οι Δυτικοί Σύμμαχοι (Βρετανία και ΗΠΑ) στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, μετά το τέλος του πολέμου.
Έσπρωξε τα ποσοστά του διακριτικά στον Στάλιν, που με ένα “τικ” που έβαλε με το χαρακτηριστικό μπλε μολύβι που χρησιμοποιούσε για τις σημειώσεις του, τα ενέκρινε.
Σε αυτές τις σημειώσεις, ουσιαστικά χωρίζονταν τα Βαλκάνια και η Νοτιοανατολική Ευρώπη, μεταξύ ΕΣΣΔ και Δύσης.
Για παράδειγμα, το 90% της Ρουμανίας πήγαινε στην ΕΣΣΔ και το 10% στη Δύση, ενώ η Γιουγκοσλαβία μοιράστηκε στη μέση.
Τέσσερις μήνες μετά τα ποσοστά, στη Γιάλτα επικυρώθηκε η μοιρασιά -που δεν αναφέρθηκε ποτέ επίσημα-, με τον Κόκκινο Στρατό να ελέγχει όλη την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Η Πολωνία παραδόθηκε στη σοβιετική σφαίρα επιρροής, με αντάλλαγμα να μην αναμειχθεί ο Στάλιν στην Ελλάδα και να εξασφαλιστεί η βρετανική κυριαρχία στη Μεσόγειο και η κήρυξη πολέμου στην Ιαπωνία, που έγινε 3 μήνες μετά τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας και το τέλος του πολέμου.
Αναλυτές αναφέρουν ότι αυτό το μεγάλο παζάρι οδήγησε στον Ψυχρό Πόλεμο και την σοβιετική κυριαρχία.
Παρεμπιπτόντως, επειδή ο Ρούζβελτ δεν ήθελε να αντιμετωπίσει κατηγορίες της αμερικανικής κοινής γνώμης πως πούλησε την Ανατολική Ευρώπη στον Στάλιν, υπεγράφη η Διακήρυξη για την Απελευθερωμένη Ευρώπη που υποσχόταν «ελεύθερες εκλογές» και «δημοκρατικές κυβερνήσεις» σε όλες τις απελευθερωμένες χώρες, στις οποίες είχε στρατό ο Στάλιν.
Δεν έγιναν ποτέ.
Επίσης, στη Γιάλτα τέθηκαν οι βάσεις για τη δημιουργία του ΟΗΕ.
Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει “Νέα Γιάλτα”
Όπως αναφέρουν αναλυτές, δεν ζούμε σε εποχές που τρία έθνη μπορούν να επιβάλουν τις αποφάσεις τους όπως συνέβη το 1945, με ξένα think tanks εξηγούν τους λόγους.
Το 1945 λοιπόν, οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ είχαν στρατεύματα κατοχής επί του εδάφους και η Ευρώπη ήταν κατεστραμμένη.
«Σήμερα, οι μεσαίες δυνάμεις (ΕΕ, Ινδία, Ιαπωνία, Τουρκία, χώρες του Παγκόσμιου Νότου) έχουν δική τους ισχύ, οικονομικό βάρος και βέτο. Ακόμη κι αν οι Τρεις συμφωνήσουν κάτι στη Σενζέν, δεν έχουν τη δυνατότητα να το επιβάλουν αυτόματα στον υπόλοιπο πλανήτη».
Αυτό βέβαια, δεν σημαίνει ότι αποκλείεται να το προσπαθήσουν.